Türkiye-ABD ilişkileri

Türkiye, Irak sorunu konusunda müttefiki ABD’yle işbirliği içinde hareket etmiş ve oluşturulan koalisyon içinde yer almıştır.  

Ancak, gerçekleşen savaşta karşılıklı beklentilerin tam olarak örtüşmemesi nedeniyle hayal kırıklıkları yaşanmıştır.  

Bunu bazı çevrelerin iddia ettikleri gibi stratejik işbirliğinin bittiği şeklinde yorumlamak yanlış olacaktır. İki ülkenin ilişkileri 50 yıllık ittifak geçmişine sahip olup karşılıklı çıkar ve dostlukları, ilişkilerin eski seviyesinin de ötesine geçmesini gerekli kılmaktadır.  

Türkiye, yer aldığı koalisyon içinde demokratik yapısı gereği TBMM’nin izin ve yetki verdiği doğrultuda işbirliğine katılmıştır. Bu çerçevede, özellikle savaşın başlamasının hemen ertesinde, 20 Mart günü alınan, hava sahasının ABD ve İngiltere uçaklarını kullanımına açılmasına ilişkin kararın harekatın gidişatını etkilediği söylenebilecektir.  

Türkiye’nin bu katkısının gözardı edilmesi mümkün değildir.  

ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell’in 2 Nisan’da ve bazı Kongre üyelerinin yakın zamanda ülkemizi ziyaretlerinde ortaklık ilişkisinin daha da pekiştirilmesi düşüncesinin altı çizilmiştir.  

Colin Powell’in iki ülke arasında güven tazelenmesini sağlayan ziyaretinde, Irak’ın geleceği konusunda yapılacak işbirliği hususunda danışmalar da yapılmıştır.  

ABD, Türkiye’nin Kuzey Irak konusundaki hassasiyetlerini paylaşmaktadır. Ayrıca, demokratik ve laik yapısı ve serbest piyasa ekonomisiyle bölgesinde model bir ülke olan Türkiye’nin Irak için de örnek olabileceği düşünülmektedir.  

Esasen, Türkiye, Irak’a komşu olması ve sağlayabileceği teknik uzmanlık nedeniyle, yeniden yapılanma döneminde sunabileceği imkanlardan yararlanılması gereken bir ülkedir.  

Bosna-Hersek’ten Afganistan’a barışı koruma faaliyetlerine etkin katılımı ve yeniden imar projelerindeki başarısı, Türkiye’nin yanıbaşındaki bir ülkenin istikrara kavuşması ve altyapısını tesis etmesine yapacağı yardımla fark yaratabileceğini göstermektedir.  

 Bu, iki ülkenin işbirliğinin süreceğini göstermek bakımından da iyi bir fırsat teşkil edecektir.  

Türkiye, halihazırda Irak’a insani yardım faaliyetlerine geniş biçimde katılmaktadır. Bu çerçevede, son olarak Türk Kızılayı 28 Nisan’da Kerkük ve Bağdat’a bir yardım konvoyu göndermiştir.  

Türkiye, bundan sonraki yardımlarının  ve   Irak’ın yeniden    yapılanması   konusundaki faaliyetlerin eşgüdümünün sağlanabilmesini  teminen  tahliye edilmiş  olan Bağdat  Büyükelçiliğini   yeniden  açmaktadır.  

Aynı ideallere sahip iki yakın  müttefik  olan Türkiye ve ABD arasında bölgesel sorunlara yaklaşımlarda zaman zaman bazı farklılıklar ortaya  çıkması doğaldır.  

Önemli olan bu farklılıkları ortak çıkarlar temelinde bağdaştıracak, her iki tarafın da hassasiyet ve önceliklerini gözönünde tutacak formüller bulmaktır. Bu yöndeki irade iki ülkede de bulunmaktadır.