2006 YILI DIŞ BASIN DEĞERLENDİRMESİ

GENEL DEĞERLENDİRME

 İç ve dış politikadaki gelişmelerle  oldukça yoğun bir yılı geride bırakan Türkiye, 2006 yılında dünya basın yayın organlarının gündeminde önemli bir yer tutmuştur.

 

Türkiye’nin Dış Politikada Avrupa Birliği ile ilişkilerinin yanı sıra Kıbrıs konusunun bu ilişkilerdeki önemli payı,Türkiye’nin Ortadoğu politikası, Papa XVI.Benedict’in  Türkiye ziyareti, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve İspanya Başbakanı Jose Luiz Rodriguez Zapatero’nun birlikte yürüttükleri Medeniyetler arası İttifak  Projesi, Irak’la bağlantılı olarak Kuzey Irak’taki gelişmeler ve Terör Örgütü PKK konusu, uluslar arası enerji  nakli ve Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının (BTC) açılışı, iç  politikada  ise, “Cumhurbaşkanlığı seçimi tartışmaları, Danıştay’daki  saldırı ve buna bağlı gelişmeler” 2006 yılında yabancı basın yayın organlarının ağırlıklı olarak ele aldıkları konuların başında gelmektedir.  Fransız Parlamentosunda kabul edilen sözde “Ermeni Soykırımını İnkar Yasası”, yazar Orhan Pamuk’un Nobel Edebiyat Ödülü alması ve bu bağlamda TCK’nın 301. maddesinin gündeme gelmesi, ülkemizde ortaya çıkan kuş gribi vakası basın yayın organlarının aynı yoğunlukta ilgi duydukları diğer konuları oluşturmuştur.

 

2006 yılında Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü’ne yurt dışındaki  Basın Müşavirliklerimiz, yabancı haber ajansları, takip edilen  yabancı radyolar ve internet sitelerinden toplam 847.022  Haber/Yorum/ Program  (HYP) ulaşmıştır.

 

Toplam HYP’lerin içinde Türkiye’yi doğrudan ilgilendirenlerin sayısı  26.474’tür. Bunun genel toplama oranı ise yüzde 3.12’dir.

 

Türkiye ile ilgili HYP’lerin ülkelere göre dağılımında:

 

. 6.393 HYP ile (yüzde 24.15) Güney Kıbrıs Rum Kesimi ilk sırayı,

. 2.894 HYP ile (yüzde 10.94) Türk Cumhuriyetleri, Körfez ülkeleri ve Ermenistan’ın      

            oluşturduğu grubun ikinci,

. 2.588 HYP ile (yüzde 9.78) Almanya’nın üçüncü,

. 2.409 HYP ile (yüzde 9.09) İran’ın dördüncü,

. 2.235 HYP ile (yüzde 8.45) Yunanistan’ın beşinci,

. 2.023 HYP ile (yüzde 7.64) ABD’nin altıncı,

. 1.735 HYP ile (yüzde 6.55) İngiltere’nin yedinci,

. 1.704 HYP ile (yüzde 6.45) Fransa’nın sekizinci sırayı aldığı görülmektedir.

 

2006 yılında değerlendirmeye alınan tüm ülkelerin basın yayın organlarında yer alan HYP’ler incelendiğinde ilk sırayı Kıbrıs konusunun (yüzde 24.76), ikinci sırayı Siyasi Gelişmelerin (yüzde 17.67), üçüncü sırayı  AB ile ilişkilerin aldığı gözlenmektedir.

 

2005 yılı verilerinde olduğu gibi, 2006 yılında da ağırlıklı olarak Kıbrıs ve Türk-Yunan ilişkilerini ele alan Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum kesimi basın yayın organları (yüzde 32.60) hariç tutulduğunda, AB ülkeleri olan Almanya, İngiltere, Fransa, Avusturya, Belçika ve İtalya medyasında yayımlanan HYP’ler, değerlendirmeye alınan Türkiye ile ilgili toplam HYP’lerin yüzde 28.02 sini oluşturmaktadır.

 

2006 yılında  Türkiye ile ilgili HYP’lerin yaklaşık üçte birini  yayımlayan  AB üyesi altı ülke medyası geçtiğimiz yılda olduğu gibi  yine AB’ye üyelik sürecinde  dikkatlerini Türkiye’ye çevirmişlerdir. 

 

Bu bağlamda, Almanya medyasında Türkiye ile ilgili yayımlanan 2.588 HYP’nin 519’u (yüzde 20.05), İngiltere medyasında  yayımlanan 1.735 HYP’nin 332’si (yüzde 19.14), Fransa medyasında yayımlanan 1.704 HYP’nin 216’sı (yüzde 12.68), ABD medyasında yayımlanan 2.023 HYP’nin 224’ü (yüzde 11.07) Türkiye-AB ilişkilerini ele almaktadır.

 

Ancak, AB’ye üyelik sürecinde Türkiye’de gerçekleştirilen reformların ve demokratik açılımların sürmesi ve yaşanan yoğun iç siyasi gelişmeler nedeniyle,  2006 yılı verilerinde “Siyasi Gelişmelerin” sayısal olarak ilk sırayı aldığı görülmektedir. Nitekim, Almanya basınında yayımlanan AB ile ilgili HYP’lerin oranı yüzde 20.05 iken, siyasi gelişmelerin oranı yüzde 25.54’e ulaşmıştır. İngiltere medyasında AB konusundaki HYP’nin oranı  yüzde 19.14’de kalırken siyasi gelişmelerin oranı yüzde 24.26’ya yükselmiştir. Türkiye’deki siyasi gelişmelerin Fransız basınındaki oranı yüzde 28.1, ABD basınındaki oranı ise yüzde 26.20’dir.

 

Değerlendirmeye alınan  Orta Doğu ülkeleri içinde  en fazla HYP 2005 yılında da olduğu gibi, İran medyasında (yüzde 9.09) yer almaktadır. İran medyasında yayımlanan HYP’ler incelendiğinde, ilk sırada, Batı ülkelerinde olduğu gibi iç siyasi gelişmeler  gelmekte, Türkiye’nin AB ile ilişkileri ise,  Orta Doğu ve ikili ilişkiler konularında yayımlanan yazıların ardından 4. sırayı almaktadır.

 

2006 yılında Türkiye ile ilgili yayımlanan  HYP’lerin kaynaklarına göre dökümünde ilk iki sırayı önceki yıllarda olduğu gibi yazılı basın almaktadır. (Gazete yüzde 68.31, Ajanslar yüzde 22.64, Radyo ve televizyonların payı ise yüzde 9.05’dir.)

 

Türkiye’ye en çok yer veren gazete sıralamasında ise Yunanistan’da yayımlanan Elefterotipia 2004 ve 2005 yıllarında olduğu gibi ilk sırada yer almıştır. Elefterotipia’yı yine iki Alman gazetesi Frankfurter Allgemeine Zeitung ile Süddeutsche Zeitung izlemiştir.

 

2006 yılında  Türkiye konusunda en fazla yazı, 2005 yılının sonlarına doğru ülkemizdeki görev süresi sona eren Christiane  Schlötzer’in yerine atanan Kai Strittmatter tarafından kaleme alınmıştır. Türkiye’ye  ilişkin en fazla yazı yazan basın mensupları içinde ilk 14 sırayı ülkemizde yerleşik yabancı basın mensuplarının aldığı görülmektedir.

 

Ekonomik ve siyasal alanda yaşanan gelişmelerin 2006 yılında da yabancı basına yansıdığı görülmekle birlikte, Türkiye ile ilgili konuların Kıbrıs, siyasal gelişmeler ve Türkiye-AB ilişkileri çerçevesinde yoğunlaştığı dikkati çekmekte, sayılan bu konular ve değerlendirmeye alınan diğer konuların son 3 yılda  sayısal ve oransal açıdan  çok önemli farklılık arzetmediği gözlenmektedir.