BASIN-YAYIN VE ENFORMASYON
Madde 1
Bu Yönetmelik, yerli ve yabancı yazılı, sesli ve sesli-görüntülü basın-yayın
kuruluşlarının gazeteci çalışanlarına, süreli yayın sahiplerine,
radyo-televizyon kuruluşlarının yönetim kurulu başkanlarına ve devlet
enformasyon hizmetleri mensuplarına verilecek basın kartlarına ait esas ve
usulleri içerir.
Basın-yayın meslek kuruluşları hariç, basın-yayın kuruluşu niteliği taşımayan
tüm kamu ve özel kurum ve kuruluşları ile Türkiye’de bulunan yabancı
temsilciliklerin yayın faaliyetleri bu Yönetmelik kapsamı dışındadır.
Madde 2
Bu Yönetmelik, 231 sayılı Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünün
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak
hazırlanmıştır.
Madde 3 Bu
Yönetmelikte anılan;
a)
Genel Müdürlük, Basın-Yayın ve Enformasyon
Genel Müdürlüğünü,
b) Genel Müdür,
Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürünü,
c) İl Müdürlüğü,
Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü il müdürlüklerini,
ç) Basın
kartı, bu Yönetmeliğin 1 inci
maddesinde belirlenen kişilere Genel Müdürlükçe verilen
sarı renkli kartı,
d) Komisyon, Basın Kartı
Komisyonunu,
e) Yüzölçümü, süreli
yayının basın kartı beyannamesinde beyan edilen yüzölçümünü,
f) Süreli yayın, günlük,
haftalık, onbeş günlük ve aylık periyotlarla devamlı olarak yayımlanan
yayınları,
g) Günlük yayın, haftada
en az altı sayı olarak yayımlanan yayınları,
ğ) Haftalık yayın,
haftada bir veya haftada altıdan az sayıda yayımlanan yayınları,
h) Onbeş günlük yayın,
onbeş günde bir yayımlanan yayınları,
ı) Aylık yayın, bir, iki
veya üç ayda bir sayı olarak yayımlanan yayınları,
i) Siyasi gazete, iç ve
dış siyasi olaylara, günlük haberlere, ekonomi, kültür, sanat ve siyaset
konularına ve bunların yorumlarına yer veren süreli yayınları,
j) Ekonomi ağırlıklı
siyasi gazete, bu maddenin (f) ve (i) bentlerindeki nitelikleri birlikte
bulunduran süreli yayınları,
k) Ticari gazete,
ticaret, endüstri, tarım ve mali işler ile uğraşan işadamlarının ve
teşekküllerin ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikte olan ve ekonomik, mali,
sosyal konularla iş hayatını ilgilendiren iç ve dış haberlere yer veren süreli
yayınları,
l) Meslek gazete ve
dergileri, kendilerine konu olarak seçtikleri mesleğin mensup ve
teşekküllerinin ihtiyaçlarına ve mesleğin gelişmesine cevap verecek nitelikte
olan ve seçilen konu ile ilgili iç ve dış haberlere yer veren süreli yayınları,
m) Yabancı dilde yayın,
bu maddenin (g), (ğ) ve (h) bentlerinden en az birini kapsayacak şekilde
yabancı dilde yayımlanan süreli yayınları,
n) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773)
Ulusal nitelikte radyo-televizyon yayını, ülkenin bütününe yapılan
radyo-televizyon yayınını,
o) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773)
Bölgesel nitelikte radyo-televizyon yayını, birbirlerine komşu en az üç il ve
en çok bir coğrafi bölge alanının asgari yüzde yetmişine yapılan radyo-televizyon
yayınını,
ö) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773)
Yerel nitelikte radyo-televizyon yayını, mülki taksimat itibariyle merkez ilçe
dahil en az bir ilçe veya bir ilin alanının en az yüzde yetmişine yapılan
radyo-televizyon yayınını,
p) Yayın sahibi, Basın
Kanunu gereğince verilen beyannamede belirtilen gerçek kişiyi,
r) Gazeteci, 5953 sayılı
Kanun kapsamında fikir ve sanat işlerinde ücret karşılığı çalışanları,
s) Sorumlu müdür, 5680
veya 3984 sayılı kanunlardan biri gereğince verilen beyannamede bu sıfatla
belirtilen gerçek kişiyi,
ş) Düzenli yayım, bir yıl
içinde, günlük süreli yayınlarda onbeş, haftalık süreli yayınlarda altı, onbeş
günlüklerde üç, aylık, iki aylık ve üç aylık süreli yayınlarda bir sayı, haber
ve fotoğraf ajanslarında toplam iki günden daha fazla ara verilmeksizin yapılan
yayımı,
t) Düzenli
radyo-televizyon yayını, bir yıl içinde toplam yirmi günden fazla ara
verilmeksizin yapılan yayını,
u) Yaygın süreli yayın,
tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından basılan, her coğrafi bölgede en az bir
ili içermek şartıyla, ülkemizdeki yerleşim alanlarının en az yüzde yetmişinde
neşredilen süreli yayını,
ü) Bölgesel süreli yayın,
tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından basılan, en az üç komşu il veya en az
bir coğrafi bölgede neşredilen süreli yayını,
v) Yerel süreli yayın,
tek bir yerleşim biriminde (kent, kasaba ve benzeri) neşredilen süreli yayını,
ifade eder.
Madde 4
Basın kartı,
a) Yerli basın-yayın kuruluşlarının Türk uyruklu sahip ve mensuplarına, yabancı
basın-yayın organlarının Türk uyruklu mensuplarına ve bu Yönetmelikte sayılan
kamu kurum ve kuruluşlarının devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan
personeline,
b) Gazetecilik dışında başka bir işinin bulunmaması şartıyla, yerli veya yabancı bir veya birkaç basın-yayın kuruluşu adına Türkiye’de mukim veya mukim olmamakla beraber görev alanı Türkiye’yi de kapsayan yabancı uyruklu gazetecilere
verilen resmi nitelikte bir kimlik belgesidir.
Basın kartı, bu Yönetmelikte belirtilen hallerde geçici olarak verilebildiği
gibi, sürekli nitelik de kazanabilir.
Basın Kartı Alacak Kişilerde Aranan Nitelikler
Madde 5 Basın-yayın
kuruluşlarının Türk uyruklu sahip ve mensuplarının basın kartı alabilmesi için,
a) 18 yaşını bitirmiş
olması,
b) En az ortaöğrenim veya
dengi bir eğitim kurumundan mezun olması,
c) Kısıtlı veya kamu
hizmetlerinden yasaklı olmaması,
d) (Değişik:
R.G. 2.6.2002 sayı: 24773) Ağır hapis, taksirli suçlar hariç olmak üzere
beş yıldan fazla hapis cezalarından biriyle veya yayın tehdidiyle para ve
menfaat temini, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, inancı kötüye kullanma,
yalan yere şahadet, yalan yere yemin etmek, iftira, suç tasnii, resmi mercileri
iğfal, müstehcen ve hayasızca yayın, fuhuşuyata tahrik, hileli iflas, zimmet,
ihtilas, irtikap, rüşvet, istimal ve istihlak kaçakçılığı suçu dışındaki
kaçakçılık suçlarından veya resmi ihale ve alım-satımlara fesat karıştırma veya
5680 sayılı Basın Kanununun ek birinci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
suçlar ile bu suçlara tahrik ve teşvikten hüküm giymemiş olması,
e) 5953 sayılı Basın
Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi
Hakkında Kanun hükümlerine uygun sözleşme yapmış olması,
f) Gazetecilikle
birleşebilen işler dışında, resmi veya özel bir kuruluşta ücretli-ücretsiz
görev almaması, anonim şirketler ve kooperatiflerde ortaklık hariç herhangi bir
kuruluşun sahibi veya ortağı olmaması,
şarttır.
Madde 6 Basın
kartı sahibi gazeteciler, gazeteciliğin yanı sıra,
a) Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyesi,
İl veya Belediye Meclisi Üyesi, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Üyesi, Basın
İlan Kurumu Genel Kurul veya Yönetim Kurulu Üyesi ve Denetçi Üyesi, Türkiye
Radyo-Televizyon Kurumu Yönetim Kurulu Üyesi, Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu
Üyesi,
b) En az beş yıl basın kartı
taşımış olmak şartıyla, valiliklerde, belediye başkanlıklarında, kamu kurum ve
kuruluşlarında veya sermayesinin yarısından fazlası bu kurumlara ait resmi ve
özel kuruluş ve şirketlerde, kanunla kurulmuş teşekküllerde, anonim şirketlerde
basın müşaviri veya müdürü veya başkanı,
c) Eğitim kuruluşlarında
gazetecilik mesleğiyle ilgili öğretim elemanı,
d) Basın-yayın organlarında
yönetici ve yönetim
kurulu üyesi,
e) Basın-yayın meslek
kuruluşlarınca kurulan kooperatiflerde yönetim ve denetim kurulu üyesi,
olarak görev yapabilirler.
Sahip ve Mensupları Basın Kartı
Alabilecek Gazete ve Dergiler
Madde 7 Sahip
ve mensupları basın kartı alabilecek yayınların,
a) Basın
Kanunu gereğince vermiş oldukları beyannamede seçtikleri
yayın türünün bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde belirtilen tanımına uygun
yayın yapması,
b)
İlan, reklam, aynı mahiyetteki resim ve benzeri hazır
kalıpların ve yan boşluklar toplam alanının yüzölçümü
1.20 metrekareden az olmayan süreli yayınlarda bu yüzölçümünün yarısını,
yüzölçümü daha az olanlarda ise, yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve her
sayfanın yeniden dizilip, tertiplenmiş olarak basılması,
c) Sayfa düzeni, başlığı
ve metinlerinin üçte birinden fazlasının diğer bir yayından aynen alıntı
olmaması,
d) Kanuni nedenler veya
belgelendirilebilen tabii afetler dışında, Basın Kanunu gereği verilen
beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması,
e) Prova tezgahı, teksir
veya fotokopi makinasıyla çoğaltılmış olmaması, birkaç yerde baskı yapanlar
hariç, yayım yerlerindeki matbaalarda basılması,
f) Her sayısından ikişer
adedinin, en geç yayımı takip eden beş gün içinde, Genel Müdürlüğe, il
müdürlüklerinin bulunduğu illerde yayımlananların ayrıca birer adedinin il
müdürlüklerine gönderilmesi,
g) Basın Kanunu gereğince
beyannamede belirtilen yayım aralığının üç aydan fazla olmaması,
h) (Değişiklik: 4 Ek.
2001 t. ve 24543 s. R.G.) Herkesin görebileceği veya girebileceği yerlerde
rayiç bedel karşılığında satışa arzı,
zorunludur.
Sahip ve Mensupları Basın Kartı Alabilecek Haber ve
Fotoğraf Ajansları
Madde 8 Sahip
ve mensupları basın kartı alabilecek haber ve fotoğraf ajanslarının,
a) Anonim şirket olarak
kurulmuş olması,
b) Ürettikleri yayınların
kanuni nedenler veya belgelendirilebilen tabii afetler dışında, Basın Kanunu
gereği verilen beyannamede belirtilen aralıklarla, düzenli yayımlanması veya
elektronik ortamda iletilmesi,
c) Yayınlarının her
sayısından ikişer adedinin, en geç yayımı takip eden beş gün içinde,
Genel Müdürlüğe, il müdürlüklerinin bulunduğu illerde yayımlananların ayrıca
birer adedinin il müdürlüklerine gönderilmesi,
d) Aylıklı kadrosunda
daha önce basın kartı taşımış en az beş gazetecinin bulunması,
e) Toplam günlük tirajı
iki yüz elli binden az olmayan basın-yayın kuruluşu veya yaygın ya da bölgesel
bir yayın kuruluşu ile ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması ve bu
ücretin Genel Müdürlükçe her yıl için belirlenen asgari ücretin
üzerinde olması,
zorunludur.
Sahip ve Mensupları Basın Kartı Alabilecek Özel Radyo ve
Televizyonlar
Madde 9 Sahip ve
mensupları basın kartı alabilecek özel radyo ve televizyonların,
a) Yayın tekniklerine uygun yasal
yayın izinlerini almış olmaları,
b) 3984 sayılı Radyo ve
Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanunda belirtilen yayın
ilkelerine ve program tür ve oranlarına ilişkin esaslara uygun yayın yapmaları,
c) Kanuni nedenler veya
belgelendirilebilen tabii afetler dışında, düzenli yayın yapmaları,
zorunludur.
Günlük Siyasi Gazetelerde Basın Kartı Alabilecek Unvanlar ve
Kontenjanlar
Madde 10 Bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan genel nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 1.20
metrekareden az olmayan,
1) Günlük siyasi, yaygın ve
bölgesel gazetelerin sahiplerine, genel yayın müdürü, genel yayın yönetmeni,
genel yayın koordinatörü, genel müdür -müessese
müdürü veya idare müdürü- gazetenin yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı
işleri müdürü, yazı işleri müdürü, yayın yönetmeni, sayfa editörü -yazı işleri
müdür yardımcısı-, redaktör, istihbarat ve haber bölüm şefi, haber müdürü,
başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri, karikatürist, ressam, grafiker,
düzeltmen, bölge veya il temsilcisi unvanlarıyla çalışanlarına, yurt dışı
bürolarında aynı unvanlarla çalışan Türk uyruklu mensuplarına,
2) (Değişiklik:
4 Ek. 2001 t. ve 24543 s. R.G.) Günlük siyasi yerel gazetelerin ve
akşam gazetelerinin sahiplerine, genel yayın müdürü, gazetelerin
yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürü ve ayrıca yazı işleri
müdürü, sayfa editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, istihbarat şefi, haber
müdürü, başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri, karikatürist, ressam, grafiker
ve düzeltmen unvanıyla çalışan onbeş mensubuna,
b)
Sayfalarının yüzölçümü toplamı 0.80 metrekareden az olmayan günlük yerel siyasi
gazetelerin sahiplerine, gazetelerin yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı
işleri müdürlerine ve ayrıca başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri, düzeltmen
unvanıyla çalışan beş mensubuna,
c)
Sayfalarının yüzölçümü toplamı 0.60 metrekareden az olmayan günlük yerel siyasi
gazetelerin sahiplerine, gazetelerin yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı
işleri müdürlerine, ayrıca muhabirlerden ikisine,
d)
Sayfalarının yüzölçümü toplamı 0.40 metrekareden az olmayan günlük yerel siyasi
gazetelerin sahiplerine, gazetelerin yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı
işleri müdürlerine, ayrıca muhabirlerden birine,
basın kartı verilebilir.
Haftalık Siyasi Gazete ve Dergilerde Basın Kartı
Alabilecek Unvanlar ve Kontenjanlar
Madde 11 Bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan genel nitelikleri taşımaları şartıyla
haftalık siyasi gazete ve dergilerde,
a) Sayfalarının yüzölçümü toplamı
3.60 metrekareden az olmayan haftalık siyasi dergilerin sahiplerine, genel
yayın müdürü, genel yayın yönetmeni, genel yayın koordinatörü, genel
müdür -müessese müdürü veya idare müdürü-, gazetenin yayımlandığı yerde oturan
sorumlu yazı işleri müdürü, yazı işleri müdürü, yayın yönetmeni, sayfa editörü
-yazı işleri müdür yardımcısı-, redaktör, istihbarat ve haber bölüm şefi, haber
müdürü, başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri, karikatürist, ressam,
grafiker, düzeltmen, bölge veya il temsilcisi unvanlarıyla çalışanlarına, yurt
dışı bürolarında aynı unvanlarla çalışan Türk uyruklu mensuplarına,
b) Sayfalarının yüzölçümü toplamı
1.20 metrekareden az olmayan haftalık siyasi gazete ve dergilerin sahiplerine,
genel yayın müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-, yayın
yönetmenine, yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca
yazı işleri müdürü, sayfa editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, istihbarat ve
haber bölüm şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri,
düzeltmen, karikatürist, ressam ve grafiker unvanlarıyla çalışan sekiz
mensubuna, bu yayının aylık fiili satışının otuz bini geçmesi halinde on
mensubuna, altmış bini geçmesi halinde yirmi mensubuna,
c) Sayfalarının yüzölçümü toplamı
0.80 metrekareden az olmayan haftalık dergi ve gazetelerin sahiplerine,
yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca yazar, muhabir
unvanlarıyla çalışanlardan üç mensubuna,
d) Sayfalarının yüzölçümü toplamı
0.60 metrekareden az olmayan haftalık dergi ve gazetelerin sahiplerine,
yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca muhabir
unvanıyla çalışan bir mensubuna,
basın kartı verilebilir.
Siyasi Olmayan Gazete ve Dergilerde Basın Kartı Alabilecek
Unvanlar ve Kontenjanlar
Madde 12 Bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan nitelikleri taşımaları şartıyla,
sayfalarının yüzölçümü toplamı 1.20 metrekareden az olmayan yaygın ve bölgesel
ticaret, ekonomi ağırlıklı siyaset, meslek, spor, magazin, sanat, mizah, çocuk,
kadın gazete ve dergileri ve benzerlerinin,
a) Günlük yayımlanması halinde sahiplerine,
genel yayın müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-, genel müdürüne
-müessese müdürü, idare müdürü-, yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri
müdürüne ve ayrıca, yazı işleri müdürü, yayın yönetmeni, sayfa editörü -yazı
işleri müdür yardımcısı-, redaktör, istihbarat ve haber bölüm şefi, haber
müdürü, başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri, karikatürist, ressam,
grafiker, düzeltmen unvanlarıyla çalışan onbeş mensubuna, yayının günlük fiili
satışının on bini geçmesi halinde otuz mensubuna,
b) Haftada bir yayımlanması
halinde sahiplerine, genel yayın müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-,
genel müdürüne -müessese müdürü, idare müdürü-, yayımlandığı yerde oturan
sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca, yazı işleri müdürü, yayın yönetmeni,
sayfa editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, redaktör, istihbarat ve haber
bölüm şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri,
karikatürist, ressam, grafiker, düzeltmen unvanlarıyla çalışan beş mensubuna,
bu yayınların aylık fiili satışının kırk bini geçmesi halinde onbeş mensubuna,
altmış bini geçmesi halinde yirmi mensubuna,
basın kartı verilebilir.
Onbeş Gün ve Daha Fazla Aralıklarla Yayımlanan Süreli
Yayınlarda Basın Kartı Alabilecek Unvan ve Kontenjanlar
Madde 13 Bu
Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) Sayfalarının yüzölçümü toplamı 1.60
metrekareden az olmayan onbeş günlük ve aylık gazete ve dergilerin
sahiplerine, yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve ayrıca
yazı işleri müdürü, sayfa editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-, istihbarat ve
haber bölüm şefi, haber müdürü, başyazar, yazar, muhabir, foto muhabiri,
düzeltmen, karikatürist, ressam ve
grafiker unvanlarıyla
çalışan üç mensubuna, bu yayınların üç aylık fiili
satış ortalamalarının otuz bini geçmesi halinde altı mensubuna,
b) Sayfalarının yüzölçümü toplamı
2.40 metrekareden az olmayan, iki veya üç ayda bir yayımlanan gazete ve
dergilerin sahiplerine, yayımlandığı yerde oturan sorumlu yazı işleri
müdürüne ve ayrıca yazı işleri müdürü, sayfa editörü -yazı işleri müdür yardımcısı-,
istihbarat ve haber bölüm şefi, haber müdürü, baş yazar, yazar, muhabir, foto
muhabiri, düzeltmen, karikatürist, ressam ve grafiker unvanlarıyla çalışan üç
mensubuna, bu yayınların üç aylık fiili satış ortalamalarının otuz bini geçmesi
halinde altı mensubuna,
basın kartı verilebilir.
Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Basın Kartı
Alabilecek Unvan ve Kontenjanlar
Madde 14 Bu
Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) En az on adet günlük siyasi yaygın, bölgesel
gazete veya beş ulusal nitelikteki radyo veya televizyon kuruluşuyla haber veya
fotoğraf sözleşmesi yapan ve kadrosunda daha önce basın kartı taşımış en az on
gazetecinin bulunduğunu belgelendiren ajansların sahiplerine, genel yayın
müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-, genel müdürüne -müessese
müdürü, idare müdürü-, ajansın idare yerinde oturan sorumlu yazı işleri
müdürüne, yayın yönetmenine, haberlerle ilgili bölge müdürü, şube müdürü ve
yardımcılarına, redaktör, istihbarat ve haber bölüm şefi, muhabir, foto
muhabiri, grafiker, düzeltmen, haber kameramanı unvanlarıyla çalışan
mensuplarına,
b) Günlük fiili satış toplamı
ikiyüzellibinden az olmayan günlük siyasi gazetelerle veya ulusal nitelikte
yayın yapan iki adet radyo veya televizyon kuruluşuyla haber veya fotoğraf
sözleşmesi yaptığını ve kadrosunda daha önce basın kartı taşımış beş gazeteci
bulundurduğunu belgelendiren ajansların sahiplerine, genel yayın müdürüne
-genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-, genel müdürüne -müessese müdürü,
idare müdürü-, ajansın idare yerinde oturan sorumlu yazı işleri müdürüne ve
ayrıca yayın yönetmeni, haberlerle ilgili bölge müdürü, şube müdürü ve bunların
yardımcıları, redaktör, istihbarat ve haber bölüm şefi, muhabir, foto muhabiri,
grafiker, düzeltmen, haber kameramanı unvanlarıyla çalışan on mensubuna,
c) Bin adet ücretli abonesi olan ve
kadrosunda daha önce basın kartı taşımış en az üç gazeteci çalıştırdığını
belgelendiren ticari ve ekonomik haber veya fotoğraf ajanslarının sahiplerine,
genel yayın müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel koordinatör-, genel müdürüne
-müessese müdürü, idare müdürü-, ajansın idare yerinde oturan sorumlu yazı
işleri müdürüne ve ayrıca yayın yönetmeni, haberlerle ilgili bölge müdürü, şube
müdürü ve bunların yardımcıları, redaktör, istihbarat ve haber bölüm şefi,
muhabir, foto muhabiri, grafiker, düzeltmen, haber kameramanı unvanlarıyla
çalışan beş mensubuna,
basın kartı
verilebilir.
Madde 15 Anadolu
Ajansında,
a) Yönetim Kurulu Başkan
ve Üyelerine, Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarına,
b) (Değişiklik: 4 Ek.
2001 t. ve 24543 s. R.G.) Sorumlu yazı işleri müdürü, bölge müdürü, daire
başkanı, haber ve yayınla ilgili daire başkanlıklarına bağlı müdür, müdür
yardımcısı ve şeflere,
c) Yayın yönetmeni,
redaktör, istihbarat ve haber bölüm şefi, muhabir, foto muhabiri,
mütercim, grafiker, düzeltmen ve haber kameramanı unvanlarıyla
çalışanlara,
basın kartı
verilebilir.
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu
Genel Müdürlüğünde Basın Kartı Alabilecek Unvanlar
Madde 16
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğünde,
a) Yönetim Kurulu
Üyelerine, Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarına,
b) Genel Sekreter, Genel
Sekreter Yardımcısı, Basın-Halkla İlişkiler ve Protokol Müdürü ve
Yardımcılarına,
c) Yurt dışı büroları
temsilcilerine,
d) Haber Dairesi
Başkanlığında, Başkan ve Yardımcılarına, Haber Müdürü ve Yardımcılarına ve bu
Müdürlüğe bağlı Merkez Haberler, Televizyon 1 ve 2 Haberleri, Radyo Haberleri,
Parlamento Haberleri, Yurt Haberleri, Dış Haberler, Spor Haberleri,
Uluslararası Haber Yayınları ve Haber Görüntüleri Müdür ve Yardımcıları ile
Haber Programları ve Teletekst Yayınları Müdür ve Yardımcılarına,
e) Yayın Denetleme Kurulu
Başkanı, Başkan Yardımcıları ve üyelerine,
f) Televizyon Dairesi
Başkanlığında, Başkan ve Yardımcılarına, Program Planlama ve Koordinasyon, Yurt
Dışı Programlar, GAP Yayınları Müdür ve Yardımcılarına,
g) Radyo Dairesi
Başkanlığında, Başkan ve Yardımcılarına, Yapım Planlama ve Koordinasyon, Yayın
Hizmetleri Koordinasyon Müdür ve Yardımcılarına,
h) Dış Yayınlar Dairesi
Başkanlığında, Başkan ve Yardımcılarına, Program Müdürü ve Yardımcılarına ve bu
Müdürlüğe bağlı Türkçe Yayınlar, Yabancı Dil Yayınları Müdür ve Yardımcıları
ile Haber, Planlama ve Değerlendirme, Turizm Radyosu Müdür ve Yardımcılarına,
i) Bölge Müdürlüklerinde,
Bölge Müdür ve Yardımcısına, Radyo, Televizyon, Haber Müdürleri ve
Yardımcılarına,
j) Ankara Radyosu, Ankara
Televizyonu Müdür ve Yardımcılarına,
k) Şef prodüktör,
prodüktör ve yardımcı prodüktörlere,
l) (Değişiklik: 4 Ek.
2001 t. ve 24543 s. R.G.) Yukarıda belirtilen daire başkanlıkları ve
müdürlüklerde ve ayrıca Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Kuruluş ve Görev
Yönetmeliği'nde belirtilen tanımlara göre, haber program üretimi ve yayını
kapsamında yer alan -her türlü idari işler, sosyal işler, kütüphane, reklam,
müzik, tiyatro, eğlence, drama, artistik ve teknik hizmetler, transkripsiyon ve
arşiv bölümleri hariç- devamlı kadrolarda görev yapan, müdür ve müdür
yardımcılarına, şube müdürü ve şube müdür yardımcılarına; program ve
prodüksiyon şeflerine, sözleşmeliler dahil; şef redaktör, redaktör, muhabir,
stajyer muhabir ve haber mütercimlerine; televizyon ve radyo haber-program
spikerleri, baş spiker, redaktör spiker ve stajyer spikerlere; yönetmen, yayın
koordinatörleri ve yayın şeflerine; yabancı dil masası şef ve yardımcılarına,
baş kameraman, şef kameraman, kameraman ve kamera asistanlarına; foto-film
müdürü ve yardımcılarına, baş fotoğrafçı, şef fotoğrafçı ve fotoğrafçılara,
resim seçicilere, stüdyo şeflerine ve düzeltmenlere,
basın kartı
verilebilir.
(Ek:R.G. 2.6.2002 sayı:24773) Yukarıda sayılan unvanlar dışında bir göreve
terfian atanan ve daha önce aralıksız on yıl basın kartı taşımış personel,
basın kartı taşımaya devam eder.
Madde 17 Bu
Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde sayılan genel nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) Ulusal nitelikte yayın
yapan radyo ve/veya televizyonların yönetim kurulu başkanlarına, genel
müdürüne, yayın denetleme kurulu başkanına, genel yayın müdürüne -genel yayın
yönetmeni, genel koordinatör-, bölge müdürüne, sorumlu müdürüne ve ayrıca, yurt
içi ve yurt dışı bürolarında haber müdürü, prodüktör, yönetmen, istihbarat ve
haber bölüm şefi, haber redaktör ve editörleri, haber spikeri, haber
kameramanı, kameraman, muhabir unvanlarıyla çalışan mensuplarına,
b) Bölgesel nitelikte yayın
yapan televizyonların yönetim kurulu başkanlarına, genel müdürüne, yayın
denetleme kurulu başkanına , genel yayın müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel
koordinatör-, sorumlu müdürüne ve ayrıca haber müdürü, prodüktör, yönetmen,
istihbarat ve haber bölüm şefi, haber redaktör ve editörleri, haber spikeri,
haber kameramanı, kameraman, muhabir unvanlarıyla çalışan onbeş mensubuna,
c) Yerel nitelikte yayın
yapan televizyonların, yönetim kurulu başkanlarına, genel müdürüne, yayın
denetleme kurulu başkanına, genel yayın müdürüne -genel yayın yönetmeni, genel
koordinatör-, sorumlu müdürüne ve ayrıca haber müdürü, prodüktör, yönetmen,
istihbarat ve haber bölüm şefi, haber redaktör ve editörleri, haber spikeri,
haber kameramanı, kameraman, muhabir unvanlarıyla çalışan on mensubuna,
d) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773)
Bölgesel veya yerel nitelikte yayın yapan radyoların, yönetim kurulu
başkanlarına, genel müdürüne, yayın denetleme kurulu başkanlarına, sorumlu
müdürüne ve ayrıca haber müdürü, prodüktör, yönetmen, istihbarat ve haber bölüm
şefi, haber redaktör ve editörleri, haber spikeri, muhabir unvanlarıyla
çalışan, bölgesel radyoların sekiz, yerel radyoların beş mensubuna, basın kartı
verilebilir.
basın kartı verilebilir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Televizyonunda Basın Kartı
Alabilecek Unvanlar
Madde 18 Türkiye Büyük Millet Meclisi televizyonunda,
a) Televizyon müdürü -genel yayın
yönetmeni- ve yardımcılarına,
b) Ayrıca istihbarat şefi, yönetmen,
spiker, muhabir, kameraman, haber program prodüktörü, program ve prodüksiyon
şefi ve resim seçici unvanıyla çalışanlara,
basın kartı verilebilir.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunda Basın Kartı
Alabilecek Unvan ve Kontenjanlar
Madde 19
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunda,
a)
Başkan ve Üst Kurul
üyelerine,
b)
(Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773) Basın ve Halkla İlişkiler
Müşavirine, Yayın Hizmetleri Başkanına, İzleme ve Değerlendirme Dairesi
Başkanına, Uluslararası İlişkiler Dairesi Başkanına, Bölge Müdürlerine,”
c) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı: 24773) Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığınca
belirlenen merkezde ellibeş, bölgelerde yirmi uzmana,
Madde 20 Basının
bilgi edinmesini kolaylaştırmak amacıyla,
a) Cumhurbaşkanlığında,
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirine ve en az beş yıl basın kartı taşıyanlara
öncelik verilmek kaydıyla bu birimde çalışan yirmi beş görevliye,
b) Türkiye Büyük Millet
Meclisinde, Genel Evrak Basın ve Halkla İlişkiler Daire Başkanına, Basın ve
Halkla İlişkiler Müdürüne ve en az beş yıl basın kartı taşımış olanlara öncelik
verilmek kaydıyla bu birimde çalışan on görevliye,
c) Başbakanlıkta, Basın
Müşavirine, Halkla İlişkiler Dairesi Başkanına ve Başbakanlık Müsteşarı
tarafından önerilen basınla doğrudan ilgili onbeş görevliye,
d) Genelkurmay
Başkanlığında, Basın-Yayın Halkla İlişkiler ve Tanıtım Daire Başkanına ve
bu birimde çalışan en çok yedi görevliye,
e) Basın ve halkla
ilişkiler birimi kurmuş bakanlıklarda, birimin amirine ve en az beş yıl basın
kartı taşımış olmaları şartıyla bu birimde çalışan iki görevliye,
f) Basın ve halkla
ilişkiler birimi kurulmuş valiliklerde, bu birimin sorumlusuna,
g) (Değişiklik: 4 Ek.
2001 t. ve 24543 s. R.G.) Basın İlan Kurumunda, Yönetim Kurulu Üyelerine,
Genel Müdür ve Genel Müdür Yardımcılarına, İl Müdürlerine, ilan, kontrol ve
koordinasyon hizmetleri ile görevli müdürlere,
basın kartı verilebilir.
Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünde Basın Kartı Alabilecek
Unvanlar
Madde 21 Basın-Yayın ve
Enformasyon Genel Müdürlüğünde,
a) Genel müdür ve
yardımcılarına,
b) 231 sayılı Kanun
Hükmünde Kararnamede belirtilen hizmet birimleri amirlerine,
c) İl müdürlerine, basın
müşavirleri ve ataşelere,
d) Şube müdürleri ve
şeflere, uzman, redaktör, mütercim ve fotoğrafçılara,
e) Merkez ve taşra
teşkilatında, enformasyon hizmeti yapan görevlilere,
basın kartı verilebilir.
Genel Müdürlük görevine
asaleten atanmış olanlara, görevlerinin hitamında ve müracaatları halinde,
sürekli nitelikte basın kartı verilir.
Basın Mesleğini Temsil Edenler
Madde 22
Basın mesleğini temsil etmeleri nedeniyle,
a) Kamu yararına çalıştığı
Bakanlar Kurulunca kabul edilen basın kuruluşlarının, başkan ve başkan
yardımcılarına, genel sekreterine ve idare müdürüne,
b) En çok basın kartı
taşıyan üyeye sahip ve basın-yayın organları çalışanlarınca kurulmuş sendikanın
yönetim kurulu tarafından yöneticiler arasından seçilmiş altı kişiye,
c) Gazete Sahipleri
Birliği yönetim kurulu tarafından, yönetim kurulu veya Birlik üyesi olan
işyerlerinin yönetim kurulu üyeleri arasından seçilmiş üç kişiye,
d) İletişim fakülteleri
dekan ve yardımcılarına, gazetecilik, radyo-televizyon ve halkla ilişkiler
bölüm başkanlarına,
e) Türkiye Büyük Millet
Meclisi üyelerine, daha önce on yıl süre ile basın kartı taşımış olmaları
şartıyla, üyelikleri süresince,
basın kartı verilebilir.
(Değişiklik: 4 Ek. 2001
t. ve 24543 s. R.G.)
Genel Müdürlüğün bağlı
bulunduğu Devlet Bakanına sürekli nitelikte basın kartı verilir.
Basın Kartı Başvurusu
Madde 23
Basın kartı talebinde bulunanlar, usulüne uygun olarak düzenlenmiş ve
basın-yayın kuruluşlarının sahipleri veya yetkili kişilerce onaylanmış üç adet
basın kartı beyannamesine iki adet fotoğraf ve 5953 sayılı Kanuna uygun olarak
düzenlenmiş sözleşme sureti ekleyerek Genel Müdürlüğe veya il müdürlüklerine,
il müdürlüğü bulunmayan illerde ise valiliklere başvururlar.
Görevi gereği basın kartı
talebinde bulunan kamu personeli, sözleşme yerine görevini belirten belge ibraz
eder.
Beyannameye ekli
fotoğrafların önden, baş ve yüz açık olarak çekilmiş olması zorunludur.
Kaydedilen beyannamenin
bir nüshası başvuru sahibine verilir.
İl müdürlükleri ve
valilikler, beyanname aslının arkasına görüşlerini yazdıktan sonra, Genel
Müdürlüğe iletirler.
Talep sahibi, her işyeri
ve unvan değişikliğinde başvurusunu yeniler.
Usulüne uygun olmayan
veya gerçeğe aykırı doldurulduğu tespit edilen beyannameler ile yapılmış
başvurular yok sayılır.
Gazeteciler İçin Bekleme Süresi
Madde 24 İlk
defa basın kartı talebinde bulunan gazetecilerin bekleme süresi, basın kartı
beyannamesini yetkili makamlara teslim ettikleri tarihten itibaren, iletişim
fakültesi mezunları, bu fakültelerde master ya da daha üst derecede
eğitimlerini tamamlayanlar ile gazetecilikle ilgili yüksek öğrenim gördüğünü
belgelendirenler için on iki, diğer fakülte mezunları için on sekiz, ön lisans
veya iki yıllık meslek yüksek okulu mezunları için yirmi dört ortaöğrenim
mezunları için yirmi sekiz aydır.
Gazeteci, bekleme
süresinin bitimine en çok üç, en az bir ay kala beyannamenin teslim tarihinden
itibaren nitelikleri bu Yönetmelikte belirtilen basın ve yayın kuruluşlarında
çalışmakta olduğunu kanıtlayan belgelerle birlikte basın kartı talebini
yenilemek zorundadır.
Her gazetecinin durumu,
bekleme süresinin hitamını takip eden ilk Komisyon toplantısında
değerlendirilir.
Askerlikte geçen süre
bekleme süresinden sayılmaz.
Sahipler ve Yönetim Kurulu Başkanları İçin Bekleme
Süresi
Madde 25
İlk defa basın kartı talebinde bulunan basın ve yayın kuruluş sahipleri ve
yönetim kurulu başkanları için bekleme süresi, basın kartı beyannamesini
yetkili makamlara teslim ettikleri tarihten itibaren, günlük ve haftalık süreli
yayınlar, haber ve fotoğraf ajansları, ulusal radyo-televizyon
kuruluşları sahipleri ve yönetim kurulu başkanları için bir yıl, onbeş günde
veya ayda bir yayımlanan süreli yayınlar, kablolu veya bölgesel radyo ve
televizyon kuruluşları sahipleri ve yönetim kurulu başkanları için on sekiz ay,
diğer yayın kuruluşlarının sahipleri ve yönetim kurulu başkanları için
yirmi dört aydır.
Bekleme süresi içinde
yayın kuruluşunu başkasına devreden sahibin veya unvan değiştiren yönetim
kurulu başkanının değişik bir sıfatla basın kartı talebinde bulunması halinde
yeni durumlarına uygun bekleme süresi uygulanır. Bu durumda bekleme süresinin
başlangıcı, sahip ve yönetim kurulu başkanı sıfatıyla vermiş oldukları ilk
beyanname tarihidir.
Yayın kuruluşunun ilk
beyannamede belirtilen niteliğinin değişmesi halinde sahip veya yönetim kurulu
başkanı yayının yeni niteliğine uygun bekleme süresine tabidir.
Yayın sahibinin veya
yönetim kurulu başkanının değişmesi halinde, yeni malik veya yönetim kurulu
başkanı için de yayın türüne uygun bekleme süresi uygulanır. Bekleme süresinin
başlangıcı, yeni malikin veya yönetim kurulu başkanının yetkili makamlara
beyanname verdiği tarihtir.
Bekleme Süresi Aranmayan Haller
Madde 26 Göreve
bağlı basın kartlarının,
a) Bu Yönetmeliğin 15, 16
ve 19 uncu maddelerinin (a) bentleri ile 20, 21 ve 22 nci maddeleri kapsamında
verilmesi,
b) Türkiye’de yabancı
yayın organını temsil eden veya bu yayın organlarının yabancı uyruklu
temsilcisine yardımcı olarak çalışan Türk uyruklu gazetecilerden birine Genel
Müdürlükçe, toplam sayıları otuz kişiyi geçmemek üzere verilmesi,
c) Yabancı yayın
organlarında çalışan ve geçici bir süre için görevli olarak Türkiye’ye gelen ve
görevlerini kanıtlayan Türk uyruklu gazetecilere üç ayı geçmemek üzere
verilmesi,
hallerinde bekleme süresi uygulanmaz.
Bu kartlar, 21 inci
maddenin son fıkrasındaki hal hariç, görev süresinin sonunda geçersizdir.
Madde 27 Genel
Müdürlük, basın kartı için başvuruda bulunan gazeteci ve yayın kuruluşu
sahipleri hakkında, Komisyona katılan basın meslek kuruluşlarından, valiliklerden,
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden, il müdürlüklerinden, vergi
dairelerinden, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığından, Basın İlan Kurumundan
veya gerekli gördüğü diğer kuruluşlardan bilgi ve belge isteyebilir.
Toplanan bilgi ve belgelerden,
bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde aranan şartları taşımadığı Genel Müdürlükçe
tespit edilen talep sahiplerinin talepleri reddedilir.
Engel durumun ortadan
kalkması halinde, yeniden basın kartı talebinde bulunulabilir.
Madde 28
Genel Müdürlükçe yapılan değerlendirme sonucu, usulüne uygun başvuruda bulunmuş
ve basın kartı almasına engel bir durumu olmadığı tespit edilmiş kişilere ait
bilgi, belge, beyanname ve eklerini içeren dosya Komisyona intikal ettirilir.
Dosya üzerinden yaptığı inceleme
sonucunda Komisyon, mesleki çalışmalarını ve mensubu bulunduğu basın yayın
kuruluşunun niteliklerini değerlendirerek, talep sahibinin basın kartı alıp
alamayacağına karar verir.
Komisyon, en az üçte bir üyesinin gerekli görmesi
halinde, talep sahibini davet ederek mesleki çalışmaları hakkında bilgi
isteyebilir.
Komisyonca alınan
kararlar, Genel Müdürün onayı ile kesinleşir.
Genel Müdürlük onayını
takiben düzenlenen basın kartları, Ankara’da Genel Müdürlük, il müdürlüğü
bulunan yerlerde il müdürlükleri, diğer illerde valilikler aracılığı ile
sahiplerine gönderilir.
İşten Ayrılma veya Unvan Değişikliğinde Bildirim
Zorunluluğu
Madde 29
Basın kartı taşıyan veya basın kartı talebinde bulunmuş kişilerin, beyan
ettikleri işyerlerinden ayrılmaları veya görev unvanlarının değişmesi halinde
durum, basın-yayın kuruluş sahipleri ve kişiler tarafından işten ayrılış veya
değişiklikten itibaren 15 gün içinde, Genel Müdürlüğe yazılı olarak bildirilir.
Gazetecilerin Geçici İşsizlik Hali
Madde 30
Emeklilik hakkını elde edememiş basın kartı sahibi gazetecilerin işlerinden
ayrılmaları halinde, ayrılış tarihinden
itibaren üç ay içinde basın
kartlarını iade ederek bu süre içinde işsiz olduğunu usulüne uygun olarak beyan
etmiş olmaları şartıyla,
a) (Değişiklik: 31
Aralık 2001 t. ve 24627 s. R.G.)
Beş
yıla kadar basın kartı taşımış olanlara altı ay,
b) Beş-on yıl arasında
basın kartı taşımış olanlara dokuz ay,
c) On yıldan fazla
basın kartı taşımış olanlara onbeş ay,
süre ile basın kartı verilebilir.
Bu süreler, gazetecinin
işten ayrıldığı tarihten başlar.
Basın Kartının İade Edilmesi Gereken Haller
Madde 31 Basın
kartı,
a) İşyeri veya görev
unvanının değişmesi,
b) Askerlik, emeklilik ve
benzeri nedenlerle işten ayrılma,
c) Kart taşıyamayacak
başka bir göreve atanma,
d) Yayın organlarının
başkasına devri veya yayına son vermesi,
e) Belirli bir süre için
verilmiş ise, bu sürenin sona ermesi,
hallerinde, bir ay
içinde Genel Müdürlüğe iade edilir.
Bu maddenin (a) bendi
kapsamı içinde bulunanların yeniden basın kartı talep etmeleri halinde,
ellerindeki basın kartı yenisi ile değiştirilinceye kadar geçerliliğini korur.
Basın Kartının İptal Edileceği Haller
Madde 32
Basın kartı sahibinin,
a) Yönetmeliğin 5 inci
maddesinde sayılan niteliklere sahip olmadığının anlaşılması veya bu
nitelikleri sonradan kaybetmesi,
b) Sahibi veya bağlı
bulunduğu basın-yayın kuruluşunun, Yönetmelikte sayılan niteliklere sahip
olmadığının anlaşılması veya bu nitelikleri sonradan kaybetmesi,
c) Yönetmeliğin 31 inci
maddesi gereği iade etmesi gereken basın kartını süresinde iade etmemesi,
d) Gerçeğe aykırı
bilgiler içeren beyanname doldurması veya bu nitelikteki bir beyannameyi
onaylaması,
e) Yönetmeliğin 29 uncu
maddesinde yeralan bildirim zorunluluğunu yerine getirmemesi,
f) Yönetmeliğin 30 uncu
maddesi gereğince basın kartı alıp, bu süre içinde basın dışı iş yaptığının
tespiti,
g) Basın kartını veya
basın trafik kartını bir başkasına kullandırması,
h) Basın kartının zayi
olması,
hallerinde, basın kartı ve varsa basın trafik kartı Genel
Müdürlükçe derhal iptal edilir ve gerekli
görülen kamu
kurum ve kuruluşları ile basın meslek kuruluşlarına
bildirilir.
Basın Kartının İptal Edilmesinin Sonuçları
Madde 33
Basın kartının, bu Yönetmeliğin 32 nci maddesinin,
a)
(a), (b) ve (f) bentlerine göre iptali halinde, kart almaya engel hal kalksa
dahi, iptal tarihinden itibaren bir yıl,
b) (d) bendine göre
iptali halinde, iptal tarihinden itibaren, beyanname sahibi için üç yıl,
onaylayan için bir yıl,
c)
(c), (e) ve (g) bentlerine göre iptali halinde, iptal tarihinden itibaren altı
ay,
geçmedikçe kartı iptal edilmiş olanlara yeniden
basın kartı verilmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sürekli Nitelikte Basın Kartı
Basın Kartının Süreklilik Kazanması Talebi
Madde 34
Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki nitelikleri taşımaları şartıyla,
a) En az on sekiz yıl
basın kartı taşımış olanlar,
b) Basın kartı
taşımamakla birlikte en az yirmi yıl 5953 sayılı Kanun kapsamında fiilen
çalışanlar,
c) İlgili kanun
hükümlerince gazeteciliğe devam edemeyecek derecede malûl oldukları sabit
olanlar,
usulünce doldurulmuş basın kartı beyannamesini ekledikleri
bir dilekçe ile sürekli nitelikte basın kartı almak için Genel Müdürlüğe
başvurabilirler.
Gazetecilerin, bu
Yönetmeliğin 30 uncu maddesi gereğince basın kartı taşıdıkları dönemlere ait
toplam sürenin, ancak onsekiz ayı yukarıdaki sürelerin hesabına dahil
edilebilir.
Sürekli Nitelikte Basın Kartı Taleplerinin
İncelenmesi
Madde 35 Genel Müdürlük, gerekli
gördüğü bilgi ve belgeleri, talep sahibi ile ilgili kurum ve kuruluşlardan
isteyebilir.
Toplanan bilgi ve belgelere göre Genel
Müdürlükçe, nitelikleri 5 inci maddeye uygun olan talep sahiplerinin dosyaları,
mesleki çalışmaları, varsa basılmış eserleri ve ödül belgeleriyle birlikte
Komisyona gönderilir.
Sürekli Nitelikte Basın Kartı Taleplerinin
Komisyonda Değerlendirilmesi ve Kartların Sahiplerine Ulaştırılması
Madde 36 Komisyon, gönderilen
dosyalarda eksik gördüğü bilgi ve belgeleri, Genel Müdürlük aracılığıyla,
ilgili kurum ve kuruluşlardan veya doğrudan talep sahibinden isteyebilir.
Komisyon, başvuru sahibinin niteliklerini,
mesleki çalışmalarını, eserlerini, ödüllerini değerlendirerek sürekli nitelikte
basın kartı taşıyıp taşımayacağına karar verir. Bu konuda takdir yetkisine
sahip bulunan Komisyonun kararları, Genel Müdürlükçe onaylandıktan sonra
kesinleşir ve ilgiliye duyurulur.
Komisyonca reddedilen sürekli nitelikte
basın kartı talepleri, yeniden başvuru halinde, kararın verilişini takip eden
üçüncü Komisyon toplantısında tekrar görüşülebilir.
Sürekli nitelikte
düzenlenmiş basın kartı, Genel Müdürlükçe, talep sahibinin beyannamesinde
belirttiği ikametgah adresine gönderilir.
Sürekli Nitelikte Basın
Kartının İptali
Madde 37 Sürekli nitelikte
basın kartı sahibinin,
a) Basın meslek onurunu
zedeleyecek işler yaptığı, davranışlarda bulunduğu veya alışkanlıklar edindiği,
b) Bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin (c) ve (d) bentlerine aykırı duruma düştüğü
hallerde, Genel Müdürlüğün teklifi üzerine sürekli
nitelikte basın kartı Komisyonca iptal edilebilir ve iptal kararı Genel
Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Basın Kartı Komisyonu
Basın Kartı Komisyonunun Oluşumu
Madde 38 Komisyon,
a) Genel Müdürlüğü
temsilen iki üye,
b) (Değişik: R.G. 2.6.2002
sayı:24773) Basın şeref kartı ve sürekli nitelikte basın kartı sahipleri
arasından Genel Müdürlükçe seçilen iki üye,
c) (Değişik: R.G. 2.6.2002 sayı:24773) Türkiye Gazeteciler
Cemiyetini temsilen iki, Gazeteciler Cemiyetini temsilen bir, İzmir Gazeteciler
Cemiyetini temsilen bir, Türkiye Gazeteciler Sendikasını temsilen üç,
Gazeteciler Federasyonunu temsilen yerel basın mensubu bir, Türkiye Gazete Sahipleri
Birliğİni temsilen bir üye,
olmak üzere, toplam onüç
üyeden oluşur.
Üyelerin görev süresi 2 yıldır.
Süresi dolan üyeler yeniden seçilebilir. Herhangi bir nedenle üyeliğin
boşalması halinde, boşalan üyenin süresini doldurmak üzere yeni bir üye
seçilir.
Komisyon ilk
toplantısında üyeleri arasından iki yıl süre için bir başkan ve bir başkan
yardımcısı seçer. Genel Müdürlüğü temsil eden üyelerden biri raportör görevini
üstlenir.
Bu maddenin birinci
fıkrasının (c) bendinde anılan kuruluşları temsil eden üyeler en az 5 yıl basın
kartı taşımış gazeteciler arasından seçilirler.
Komisyonun Toplanması
ve Karar Usulleri
Madde 39
Komisyon, yılda üç defadan az olmamak üzere Genel Müdürlüğün çağrısı ve üye tam
sayısının üçte ikisi ile toplanır.
Kararlar, Komisyon üye tam sayısının salt
çoğunluğu ile alınır.
Yeterli çoğunluğun sağlanamaması halinde,
ikinci toplantı en geç onbeş gün içinde yapılır.
Toplantılarda çekimser oy kullanılamaz.
Komisyon kararları ve gerekçeleri
bir tutanakla tespit edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yabancı Uyruklu
Gazetecilere Verilecek
Basın Kartı
Madde 40 Yabancı basın-yayın
organlarını temsilen Türkiye’de yerleşik olarak faaliyet gösteren veya görev
alanı Türkiye’yi de içine alan veya geçici olarak Türkiye’ye gelen veya
Türkiye’deki yayın organlarında çalışan yabancı uyruklu gazetecilere, talepleri
halinde basın kartı verilebilir.
Eser yazmak, film çekmek,
konferans hazırlamak amacıyla geçici bir süre Türkiye’de bulunan yabancılar da
Genel Müdürlükçe yabancı basın-yayın kuruluşu mensubu olarak kabul edilebilir.
Basın kartının verilip verilmemesi hususunda
Genel Müdürlüğün takdir yetkisi vardır.
Madde 41 Daimi basın kartı
talep eden gazeteciler, usulüne uygun olarak düzenledikleri iki adet basın
kartı beyannamesi ekinde:
a) Basın-yayın kuruluşu tarafından
görev-lendirildiklerini ve ücretlerini belirten belgeyi,
b) T.C. Büyükelçiliği veya
Başkonsolosluklarından aldıkları çalışma vizesini,
c) Bağlı bulundukları kuruluşun
idare merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye’deki büyükelçilik, elçilik veya
konsolosluklarından aldıkları takdim mektubunu,
d) Pasaportlarının vize ve kimlik sayfalarının fotokopisini,
e) Üç adet vesikalık
fotoğraflarını Genel Müdürlüğe veya il müdürlüklerine verirler.
Geçici basın kartı talep eden
gazeteciler, beyanname ekinde bu maddenin birinci fıkrasının (c), (d) ve (e)
bentlerinde yer alan belgelerle birlikte görev sürelerini, Türkiye’deki çalışma
alan ve konularını belirten görevlendirme belgesini de ibraz ederler.
İl müdürlükleri kendilerine yapılan
başvurularda, beyannamenin bir suretini muhafaza ederek görüşleri ile birlikte
beyanname ve eklerini Genel Müdürlüğe gönderirler.
Madde 42 Türkiye’de yerleşik olarak faaliyet gösteren veya
görev alanı Türkiye’yi de içine alan her bir yabancı haber ajans
ve televizyon kuruluşunun mensuplarından en çok beş, radyo ve diğer yayın
kuruluşlarının mensuplarından en çok iki kişiye daimi basın kartı verilebilir.
Madde 43 Genel Müdürlükçe
daimi basın kartı almaları uygun görülen yabancı gazeteciler için
düzenlenen basın kartları başvuruda bulundukları yılın sonuna kadar geçerlidir.
Yabancı gazetecilerin geçici basın kartları
kurumlarınca beyan edilen ve Genel Müdürlükçe uygun görülen süre için
geçerlidir. Bu süre üç aydan uzun olamaz. Süre uzatma talebi halinde, başvuru
işlemi aynen tekrar edilir.
Madde 44 Yabancı uyruklu
gazetecilerin daimi basın kartları her yılın başında, o yılın sonuna kadar
geçerli olmak üzere yenilenir. Yenileme işlemi sırasında başvuru işlemi aynen
tekrar edilir. Ayrıca Genel Müdürlük gerekli gördüğü hallerde basın kartı
talebinde bulunan gazeteciden mesleki çalışmaları ve benzeri konularda her
türlü bilgiyi isteyebilir.
Madde 45 Yabancı uyruklu
gazeteci, görevinin sona ermesi veya iş yeri değişikliği halinde, basın kartını
iade etmek zorundadır. Bu zorunluluğa uymayanların kartları iptal edilir.
Genel Müdürlük, gerekli gördüğü hallerde
de basın kartını iptal edebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Basın
Kartının Niteliği ve Sağladığı Kolaylıklar
Madde 46 Basın kartı hamilleri,
a) Devlet ve belediyelerin, özel idare ve
köylerin veya bunlara bağlı kuruluşların, şehir içinde veya dışında
işlettikleri tarifeli taşıtlardan, indirimli veya parasız olarak yararlanmak,
b) Kamuya ait müze, galeri, sergi, stadyum
ve hipodromlar ile benzeri yerlere ücretsiz girmek,
c) Kanunen gizli olmayan veya idarece gizli
yapılmasına gerek görülmeyen toplantı yerine serbestçe girmek,
d) Resmi törenlere kolay görev yapmalarını
sağlayabilecek bir konumda katılmak,
e) Kartlarını ibraz etmek şartıyla, posta
işletmelerinde bulunan telgraf, faks, telefon, teleks ve benzeri araçlardan
öncelikli olarak yararlanmak ve her türlü matbuatı indirimli ücretle göndermek,
f) Emniyet Genel Müdürlüğü’nce düzenlenmiş
“Basın Trafik Kartı”nı ibraz etmek şartıyla, devlet törenlerinde, milli veya
milletlerarası müsabakalarda, basın toplantılarında, Türk ve yabancı devlet
büyüklerinin resmi ziyaret, gezi ve incelemelerinde ve benzeri diğer
durumlarda, trafik görevlilerinin vereceği işaret ve talimatlar doğrultusunda,
park etme, durma, duraklama ve geçiş üstünlüğü gibi kolaylıklardan yararlanmak,
hakkına sahiptirler.
Güvenlik kuvvetleri ve
kamu kuruluşları, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hallerde, basın
kartı sahiplerinin görevlerini en kolay şekilde yapmalarına yardımcı olurlar.
Her Yılın Sonunda Bildirim
Madde 47 Yıllık basın kartı vize
işlemlerinin yapılabilmesi için, her yılın aralık ayında basın-yayın
kuruluşları, kadrolarında çalışan basın kartı hamili mensuplarının ad-soyad,
görev unvanı ve kart numaralarını gösteren, yetkilerce onaylı listeleri Genel
Müdürlüğe gönderirler.
Bu listede gazetecinin ücreti ve
sözleşmesinin veya varsa toplu sözleşmenin geçerliliğini koruduğuna dair kaydın
da bulunması şarttır.
Gerekli bildirimde bulunmayan veya eksik
bildirimde bulunan basın-yayın kuruluşu sahibi Genel Müdürlükçe uyarılır. Bu
uyarıya rağmen onbeş gün içinde istenilenlerin yerine getirilmemesi halinde bu
yayın organı sahip ve mensuplarının basın kartı vize edilmez.
Bu Yönetmeliğin 30 uncu maddesi
kapsamında basın kartı taşıyanların durumları da her yılın aralık ayı içinde
yeniden değerlendirilir.
Kartların Toptan Değiştirilmesi
Madde 48 Genel
Müdürlükçe kartların toptan değiştirilmesine karar verilmesi halinde,
a) Kart değişikliğini düzenleyen genelge,
yeni basın kartı örneği ve imza sirküleri ile birlikte valiliklere, il
müdürlüklerine, basın-yayın meslek kuruluşlarına ve gerekli görülen kamu kurum
ve kuruluşlarına gönderilir. Ayrıca Anadolu Ajansı ve Türkiye Radyo-Televizyon
Kurumu aracılığıyla da duyurulur.
b) Duyuru üzerine, basın kartı sahipleri bu
Yönetmeliğin 23 üncü maddesindeki usul ve belgelerle yeni basın kartı almak
üzere yetkili makamlara başvururlar.
c) Kart değişikliğini
takiben yeni basın kartı alanların ad-soyad ve mensubu oldukları yayın
kuruluşunu gösterir listeler Komisyonda temsil edilen basın-yayın meslek
kuruluşlarına gönderilir.
Basın Trafik Kartı
Madde 49
Basın trafik kartının verilmesi, kullanılması, sağlayacağı kolaylıklar ve
gerektiğinde geri alınmasına ait esaslar ve usuller, Genel Müdürlük ve Emniyet
Genel Müdürlüğünce birlikte tespit edilerek ilgililere duyurulur.
Basın Kartının Kaybı ve Yıpranması
Madde 50
Basın kartını kaybedenler, durumu ilan ettirdikleri mahalli gazete nüshası, iki
fotoğraf ve halen çalıştıklarını belirten belgeyi ekledikleri dilekçe ile
Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtilen yetkili merciler aracılığıyla basın
kartı talep edebilirler.
Bir takvim yılı içinde iki defadan fazla
kayıp ve yıpranma nedeniyle basın kartı talebinde bulunulamaz.
İade Yükümlülüğüne Uymama
Madde 51
Bu Yönetmelik hükümleri gereğince iade etmeleri gereken basın kartını iade
etmeyerek kullanmaya devam edenler hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre
kovuşturma yapılır.
Basın Kartına Benzer
Kart Düzenleme
Madde 52
Genel Müdürlükçe verilen basın kartlarına dizgi, fon, tertip, şekil ve renk
bakımından benzer kart düzenlemiş ve/veya bu kartları kullanmış olanlara,
şartları taşısalar dahi basın kartı verilmez. Düzenleyenlerin basın kartı var ise, bu kartlar derhal
iptal edilir. Türk Ceza Kanununun bu konudaki hükümleri saklıdır.
Saklı
Haklar
Madde 53 Bundan
önceki Yönetmeliklere dayanarak usulünce verilmiş olan basın şeref
kartları ile sürekli nitelikteki basın kartları hamillerinin hakları saklıdır.
Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik
Madde 54 9/8/1998
tarihli ve 23428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Basın Kartları Yönetmeliği
yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde 1 -
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca 10/3/1995 tarih ve 22223 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Radyo ve Televizyon Kuruluşlarına Kanal veya Frekans
Tahsisi Şartları ve Bunlara İlişkin İhale Usulleri İle Yayın Lisansı ve İzni
Yönetmeliğinin geçici 3 üncü maddesine dayanarak, yayınlarını fiilen sürdüren
özel radyo ve televizyonların mensuplarına, anılan Yönetmeliğin 7 nci maddesine
göre herhangi bir mahkumiyetlerinin bulunmaması ve bu Yönetmeliğin aradığı
nitelikleri haiz olmaları şartıyla, basın kartı verilebilir.
Yayın lisans ve izni
alamayan özel radyo ve televizyon kuruluşları mensuplarına verilmiş bulunan
basın kartları iptal edilir.
Geçici Madde 2 -
9/8/1998 tarihli ve 23428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Basın Kartları
Yönetmeliği gereğince basın kartı almış olmakla beraber, bu Yönetmelik
hükümleri gereğince basın kartı alamayacak durumda bulunanlar, Genel Müdürlükçe
yapılacak ilk genel kart değişimine kadar ellerindeki basın kartını kullanmaya
devam ederler.
Geçici Madde 3 -
9/8/1998 tarihli ve 23428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Basın Kartları
Yönetmeliğinin 39 uncu maddesi ile 68 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre
belirli sürelerle basın kartı taşımama cezası almış kart sahiplerinin kalan
ceza süreleri, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde aranan nitelikleri
taşımaları ve bu Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren altı ay içinde basın
kartı talebinde bulunmaları şartıyla uygulanmaz.
Geçici Madde 4 – (Resmi
Gazete: 31 Aralık 2001 t. ve 24627 s. )
Bu Yönetmeliğin 30 uncu
maddesi hükümlerine göre,
a)
Basın kartı almış ve taşıma sürelerini tamamlamış gazetecilere
31/12/2002’ye kadar,
b)
Basın kartı almış ve taşıma sürelerini
doldurmamış gazetecilere, taşıma sürelerinin
hitamından itibaren 1
yıl,
c)
Basın kartı almak üzere 31/12/2001 – 31/12/2002 tarihleri arasında
başvuruda bulunacak gazetecilere taşıma sürelerinin hitamından itibaren 1 yıl,
geçerli olmak üzere,
talepleri halinde 30 uncu madde hükümlerine göre yeniden basın kartı
verilebilir.
Yürürlük
Madde 55 Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 56 Bu
Yönetmelik hükümlerini Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünün bağlı
bulunduğu Devlet Bakanı yürütür.