02/10/2001       

            ANKARA, 02/10(BYE)--- Yabancı basın yayın organlarında  1 Ekim 2001 tarihlerinde yayımlanan, AB-Türkiye  ilişkilerine değinen haber ve yorumlarda şu hususlara  değinilmektedir:

           

           ABD BASINI:

            AP'nin (01/10) "Türk Cumhurbaşkanı Parlamentoya Demokratik  Reformları Hayata Geçirmesi Çağrısında Bulundu" başlıklı Suzan  Frazer'in haberinde, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in, yeni  yasama yılının açılışında TBMM'de yaptığı konuşmasına yer  verilmekte, Cumhurbaşkanı Sezer'in, milletvekillerine, AB'nin  şart koştuğu insan haklarını koruma altına almaları, özgürlükleri artırmaları ve yolsuzlukla mücadele yasalarını çıkarmaları  çağrısında bulunduğu bildirilmektedir. Haberde, ayrıca,  anayasa değişikliği konusuna da değinilmekte, "Eğer değişiklikler onaylanırsa, idam cezası yalnızca terörizm ve savaş durumunda  uygulanacak. Aynı zamanda Kürtçe yayın yapılmasına da imkan  tanınacak. Ancak yetkililer hala ulusal güvenlik ve kamuoyunun  emniyeti gerekçesi ile Kürtçe yayını yasaklayabilirler. Kürtçe  eğitim hala mümkün değil" denilmektedir.

           

            FRANSA BASINI:

            Le Monde gazetesinin (01/10) "Türkiye, Avrupa'ya  Entegrasyonunu Kolaylaştırmak İçin Anayasasında Değişiklik  Yapıyor" başlıklı ve Nicole Pope imzalı haberinde, anayasa  değişikliği konusu ele alınmakta, Parlamento'nun, Türkiye'nin  Avrupa'ya entegrasyonunu kolaylaştırmak için, "Kürtlerin kendi  dillerinde yayın yapmalarına, geçici gözaltı süresinin 15 günden  dört güne indirilmesine, siyasi partilerin kapatılmasının zorlaştırılmasına, Türk vatandaşlarına özel hayatta daha iyi  koruma sağlanmasına ve derneklerin kurulmasını kolaylaştırmaya  olanak tanıyacak bir anayasal düzenlemeyi onayladığı", ancak, milletvekillerinin, Öcalan'ın idamını elde etmekte kararlı olan  aşırı milliyetçilere verilen bir taviz olarak "savaş, savaş tehdidi  veya terör eylemleri" çerçevesinde uygulanması hala mümkün olan idam cezasını da tamamen kaldırmadıklarına dikkat çekilmektedir. Haberde,  "yasa değişikliklerinin kabulünün, Türkiye'nin üyesi olmak istediği  Avrupa Birliği'nin önümüzdeki günlerde Ankara'nın kaydettiği  gelişmelere ilişkin yayımlayacağı raporla" ilişkisinden söz  edilmekte ve değişikliklerin, hükümetin mart ayında Avrupa  Komisyonu'na sunduğu Ulusal Programı'nda uygulamaya koymayı  vadettiği değişiklikler arasında yer aldığı belirtilmekte ve  şöyle denilmektedir: "İnsan hakları örgütleri yine de bu  reformların yeterli olmadığının altını çizdiler... Kabul  edilen yeni düzenlemeler, 'ulusal güvenliğin korunması, kamu  düzeni, cumhuriyetin temel ilkeleri, devletin ve ulusun bölünmez bütünlüğü' gerekçeleriyle sınırlı kalıyor."

 

            YUNANİSTAN BASINI:

            Elefterotipia gazetesinde (30/09) "Türkiye: 'Avrupai'  Anayasa" başlığı altında yayımlanan haberde, anayasa değişiklikleri  konusu ele alınmakta, "Avrupa'ya yakınlaşmada önemli rol oynayacak Anayasadaki değişiklikler" konusunun, ABD'nin uluslararası terörle mücadeleye karar vermesi ve Türkiye'nin de bu konuda ABD'ye destek vereceğini açıklaması sonucu, geri planda kaldığı ifade edilmektedir. Türkiye'ye Avrupa yolunu açacak olan söz konusu değişikliklerin  TBMM'de ezici denilebilecek bir çoğunlukla kabul edildiğine işaret  edilen haberde, anayasada toplam 37 maddede değişiklik yapıldığı, değişiklikler arasında en önemlilerinden birinin de düşünce ve ifade özgürlüğünün desteklenmesi açısından önemli olan dil kullanımının  serbest bırakılması olduğu kaydedilmektedir. Başbakan Bülent Ecevit'in,  bu yöndeki çalışmaların Kasım ayı öncesinde, yani Türkiye-AB ilişkileri konusunda AB raporu hazırlanmadan önce bitirilmesini ümit ettiği vurgulanan haberde, Türk Anayasası'nın bu değişikliklerle ilk kez "siyasi" nitelik kazanmış olacağı, dolayısıyla Türkiye'nin Avrupa  yolunda daha kolay bir şekilde ilerleyebileceği belirtilmektedir.  Haberde, ayrıca, Batılı diplomatların, Türkiye'nin AB kriterlerinden  hala uzak olduğunu ve AB ile bütünleşmesi yolunda ülkenin önemli  adımlar atması gerektiğini ileri sürerken, Türk basınının Türkiye'nin önemli adımlar attığını göstermek istercesine Avrupa'ya yakınlaşma  yolunda "tarihi adımdan" söz ettiği ve alınan kararların oy çoğunluğu  ile alındığını vurguladığına dikkat çekilmektedir.

            Ethnos gazetesinin (01/10) "Ecevit Kıbrıs Konusunda Uzlaşmaz, Lefkoşa'ya Karşı Tahrikçi" başlıklı ve Nikos Meletis imzalı haberinde, Ankara'nın, Kıbrıs konusundaki uzlaşmaz davranışını bir kez daha kanıtlayarak Kıbrıs'ı uluslararası terörizm konusuna karıştırmaya çalıştığı ileri sürülmekte, Başbakan Bülent Ecevit'in, "tahrikçi bir şekilde" AB'yi, "Kıbrıs'ı AB üyeliğine kabul etmeden konuyu iyi  düşünmeye çağrarak, Kıbrıs'ın "kara para aklama ve Türkiye'ye karşı yapılan terörizmin merkezini oluşturduğu" iddiasında bulunduğuna  işaret edilmektedir. Haberde, Ecevit'in söz konusu açıklamalarının, Türkiye'nin ortamdan yararlanarak herhangi bir Kürt ya da solcu  örgütten kurtulabilme yönünde bu örgütleri "terörist" olarak nitelendirmeye ve Türk amaçlarından biri olan "Kıbrıs'ın AB  üyeliğini engelleme" konusunda da ortamdan yararlanmaya çalışacağını gösterdiği belirtilmekte, Basın Sözcüsü Reppas'ın, Ecevit'in  "kabul edilmesi imkansız sözlerini" reddederek, "Kıbrıs'ta bir  tek terörist var, o da Attila ile işgal güçleridir. Uluslararası  toplum ise artık kesin ve netice verici bir cevap vermelidir"  dediği aktarılmaktadır.

 ESKİ SAYILAR