1930 - 1939
 1930

  • 12 Ağustos: Çok partili sisteme geçiş yönünde yeni adım: Fethi Okyar başkanlığında Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu. (Resimde, daha sonra, kurduğu Serbest Cumhuriyet Fırkası’nı kapatacak olan Adnan Menderes ve Fethi Okyar görülüyor.)
  • 12 August: A new attempt for a transition to a multiparty system: The Free Republican Party was established under the leadership of Fethi Okyar. (The photograph shows Adnan Menderes and Fethi Okyar who would later close the Free Republican Party which they had established.)

  • 23 Aralık: Menemen’de genç yedek subay öğretmen Ahmet Kubilay, ayaklanan gerici bir grup tarafından şehit edildi. Grubun elebaşları yakalanıp, yargılandı.

  • 23 December: Ahmet Kubilay, the young reserve officer and teacher, was murdered by a rebellious reactionary group at Menemen. The leaders of the reactionaries were arrested and tried.

  • Türkiye ile Yunanistan arasında, nüfus mübadelesi gerçekleştirildi.
  • A population exchange was realized between Turkey and Greece.

  • Bolşevik Devrimi’nin Stalin’le anlaşamayan önemli ismi Troçki İstanbul’a geldi. (Fotoğrafta, sağda İstanbul yolculuğu sırasında tanınmamak için sakalını kesen Troçki eşi ve daha sonra KGB ajanı olduğu ortaya çıkan Abraham Sobolevicius yer alıyor.) Cumhuriyet
  • Leon Trotsky, one of the leaders of the Bolshevik Revolution, who had a disagreement with Stalin, came to Istanbul. (In the photograph on the right is Trotsky, who shaved his beard not to be recognized during his visit to Istanbul, his wife and Abraham Sobolevicius, who later turned out to be a KGB agent.)
 1931

  • 28 Ağustos: Yunan Başbakanı Venizelos Türkiye’yi ziyaret etti.

  • 28 August: Eleutherios Venizelos, the Greek Prime Minister, visited Turkey.

  • 28 Nisan: Mustafa Kemal’in girişimi ile, Türk tarihi üzerine bilimsel incelemeler  yapmak üzere, Türk Tarih Kurumu kuruldu.

  • 28 April: The Turkish Historical Association was established with the initiative of Mustafa Kemal to conduct scientific research on Turkish history.
 1932

  • 31 Temmuz: Türkiye Güzeli Keriman Halis, Belçika’ad düzenlenen yarışmada Dünya Güzeli seçildi. Cumhuriyet
  • 31 July: Keriman Halis, Miss Turkey became Miss World in a beauty contest held in Belgium.

  • 22 Ocak: İstanbul Yerebatan Cami’inde Türkçe ezan ve Kuran’ın Türkçe meali okundu. 

  • 22 January: The call to prayer in Turkish and the reciting of the Turkish translation of the Holy Koran was initiated at the Yerebatan Mosque in Istanbul.

  • 12 Temmuz: Türk dilinin sadeleşmesi ve geliştirilmesi amacıyla Türk Dil Kurumu kuruldu.

  • 12 July: The Turkish Language Association was established with the objective of  purifying and developing the Turkish language.

 1933

  • 30 Ocak: Nasyonal Sosyalistler Almanya’da iktidara gelirken, Hitler, Şansölye oldu.  Cumhuriyet
  • 30 January: When the National Socialists came to power in Germany, Adolf Hitler became the chancellor.

  • 1 Ağustos: Darülfünun kapatıldı ve yerine İstanbul Üniversitesi kuruldu.
  • 1 August: Darülfünun was closed and Istanbul University was established .

  • 29 Ekim: Türkiye Cumhuriyeti’nin 10. Yılı tüm yurtta büyük törenlerle kutlandı.

  • 29 October: The tenth anniversary of the Republic of Turkey was celebrated throughout the nation with enthusiasm.

  • Mustafa Kemal, Türkiye’nin çağdaş uygarlık düzeyine ulaşma ülküsünü de vurgulayan 10. Yıl Nutku’nu okudu.

  • Mustafa Kemal delivered his Tenth Year Speech which also emphasized his ideal of having Turkey attain the level of contemporary civilization.

 1934

  • 9 Şubat: Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya’nın katıldığı Balkan Paktı Atina’ad imzalandı.
  • 9 February: The Balkan Pact was signed in Athens among Turkey, Greece, Romania and Yugoslavia.

  • 6 Kasım, Mao, Çin’in kuzeybatısına doğru Uzun Yürüyüş’ü başlattı. 20 Ekim 1935 tarihinde sona eren bu yürüyüş sırasında Mao, Komünist Partisi’nin fiili önderi durumuna geldi.
  • 6 November: Mao Tse-tung started the renowned Long March towards Northwest China. Mao became the actual leader of the Chinese Communist Party during this march which ended on 20 October 1935.

  • 10 Haziran: İran Şahı Rıza Pehlevi, Mustafa Kemal’in konuğu olarak Türkiye’ye geldi.

  • 10 June: Rıza Pahlavi, the Shah of Iran, came to Turkey as the guest of Mustafa Kemal.

  • 2 Ağustos: Almanya’da Adolf Hitler ülkenin mutlak lideri oldu ve başbakanlık ile devlet başkanlığı yetkilerini  elinde topladı. Cumhuriyet
  • 2 August: Adolf Hitler assumed the offices of the premiership and the presidency. Thus, he became the sole authority in Germany .
 1935

  • 25 Mayıs: Basın organları ile Matbuat Umum Müdürlüğü arasındaki işbirliğini sağlamak ve basının sorunlarını saptamak amacıyla, düzenlenen 1.Basın Kurultayı İçişleri Bakanı Şükrü Kaya başkanlığında Ankara’da toplandı. BYEGM
  • 25 May: The First Press Congress convened in Ankara under the chairmanship of Şükrü Kaya, the Minister of the Interior, with the objective of providing cooperation among the press organs and the Directorate General of Press and Publications and of determining the problems of the press.

  • 29 Kasım: Paşabahçe Şişe ve Cam  Fabrikası İstanbul Beykoz’da hizmete açıldı. BYEGM

  • 29 November: The Paşabahçe Bottle and Glass Factory was opened at Beykoz in Istanbul.

 1936

  • 20 Temmuz: İstanbul ve Çanakkale boğazlarının Türk egemenliğinde olduğunu belgeleyen Montreux Boğazlar Sözleşmesi İsviçre’de imzalandı.

  • 20 July: The Montreux Convention, documenting Turkey’s sovereignty at the Bosphorus and the Dardanelles straits, was signed in Switzerland.

  • 3 Kasım: Ankara’da Çubuk Barajı açıldı. BYEGM

  • 3 November: The Çubuk Dam was opened in Ankara.

  • 4 Eylül: İngiltere Kralı Edward İstanbul’u ziyaret etti. Kral Amerikalı Wallis Simpson’la evlenebilmek için 12 Aralık’ta tahttan çekildi. Cumhuriyet
  • 4 September: King Edward VIII of the United Kingdom visited Istanbul. 11 December: The King abdicated the throne to marry Wallis Simpson.

  • 17 Temmuz: İspanya’da iç savaş başladı. 18 Ağustos’ta şair ve drama yazarı Federico Garcia Lorca, Franco yanlısı birlikler tarafından öldürüldü. L’Express
  • 17 July: The Civil War broke out in Spain. Federico Garcia Lorca, the poet and dramatist, was killed by pro-Franco units on 18 August.
 1937

  • Atatürk’ün talimatıyla Dolmabahçe Sarayı Veliaht Dairesi, Türkiye’nin ilk Resim ve Heykel Müzesi olarak düzenlendi ve açıldı. İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Arşivi

  • The quarters of the Heir Apparent to the Throne at the Dolmabahçe Palace were organized as the first Museum of Fine Arts in Turkey with the directive of Atatürk.

8 Ağustos: Japon - Çin savaşı başladı. Japonlar Pekin’i işgal etti. Sipa Press

8 August: The Japanese-Chinese War started. The Japanese occupied Beijing.

 1938

 

 

 

  • 10 Kasım: Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, Perşembe sabahı 9.05’de İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda öldü. Cenazesi 19 Kasım’da ulusal egemenliğin simgesi olarak kurduğu başkent Ankara’ya getirildi. 21 Kasım’da Türkiye’nin her yerinden Ankara’ya koşan halk ulu önderin cenazesini büyük bir törenle Etnoğrafya Müzesi’nde hazırlanan geçici kabrine uğurladı. Hüseyin Ezer

  • 10 November: Mustafa Kemal Atatürk, the founder of the Republic of Turkey, died on Thursday at 9:05 a.m. at the Dolmabahçe Palace in Istanbul. On 19 November he was brought to Ankara, the capital city he founded as the symbol of national sovereignty. People from all over the country converged in Ankara on 21 November to bid farewell to the body of the great leader in a solemn ceremony and he was placed in a temporary tomb at the Ethnographic Museum.

  • 11 Kasım: İsmet İnönü Cumhurbaşkanı seçildi. İnönü Vakfı

  • 11 November: İsmet İnönü was elected as the second President of the Republic of Turkey.

9-10 Kasım: Almanya’da Yahudi karşıtları şiddet eylemleri başlattı. Bu olaylar tarihe Kristal Gece olarak geçti . L’Express

  • 9-10 November: Anti-Semitic violence was started in Germany. These events are known in history as the Crystal Night.

 1939

  • 29 Haziran: Hatay Cumhuriyeti Millet Meclisi Türkiye ile birleşme kararı aldı.
  • 29 June: The National Assembly of the Republic of Hatay decided to unite with Turkey.

  • 15 Aralık: Victor Fleming’in yönettiği, başrollerini Vivien Leigh ve Clark Gable’ın paylaştığı ‘Rüzgâr Gibi Geçti’ Hollywood’da gösterime girdi.
  • 15 December: "Gone with the Wind", directed by Victor Fleming and starring Vivien Leigh and Clark Gable, was released in Hollywood.

  • 13 Eylül: Polonya’yı işgaleden Almanya’ya, İngiltere ve Fransa savaş ilan etti. 2. Dünya Savaşı başladı. Sipa Press

  • 13 September: England and France declared war against Germany which had occupied Poland. The Second World War started.

 
 
 
T.C. Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü
Republic of Turkey, Directorate General of Press and Information of the Prime Ministry