ANKARA, 18/12(BYE)--- Yabancı basın-yayın organlarında 17
Aralık 2003 tarihlerinde yayımlanan Türkiye-AB ilişkilerine yer
verilen haber ve yorumlarda şu hususlara değinilmektedir:
DANİMARKA BASINI:
Berlingske Tidende
gazetesinde (15/12) "Kıbrıs Seçimlerinin Türkiye'nin AB
Üyeliğine Etkisi" başlığı altında yayımlanan bir haberde,
KKTC'de yapılan seçimler ve seçim sonuçlarının ardından
gelişecek durumun Türkiye'nin AB üyeliğine etkisi ele
alınmaktadır. Kıbrıs'taki seçimlerin Türkiye'nin AB'ye katılma
şansı üzerinde doğrudan bir etkisi olabileceği, bu nedenle, AB
Komisyonu'nun iki ay önce Türkiye'yi uyardığı kaydedilmektedir.
Kıbrıs meselesine bir çözüm bulunamaması halinde Türkiye'nin
AB'ye katılma şansını azalacağı belirtilen haberde, bunun,
adanın Kıbrıs Türk kesiminde önemli bir ekonomik ve siyasi
etkiye sahip olan Türk Hükümeti'ne yapılan ciddi bir uyarı
olduğuna işaret edilmektedir.
YUNANİSTAN BASINI:
Elefteros Tipos
gazetesinde (17/12) "Türkiye'ye Göre Biçilmiş Çözüm Planı"
başlığı altında ve Angeliki Spanu imzasıyla yayımlanan bir
yorumda, Türk tarafının, Ankara'daki askeri kurulu düzen ile
Denktaş'ın ölçülerine göre biçilmiş bir çözüm planını yakında
sunmasının beklendiği ifade edilmektedir. Türkiye'nin,
uluslararası topluma uzlaşıcı olduğu izlenimini verip, AB ile
müzakerelerinde puan kazanmak istediği ve bu arada siyasi ya da
diplomatik açıdan bir bedel de ödememeye dikkat ettiği ileri
sürülen yorumda, Amerika'nın Kıbrıs Koordinatörü Thomas
Weston'ın Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs temaslarına değinilen
yorumda, Türk tarafının hedefinin, uzlaşıcı izlenim vererek,
Türkiye'nin AB üyeliğini kolaylaştırmak olduğu ve Lefkoşa'nın,
adada tamamen konfederasyon temelinde bir çözümün uygulanması
amacıyla, Türk tarafının serbest dolaşım gibi yeni "de facto"
durumlar yaratma olasılığının olduğunu düşündüğü
kaydedilmektedir.
Makedonya Haber Ajansı'nın (MPE) internet sayfasında (17/12)
"Verheugen: Kıbrıs'ta Askeri Olduğu Sürece Türkiye ile Üyelik
Müzakerelerine Başlanamaz" başlığı altında yer alan bir haberde,
Avrupa Birliği'nin Kıbrıs'ta işgal rejimini kabul edemeyeceğini
açıklayan AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Günther Verheugen'in,
AB üyesi bir ülkede 30 bin askeri bulunan Türkiye gibi bir ülke
ile üyelik müzakerelerine başlanmasını, çok az sayıda ülkenin
kabul edeceğini belirttiği kaydedilmektedir. Verheugen'in, işgal
altındaki topraklarda yapılan seçimlerden sonra Kıbrıs'ın
birleşmesi ihtimallerinin azaldığını söylediği belirtilen
haberde, Verheugen'in, "Seçimlerde umudumuz büyüktü. Muhalefetin
galip gelmesi gerekiyordu. Rauf Denktaş'ın, mayıs ayını
atlatabilmesi ve böylece çözüm bulunmasını engellemesi için
zamanı uzatma çabası içinde olacağını değerlendiriyorum.
Denktaş için Annan planı önemli değil. Uluslararası toplum
tarafından kabul edilmesinin mümkün olmadığı, iki devletli bir
çözümde ısrar ediyor" dediği aktarılmaktadır.
RUSYA BASINI:
The Moscow Times
gazetesinde (16/12) "AB Yanlısı Muhalefet Kıbrıs Hükümeti'nde
Yer Alabilir" başlığı altında yer alan bir makalede, KKTC'de
parlamento seçimleri ve hükümet kurma çalışmaları, adanın
yeniden birleştirilmesi ile AB üyeliği konu edilmektedir.
Kıbrıs'ın mayıs ayına dek birleşememesi halinde AB yasaları ve
Birlik'ten elde edilecek kazanımların sadece güneydeki Rum
kesiminde uygulanacağı belirtilen makalede, Kıbrıs'ın
geleceğinin, Türkiye'nin kendi AB girişimi için de kilit öneme
sahip olduğu ve AB üyelerinin, Türkiye'nin üye olmadan önce
adanın birleştirilmesine yardımcı olmak zorunda olduğunu
belirttiklerine işaret edilmektedir. Makalede, AB üyelerinin,
Kıbrıs'ın AB'ye katılımından sonra, Türkiye'nin kuzeydeki
yaklaşık 40 bin askeriyle birlikte teknik olarak AB topraklarını
işgal eden bir güç olarak görüleceği uyarısında bulundukları
kaydedilmektedir.
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ BASINI:
El-İttihad
gazetesinde (12/12) "Terörizm, Türkiye'nin Avrupa Yolunda Yeni
Bir Engel" başlığı altında ve Seyyid Abdülmecid imzasıyla
yayımlanan bir haberde, Türkiye'nin, AB yolunda "azınlıklar" ve
"Kıbrıs" sorunlarını çözemeden, yeni bir olgu olan terörizmin
de, mevcut olan bu düğümlere eklendiği belirtilmektedir. Türk
yöneticilerinin, Avrupa ailesine katılma konusunda Osmanlı'dan
beri yaklaşık 200 yıldır büyük bir sabır gösterdiği ve son 40
yıldan beri bu sabrın daha da arttığı ifade edilen haberde,
Başbakan Erdoğan'ın, İstanbul'daki saldırıları "İslami terör"
biçiminde tanımlamaya yanaşmamasının, Avrupa'ya İslami terörü
istismar ederek, Türkiye'nin Avrupa ailesine kabul edilmesini
resmen reddetme fırsatı vermeme düşüncesinden kaynaklandığı
vurgulanmaktadır. Haberde, Türkiye'nin bölücü terörle 15 yıllık
savaşının Avrupa tarafından dikkate alınmamasının, bu çevrelerin
arkasında Avrupa'nın bulunduğu suçlamalarına yol açtığı, halbuki
AB'nin, buna benzer bir hareket olan İspanya'daki bölücü "ETA"
hareketini şiddetle reddettiği kaydedilmektedir.
LÜBNAN BASINI:
El-Mustakbel
gazetesinde (16/12) "Türkiye'ye Canlılığın Geri Dönüşü... Öyle
Değil Mi?" başlığı altında ve Cihad El Türk imzasıyla yayımlanan
bir yorumda, Türkiye'nin Irak'a yapılan operasyonlar
karşısındaki tutumu ve bu bağlamda Türkiye-ABD ilişkileri ele
alınmaktadır. Türkiye'nin ABD'ye, Irak operasyonları sırasında
topraklarını kullanma izni vermemesinin, iki ülke ilişkilerini
gerginleştirdiği belirtilen yorumda, Türkiye'nin genel olarak da
Amerikan emirleri doğrultusunda hareket etmediği ve bu durumun
AB'yi, Türkiye'yi kucaklamaya ve kısa vadede kendi yanına almaya
ittiği ve bu bağlamda gözlemcilerin, Türk kapılarını Sam
Amca'nın yüzüne kapatmak suretiyle AB'nin, ABD'yi Orta Doğu'da
yenilgiye uğratmak için eline nadir bir fırsat geçtiğine
inandıkları ifade edilmektedir. "Büyük bir olasılıkla AB'nin, bu
tarihi nimeti kaçırmayacağı, ancak bu yaklaşımın, Türkiye'nin,
AB ve ABD arasındaki olası stratejik yakınlığa bağlı olduğu,
zira ABD'nin Orta Doğu'da sözde demokrasiyi yerleştirme
hedefleri kapsamında Ankara'nın, halen Amerikan kalesinde yer
aldığı" kaydedilen yorumda, yine aynı şekilde Türkiye'nin,
AB'nin kendisinden ne ölçüde faydalanabileceğini ortaya koyana
dek Avrupa laboratuvarında güçlü bir şekilde hazır durumda
olacağı vurgulanmaktadır.