HÜKÜMET PROGRAMI
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
57 nci Cumhuriyet Hükümetinin Programını okumaya başlarken,
Hükümet adına, sizlere ve aziz yurttaşlarımıza saygılar sunarım.
Ülkemizin karşılaştığı sorunların aşılmasında
demokrasimizin üretmeyi başardığı çözümler, demokrasi
kültürümüzün giderek güçlendiğini, daha sağlam gelenekler
oluşturduğunu göstermektedir.
18 Nisan 1999 milletvekili seçimi, halkımızın büyük bir
sorumluluk duygusuyla sandık başına giderek, 21 inci Dönem
Türkiye Büyük Millet Meclisini oluşturması ile sonuçlanmıştır.
Milletimiz, seçimlerde ortaya çıkardığı bu Meclis yapısı ile
ülkemizi 21 inci Yüzyıla taşıma görev ve sorumluluğunu hiçbir
siyasî partiye tek başına vermemiş, partilerin uzlaşarak ülkeyi
yönetmelerini istemiştir. Milletimiz, bu tercihi ile siyasî
hayatımızda, istikrarsızlık, çatışma ve kutuplaşma yerine,
hoşgörü, uzlaşma ve işbirliği ortamının hâkim olmasını, ülke
sorunlarına istikrar içinde çözüm üretilmesini arzuladığını
göstermiştir.
Bu anlayıştan yola çıkan Demokratik Sol Parti, Milliyetçi
Hareket Partisi ve Anavatan Partisi, 57 nci cumhuriyet
hükümetini oluşturmak suretiyle ülke sorunlarına çözüm üretme
görev ve sorumluluğunu birlikte üstlenerek, bir uzlaşma ve
atılım hükümeti olarak çalışmaya karar vermişlerdir.
Bu koalisyon, ülkemizin uzun ömürlü, verimli ve istikrarlı
bir yönetime kavuşması için, hükümeti oluşturan partilerin
karşılıklı güven, saygı ve işbirliği anlayışı çerçevesinde
hareket etmelerini ve ulusal yararları önplanda tutmalarını
siyasî ve ahlakî bir görev olarak kabul etmiştir. Halkımız, bu
hükümetten, bir yandan demokrasiyi güçlendirip, toplumda huzuru
ve barışı pekiştirmesini, diğer yandan ülkenin istikrar içinde
büyümesini gerçekleştirmesini bekliyor.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Hükümetimiz, Atatürk'ün önderliğinde kurulan laik,
demokratik, hukuka bağlı Türkiye Cumhuriyeti Devletini,
dışarıdan ve içeriden gelebilecek her türlü tehlikeye karşı
korumakta, Atatürk ilke ve inkılaplarını her alanda
pekiştirmekte, din ve vicdan hürriyetinin de teminatı olan
laiklik ilkesinin gereği olarak kutsal din duygularının devlet
işlerine karıştırılmasını, siyasal amaçlarla ve çıkar hesapları
ile istismarını önlemekte kesin kararlıdır. Hükümetimiz, bu
çerçevede, Sünnî-Alevî kardeşliğinin pekiştirilmesine de gereken
önemi verecektir. Atatürk'ün, Türk kültürünü esas alan ve her
türlü ırk, din ve mezhep ayırımcılığını ve yayılmacılığı
reddeden insancıl ve barışçı milliyetçilik anlayışı, ulusal
birliğimizin ve ülke bütünlüğümüzün başta gelen güvencesidir.
Hükümet ortakları, birbirleriyle ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi ile de uyum içinde çalışmaya özen göstereceklerdir.
Böylece, ülkemizin karşı karşıya bulunduğu sorunlara sağlıklı ve
kalıcı çözümler üretilebilecek ve demokrasi kültürümüz daha da
güçlendirilecektir.
Hükümetimizin bir başka önceliği de, Anayasamızın 83 üncü
ve 100 üncü maddelerinin değiştirilerek, dokunulmazlığın
sınırlandırılmasıdır. Hanımların özel yaşamlarında giyim
kuşamlarına bir karışma söz konusu değlidir; ancak, kamu
kurumlarında, türbanın, cumhuriyetin temel ilkelerini hedef alan
bir siyasal simgeye dönüştürülmesine karşı yürürlükteki kurallar
uyarınca alınmış önlemler titizlikle sürdürülecektir.
Diğer taraftan, hükümeti oluşturan siyasî partiler,
toplumsal değerlerin ayrışma noktası olarak kullanılmasını,
toplumda gerilimin yükselmesini ve buna bağlı olarak ortaya
çıkabilecek cepheleşmeleri önleyici tutum izleyeceklerdir.
Böylece, toplumsal değerler etrafında birleşilerek huzur ortamı
geliştirilecektir. Aynı zamanda, devlete olan güvenin
güçlendirilmesi sağlanacaktır. Hükümetimiz, bu konulardaki
çabalarına, bütün siyasal partilerimizin, sivil toplum
örgütlerinin ve tüm vatandaşlarımızın yapıcı katkılarını
beklemektedir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Hükümetimiz, 21 inci yüzyıla girerken, demokrasimizin
eksikliklerini gidermeyi, insan haklarını geliştirmeyi, düşünce
özgürlüğünün önündeki engelleri kaldırmayı, hukukun üstünlüğü ve
hukuk devleti ilkelerine bağlılığın gereği olarak, yargının daha
verimli ve etkili çalışabilmesini sağlamayı; aynı zamanda,
organize suç örgütleriyle, çetelerle ve yolsuzluklarla
mücadeleyi her türlü yasal imkân ve vasıtalardan yararlanarak
sürdürmeyi öncelikli görevleri arasında saymaktadır.
Devlet yönetiminde güven ve verimliliğin sağlanması,
devletin gözetim ve denetim yetkisinin gereği gibi kullanılması
için, kamu yönetiminin yeniden yapılandırılması ve kamu
kurumları arasında görev ve yetki paylaşımının yeniden
düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, kamu yönetimi, çağdaş devlet ilkelerine ve
ülkemizin gereksinimlerine yanıt verebilecek şekilde yeniden
yapılandırılacaktır. Başbakanlığın kendi asli işlevlerinde
yoğunlaşması için gerekli düzenlemeler yapılacaktır.
İl, ilçe ve belde kurulması nesnel kurallara bağlanacaktır.
Halkımızın ve kentlerimizin terör ve suç örgütlerinden ve
her türlü yasadışı eylemlerden korunmasına özen gösterilecektir.
Güvenlik güçlerinin, özellikle polisin, görev yetki ve
sorumlulukları gözden geçirilerek, etkin, tarafsız, insan
haklarına saygılı güvenlik hizmeti verilmesi için yasal
düzenlemeler yapılacaktır. Güvenlik güçlerine karşı işlenen
suçların takibi ile cezalandırılması çağdaş kurallara
bağlanırken, yasadışı ilişkileri belirlenen güvenlik
görevlilerine verilen cezaların caydırıcılığı artırılacaktır.
Güvenlik dışındaki görevler, güvenlik güçlerinden alınacak
ve güvenlik güçleri aslî görevlerini yapar duruma
getirilecektir.
Güvenlik güçlerinin yürüttüğü "özel koruma" işlevi yeniden
düzenlenecektir.
Güvenlik güçlerinin eğitimi geliştirilecektir.
Köy ve mahalle muhtarlarının yetki ve sorumlulukları
yeniden düzenlenecektir.
Merkezî nüfus idaresi, yani, MERNİS projesi tamamlanarak,
uygulamaya geçirilecektir.
Hükümetimiz, devlet kurum ve kuruluşlarının, o arada, tüm
güvenlik ve istihbarat birimlerinin, her türlü siyasal
karışmacılıktan uzak olarak, uyum içinde çalışmalarını gözetecek
ve kamu yönetiminde istikrar sağlayacaktır. Trafik yasalarına
tam uyum gözetilecek, sigorta sistemi tam olarak işletilecek ve
ilk yardım olanakları genişletilecektir.
Yargı sistemi hızlandırılacak, yasal düzenlemeler ve
altyapı düzenlemeleri gereçekleştirilecektir.
Yargı bağımsızlığı ve hâkimlik güvencesi ilkeleri
çerçevesinde, adaletin hızlı, en az masrafla ve etkin bir
biçimde işlemesini sağlamak üzere, Anayasa, yasalar ve teşkilat
yapısında gerekli değişiklikler öngören bir yargı reformu
gerçekleştirilecektir.
Adlî kolluk sisteminin kurulması konusundaki çalışmalara
devam olunacaktır. Devlet güvenlik mahkemeleri yeniden
düzenlenecektir. Örgütlü suçların takip ve cezalandırılmasına
ilişkin yasal düzenlemelere öncelik verilecektir.
İdarî yargı yeniden düzenlenecek, bölge idare
mahkemelerinin görev alanları genişletilecek, Danıştayın daire
sayısı artırılacaktır. Mahkemelerde ve yargı düzenine karşı
işlenen suçlarda etkili bir ceza sistemi getirilecektir.
Yargı dışı denetim sistemlerinin geliştirilmesi konusunda
da gerekli yasal düzenlemeler yapılacaktır.
Tutuklu ve hükümlülerin hak ve yükümlülükleri çağdaş bir
şekilde düzenlenerek eksiksiz uygulanacak; cezaevlerinde
devletin etkili kontrolü ve otoritesi mutlaka sağlanacaktır.
Ayrıca, Türk Medenî Kanunu, Borçlar Kanunu, Türk Ceza
Kanunu ile Ceza ve Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunları gibi temel
yasalarımızla, güncelliğini ve etkinliğini yitirmiş olan
Cezaların İnfazı Hakkında Kanun, Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi
ve Çek Hâmillerinin Korunması Hakkında Kanun ile, bazı
yasalarımızdaki para cezalarının idarî para cezasına
dönüştürülmesi, adlî ve idarî yargıya ilişkin yasalar başta
olmak üzere, diğer yasalarımızda da gereken değişiklikler
yapılarak, günümüz koşullarına uygun duruma getirilecektir.
Yargı kararları toplumda yargıya güvenin yitirilmesine
neden olmayacak biçimde uygulanacaktır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Bir taraftan bölücü akımlara ve her türlü teröre karşı
devlet güvenlik güçlerinin özverili ve başarılı mücadelesi,
kesin sonuç alınıncaya kadar, kararlılıkla sürdürülecek, diğer
taraftan da terörün iç ve dışkaynaklarını kurutacak ekonomik,
sosyal, siyasal, eğitsel ve tanıtımla ilgili çok yönlü tedbirler
alınacaktır.
Bu amaçla güvenlik güçlerinin hareket yeteneğini ve
etkinliğini artırıcı yatırımlara öncelik verilecektir.
Ayrıca, bölücü terörün yurtdışındaki kaynaklarını kurutmak
için yapılan girişimler kararlılıkla sürdürülecektir.
Güneydoğu ve Doğu Anadolunun geri kalmışlığı, ekonomik ve
sosyal önlemlerle çözülecektir; işsizliği ve yoksulluğu önleyici
üretken yatırımlar hızlandırılıp, desteklenecektir. Altyapı
eksiklikleri, "yap-işlet-devret" yönteminden de yararlanılarak
giderilecektir; eğitim ve sağlık alanındaki boşluklar en kısa
zamanda doldurulacaktır.
Kamuoyunun destekleyeceği ve terörle mücadeleyi
güçlendirecek bir pişmanlık yasasının çıkarılması için gerekli
girişimler yapılacaktır. Terörün ekonomik ve sosyal
kaynaklarının kurutulmasına yönelik önlemler güçlendirilecektir.
Doğu ve güneydoğu ekonomisinin temelini oluşturan, ancak
gerek terör gerek uygulanan bazı politikalar yüzünden gerilemiş
olan hayvancılığın yeniden canlandırılması için başlatılan
çalışmalar hızlandırılarak sürdürülecektir. Bütün yurtta tarım
ve hayvancılığın geliştirilmesi amacıyla gereken önlemler
alınacak, özellikle "Mera Yasası"nın getirdiği düzenlemeler de
işletilmek suretiyle, güvenlikli meralar oluşturulacak,
buralarda, kamu aracılığıyla alım garantileri de verilerek,
sözleşmeli hayvancılık uygulamasına geçilecektir.
Hayvancılıkta verimliliğin artırılması ve çağdaş
teknolojilerin uygulanabilmesi için birlikler kurulması
özendirilecektir. Bu amaçla, mezra tipi veya dağınık yerleşim
birimlerinin gerek güvenlik, gerek ekonomi açısından yarattığı
sorunlar da dikkate alınarak, kırsal alanda daha sağlıklı bir
yerleşim düzenine geçilecektir.
Birbirine yakın köyler arasında işbirliği ve eşgüdüm
sağlanarak, altyapı hizmetlerinin ve sosyal hizmetlerin tüm
köylülere daha düşük maliyetle ulaşması gerçekleşecek ve böylece
köylüler kentlerdeki olanaklara yerlerinden olmaksızın
kavuşabileceklerdir. Terör nedeniyle yerlerini terketmek
zorunda kalmış yurttaşlarımızın köye dönüş olanakları da
hızlandırılacaktır.
Doğu ve güneydoğu bölgelerinde nitelikli kamu
hizmetlilerinin görev almalarını sağlayıcı ve öğretmen ve sağlık
personeli açığını kapatıcı önlemler alınacaktır.
Bu bölgelerdeki çocuklarımıza fırsat ve olanak eşitliği
sunulmasının yanında, eğitim kalitesinin yükseltilmesinde önemli
bir katkısı olan yatılı ve pansiyonlu okulların yapımı
hızlandırılacaktır. Anılan bölgelerdeki yarım kalmış
yatırımların üretime geçmesi için sağlanan finansman olanakları
artırılacaktır.
Sınır ticareti için sınır illeri halkının adaletle
yararlanacağı ve ulusal ekonomiye zararı dokunmayan bir
düzenleme getirilecektir. Bölge için gerçekleştirilen özel
teşvik sistemine etkinlik kazandırılacaktır. Bu amaçla organize
sanayi bölgeleri ve küçük sanayi siteleri hızla
yaygınlaştırılacaktır.
Hükümetimizin amaçlarından biri de, toplum vicdanını
rahatsız eden yolsuzluklarla etkili bir mücadeleyi
gerçekleştirmektir. Bu mücadeleyi zorlaştıran yasal boşluklar
giderilecektir.
Bu amaçla, kurumsal bir yapılaşma kamu yönetiminde yeniden
yapılanma sırasında ele alınacaktır.
Siyasi ahlak yasası çıkarılacaktır.
Haksız mal edinmelerin etkili bir şekilde izlenerek
önlenmesi için Mal Bildirimi Yasasında gerekli değişiklikler
yapılacaktır.
Kamudaki denetim karmaşasına son verilecektir. Yerel
yönetimlerin yetkileri artırılırken etkili denetimleri de
sağlanacaktır. Bu amaçla Sayıştay bünyesinde yerel yönetimler
birimi kurulacaktır.
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun işlevini değiştirmek
ve tam bağımsızlığını sağlamak amacıyla gerekli yasal düzenleme
yapılacaktır. Kamudaki denetleme kurumlarına elaman alımında
özenli seçime ve meslek içi eğitime önem verilecek, denetmen
kişiliğinin ve görev sorumluluğu bilincinin geliştirilmesine
yönelik önlemler alınacaktır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Hükümetimiz, acil sorunların çözülmesi ve yapısal
reformların gerçekleştirilmesi, kronik enflasyonun süratle tek
haneli düzeye indirilmesi, istikrarlı bir büyümenin sağlanması,
sosyal devlet anlayışı ile gelir bölüşümünün iyileştirilmesi,
refahın topluma yayılması, bölgelerarası gelişmişlik farklarının
azaltılması, kaynakların etkili ve verimli kullanılmasını esas
alan ve rekabetçi bir pazar ekonomisi anlayışına dayanan ekonomi
ve maliye politikalarını özenle uygulamakta kararlıdır.
Ekonomik istikrar, bütçe açıkları azaltılarak, faiz dışı
bütçe fazlası yaratılarak, kayıt dışı ekonomiye karşı etkili
önlemler alınarak, sosyal güvenlik kurumlarının ve birliklerinin
açıkları giderilerek, bütçe disiplini güçlendirilerek
sağlanacaktır. Bu şekilde, ekonomide güven ortamı
yaratılacaktır.
Ekonominin en büyük sorununun kamu maliyesinin içinde
bulunduğu durum olduğu bilinmektedir. İstikrarlı bir büyümenin
önündeki en ciddî engelin kaynak yetersizliği olduğu açıktır.
Kamu açıklarının küçültülmesi ve malî dengelerin kalıcı bir
biçimde yeniden kurulması gerekmektedir.
Büyüme ve istikrar için gönüllü tasarrufların ve vergi
gelirlerinin sürekli artırılması gerekmektedir. Ancak, yurtiçi
kaynaklarımızdaki gelişme hızının kalkınma gereksinmemiz için
yeterli olmadığı da ortadadır. Bu nedenle, ülkemiz
kalkınmasının sağlıklı finansmanını güvence altına alabilmek
için iç ve dış piyasalara güven verecek ciddî, kararlı ve
tutarlı politikalar izlemek zorundayız.
Vergilerin gelir sağlama boyutu kadar, ekonomik ve sosyal
boyutu da önemlidir. Bu nedenle, vergi ve diğer maliye
politikalarının uygulanmasında mutlaka göz önünde bulundurulacak
olan bir husus da ekonomide canlılığın korunmasıdır.
Vergi yasalarının başarıyla uygulanabilmesi için vergi
idaresinin daha etkin ve daha randımanlı çalışması
sağlanacaktır. Uygulama basitleştirilecek, vergi idaresinin
etkinliğinin artırılmasına önem verilecektir. 1999 yılında
öncelikli hedefimiz, ülkemizin istikrar içinde büyümesinin
altyapısının geliştirilmesi olacaktır. Bu çerçevede, üretime ve
dışsatıma dayalı, sağlam ve sağlıklı kaynaklarla finanse edilen
dengeli ve sürekli bir büyüme stratejisi oluşturulacaktır.
Hükümetimiz, bir yandan kalkınmayı ve yoksulluğa ve
işsizliğe karşı alınan önlemleri hızlandırırken, öte yandan hem
bütün toplum kesimleri arasında hem de bölgeler arasında refah
artışının ve gereken durumlarda da özverinin dengeli ve adaletli
dağılımını gözetecektir.
İstihdam yaratan özel sektör yatırımlarının teşviki
konusunda her türlü önlem alınacak, yatırımı ve dışsatımı
engelleyen tüm mevzuat yeniden düzenlenecektir.
Haksız rekabeti önlemek amacıyla kayıtdışı ekonomi alanı da
daraltılacaktır.
Kamu açıklarının finansmanı için Türkiye Cumhuriyeti Merkez
Bankası kaynaklarına hiçbir koşul ve biçimde başvurulmayacak,
gerçekçi kur politikasına aynen devam edilecektir.
Enflasyonla mücadele sürdürülürken, dar gelirlilerin mağdur
edilmemesine özen gösterilecektir.
Destekleme kapsamındaki tarım ürünlerinin fiyatlarının
belirlenmesinde dünya fiyatları, maliyetler ve beklenen
enflasyon temel alınacaktır. Stoka üretim kesinlikle
yapılmayacak, bu amaçla sistemli bir ürün değişim programı
yürürlüğe konulacaktır. Tarımsal sigorta ve prim sistemi de bu
çerçevede ele alınacaktır.
Ekonomide kırsal alan kalkınmasına öncelik verilecek, köylü
ve çiftçilerimizin refah düzeyini yükseltici ekonomik ve sosyal
politikalar oluşturulacaktır.
Üretim planlaması ile birlikte ürün değiştirme kredileri ve
diğer özendirici önlemleri içeren uygulamalar yürürlüğe
konulacak, bu politikalar konusunda çiftçimiz ayrıntılı bir
biçimde bilgilendirilecektir.
Destekleme politikasının ilkeleri ile fiyatların bir yıl
öncesinden belirlenmesine çalışılacaktır. Ekonomiyi ve sosyal
hakları ilgilendiren yasama çalışmalarına ve uygulamalara
Ekonomik ve Sosyal Konseyin ve genelde sivil toplum örgütlerinin
etkin katılımları sağlanacak, konseyin yapısı ve temsil yeteneği
güçlendirilecektir.
Ülke kaynaklarının ve varlıklarının sosyal devlet anlayışı
içinde bölüşümü ve verimli kullanımı sağlanacaktır.
Ulusal sanayimiz ve tarımımız haksız dışalım rekabetine
karşı korunacaktır. Ekonomi yönetimi yeniden yapılandırılacak,
bu çerçevede bürokratik engeller kaldırılacaktır.
Yetkilerin dağınıklığından kaynaklanan ve gerek üretken
yatırımlar gerek dış ticaretimiz için engel oluşturan sorunlar
giderilecektir. Ülkemizin en temel ekonomik sorunu, iç
borçlarımızın vadelerinin kısalığı ve faiz oranlarının
yüksekliğidir.
Devletin iç borçlanması, malî piyasalarda rekabet
etkinliğini reel sektör aleyhine bozmayacak ve reel faizlerin
ekonominin taşıyamayacağı düzeye tırmanmasını önleyecek bir
anlayışla yürütülecektir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının Hazine garantisiyle yaptıkları
dış borçlanmalarda etkili bir disiplin sağlanacaktır.
Devletin en sağlıklı gelir kaynağının vergi olduğu
gerçeğinden hareketle vergi sistemi tüm kurumlarıyla
işletilecektir.
Vergide adalet sağlanacaktır. Vergi oranlarının
düşürülmesi yoluyla ödenebilir hale getirilen sistemde, vergi
tabanı yaygınlaştırılacaktır. Oranların düşürülmesi nedeniyle
uğranılan kayıplar etkili denetim ve uygulamalarla
giderilecektir.
Bu çerçevede, vergi idaresinde otomasyon ve vergi kimlik
numarası kullanımı yaygınlaştırılacak, vergi tahsilatında banka
sisteminin rolü artırılacaktır. Dağınık bir görünüm arz eden ve
çok sayıda yasa kapsamında uygulanmakta olan çeşitli dolaylı
vergiler tek yasayla düzenlenecektir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Bankaların bir yandan denetimlerini sağlıklı kurallara
bağlarken, bir yandan da üretime, dışsatıma ve turizme
katkılarını artıracak bir yasal düzenleme öncelikle
gerçekleştirilecektir.
Bankalar yasası, bankaların güçlü bir malî yapıya
kavuşturulmalarını, bağımsız bir organ tarafından
denetlenmelerini esas alan, uluslararası normlara uygun, halkın
tasarruflarını koruyacak, iş ve dış piyasalara güven verecek
şekilde çıkarılacaktır.
Sosyal güvenlik reformu ile sosyal güvenlik sisteminin
açıkları ekonomiye yük olmaktan çıkarılacak, emeklinin yaşam
düzeyi iyileştirilecek, emekli yaşı ve en az çalışma süreleri,
ülke ekonomisinin taşıyabileceği gerçekçi düzeylere
yükseltilecektir.
Kamu harcamalarında savurganlığı önleyecek, ihalelere gölge
düşürmeyecek, yolsuzluklara olanak tanımayacak, kamudan haksız
kaynak transferlerine yol açmayacak gider reformu yapılacaktır.
Gider reformu gerçekleştirilirken, İhale Yasası başta olmak
üzere, Kamulaştırma, Sayıştay Yasası gibi yasalar, çağdaş ilke
ve uygulamalara göre düzenlenecektir.
Gümrük mevzuatını, Avrupa Birliği gümrük mevzuatına
uyumlulaştırılmasını sağlamak amacıyla, çağdaş ve güncel gümrük
kanunu tasarısı hazırlanacaktır. Bu çerçevede, Türk
girişimcilerinin rekabet gücünü artırabilmek amacıyla, ihtisas
gümrüklerinin etkin ve verimli çalışması için gereken önlemler
süratle alınacaktır.
Gümrük idarelerinin modernizasyonu ve otomasyonu projesine
hız verilecektir. Hükümetimiz, kamu yönetiminin yeniden
yapılandırılmasında kararlıdır. Kamu yönetiminde ve kamu
hizmetlerinde adaletli, şeffaf, verimli ve katılımcı bir yönetim
anlayışı benimsenecektir.
Kamuda işe alınmada yeterlilik, görevlerde yükseltilmelerde
ehliyet ve liyâkat esas alınacak, kayırmacılık önlenecektir.
Kamu personelinin atama ve yükseltilmelerinde ehliyet ve
liyâkat şartları nesnel ölçülere ve sınav esasına
dayandırılacaktır. Kamu görevlerine giriş sınavlarının merkezî
sistemle gerçekleştirilmesi uygulamasının yerleşmesi
sağlanacaktır.
Aynı işi yapan personel arasındaki ücret farklılıkları
giderilecektir. Bu amaçla yapılacak düzenlemede; iş, görev ve
sorumluluk tanımlarına yer verilecek ve eşit işe eşit ücret
ilkesi uygulanacaktır.
Çağdaş görev ve iş tanımlamalarına göre, kamu
görevlilerinin sendikal haklarının düzenlenmesi de
gerçekleştirilecektir.
Özelleştirme konusunda uzun süredir yürütülen uygulamalara
karşın, istenilen doyurucu sonucun alınamaması, bu konuda yeni
bir strateji belirlenmesini zorunlu kılmaktadır.
Hükümetimiz, özelleştirmenin kamuoyuna güven veren, şeffaf
ve kamu yararını gözeten bir biçimde, hızla yapılmasını
sağlayacaktır. Özelleştirme uygulamalarında işgüvencesi özenle
gözetilecek, sermayenin tabana yayılması amacıyla halka arz
yöntemine de önem verilecektir.
Stratejiler belirlenirken, özelleştirmenin sağlıklı
kurallara bağlanarak hızlandırılması; özelleştirmenin önündeki
önemli engellerden biri olan uluslararası tahkim konusuna temel
ulusal çıkarlarımıza ters düşmeyen bir çözüm getirilmesi,
özelleştirmelerde şeffaflık ve işgüvencesi özenle
gözetilecektir.
Özelleştirmeleri zamana bağlı olan veya özelleştirmedışı
kalan kamu iktisadî teşebbüsleri, kaynak tüketen durumdan
çıkarılarak, kaynak üretir ve kalkınmaya hız katar duruma
getirelecektir; siyasal etkiden arındırılarak, katılımcı bir
yönetime kavuşturulacaktır.
Toplumun üretkenliğini artırıcı, işsizliği önleyici ve
kalkınmayı sürekli kılıcı yatırımlar hızlandırılacaktır.
Kaynakların verimli ve tutumlu kullanılmasını sağlamak
amacıyla, başlamış veya planlanmış kamu yatırımlarında kesin
öncelikler belirlenecektir. Dış kredi bulma koşuluyla izin
verilen projelerden, dış finansmanı bulunmayanlar gözden
geçirilecek, yeniden öncelik sırasına konularak ihale
zamanlamaları bir takvime bağlanacaktır.
Hükümetimiz, 2000'li yıllarda bir enerji darboğazıyla
karşılaşılmaması amacıyla, ülkenin ihtiyacı olan enerjinin
zamanında, güvenilir, ucuz, kaliteli ve çevreyle uyumlu olarak
temini için her türlü önlemi alma kararlılığındadır.
Yap-işlet-devret, yap-işlet, işletme hakkı devri ve yüzde
100 kredili anahtar teslimi modelleriyle yapılacak projelere hız
verilecektir. Verimliliği ve rekabeti artırmak, şeffaflığı
sağlamak amacıyla elektrik ve gaz sektörleri yeniden
yapılandırılacak, Petrol Kanununda gerekli değişiklikler
yapılacak, elektrik piyasası kanunu çıkarılacaktır.
Hidroelektrik potansiyelinin değerlendirilmesi yanında nükleer
ve yenilenebilir enerjiye önem verilecektir.
Hükümetimiz, Hazar bölgesi ülkelerinin zengin hidrokarbon
kaynaklarının ülkemiz ve Batı pazarlarına ulaştırılmasında
Avrasya enerji koridorunu oluşturacak Hazar-Akdeniz-Hampetrol
Boru Hattı (Bakü-Ceyhan) ile Hazar geçişli
Türkmenistan-Türkiye-Avrupa Doğal Gaz Boru Hatlarının
gerçekleştirilmesine özel önem vermektedir. Ülkenin her yeri
kolay ulaşılabilir duruma getirilecektir. Karayolu ulaşımı ile
demiryolu ve deniz taşımacılığı arasında denge kurulacaktır. Bu
çerçevede, şehiriçi geçişlerde belediyelerle de işbirliği
yapılacaktır. Bu amaçla, demiryolu ve deniz taşımacılığına özel
önem verilecektir. Hava ulaşımı yaygınlaştırılacaktır.
Yerel ve merkezî kamu kurum ve kuruluşlarının daha süratli,
etkin ve ekonomik çalışmasını sağlamak amacıyla ileri elektronik
teknolojilerden yararlanılacaktır. Bu amaçla, gerekli iletişim
ağı altyapısının projelendirilmesi ve uygulanması, bütün kamu
kurum ve kuruluşlarının kendi görev alanlarındaki bilgi
altyapısının oluşturulması ve ülke çapındaki söz konusu iletişim
ağına bağlanmasına ilişkin projelerin koordinasyonu ve izlenmesi
etkin biçimde yürütülecektir.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Plan ve düzensiz tarım politikaları dünyanın sayılı tarım
ülkelerinden biri olan Türkiye'yi kendi kendine yetmez bir
konuma doğru götürmektedir.
Bilinçsiz tarım uygulamaları, tarım alanlarının amaç dışı
kullanımı, erozyon ve su kaynaklarımızdaki çevre sorunları
tarımda yeni bir strateji belirlememizi zorunlu kılmaktadır.
Hükümetimiz tarımda çağdaş yöntemleri de kullanarak etkin
bir üretim planlamasını gerçekleştirme kararındadır. Çiftçiye
destek sağlayan kamu örgütlenmelerinde rasyonelliği geliştirici,
çiftçi yararına gerekli düzenlemeler yapılacaktır. Devlet
üretme çiftlikleri örnek üretim yapan laboratuvarlar olarak
çalışacak; bu çiftliklerin arazilerinde sözleşmeli çiftçilik
yaptrılacaktır.
Erozyonla bilinçli mücadele kararlılıkla sürdürülecektir.
Doğa dengesindeki bozulma önlenecektir. Tarım alanlarının
korunması için gereken her önlem alınacaktır.
Ormancılığımızın desteklenmesi amacıyla, talep eden gerçek
ve tüzel kişilere, belli konularda, bedelsiz arazi tahsis
edilerek özel ormancılık geliştirilecektir. Bir yandan orman
köylüsüne yeni üretim ve kazanç olanakları sağlanırken, diğer
yandan da ormanlarımızın tahribi ve yağmalanması yolu
kapatılacaktır.
İdarî yapılanmamız için artık bir zorunluluk olan yerel
yönetimlerle merkezî yönetim arasında görev yetki ve kaynak
paylaşımı "yerel yönetimler yasasıyla" Hükümetimiz döneminde
yeni bir düzene kavuşturulacaktır.
Gecekondulaşmaya kesinlikle izin verilmeyecek, kaçak
yapılaşmaya göz yumanlar hakkında da gerekli yaptırımlar
uygulanacaktır. Varolan gecekondu alanlarında adaletli ve
sağlıklı bir yapılaşmaya geçilecektir.
Kamu tarafından altyapısı tamamlanmış arsa üretimine hız
verilecek, konut kredilerinden, öncelikle ,gerçek ihtiyaç
sahipleri yararlandırılacaktır. İmar uygulamaları belediyelerle
ve bitişik alanlarla sınırlı kalmayacak, il düzeyinde imar
uygulamaları yapılacaktır. Böylece köy sınırları içinde
denetimsiz yapılaşmalar önlenecektir.
Büyük kentlerimizdeki yasadışı işgaller ve yapılanmalar
önlenecek ve kentlerimiz çağdaş duruma getirilecektir. Uzun
yıllardan beri öncelikli sorunlar arasında yer alan; ancak,
çözümü sürekli ertelenen çevre sorunları doğanın dengesini
bozacak duruma gelmiştir. Hükümetimiz, kalkınma yolunda yapılan
atılımlarda doğa dengesinin ve çevre sağlığının korunmasına özen
gösterecektir.
Sanayi ve ev atıklarının arıtılmadan doğaya bırakılmasının
nehir ve göllerimizde yarattığı çevre kirliliği önlenecektir.
Büyük kentlerimizin kanalizasyonlarının arıtmalarına özel
bir önem verilecektir.
Hükümetimiz, turizm sektöründe yaşanan sorunların çözümü ve
turizmin gelişmesiyle ilgili politikaları özenle uygulama
kararlılığındadır. "Akdeniz-Ege Turizm Altyapısı ve Kıyı
Yönetimi (ATAK) Projesi" tamamlanacak, bu amaçla uluslararası
kuruluşların sağladığı finansmanın kullanılması için gerekli iç
düzenlemeler yapılacaktır.
Turizm, ülkemizde geniş istihdam sağlayan, ödemeler
dengesine çok önemli katkılarda bulunan, ekonomik kalkınmayı
destekleyen bir sanayi niteliği kazanmıştır. Bu sektörün içine
girdiği darboğazdan çıkarılabilmesi için, ülkemizin tanıtımı
dahil gereken önlemler süratle alınacaktır. İç ve dış turizm
çeşitlendirilecek, kongre turizmi de özendirilecektir. 2000
yılının sağlayacağı fırsatlar doğrultusunda, inanç turizminin
gelişmesini sağlayacak önlemler alınacaktır.
Turizm yatırımlarının doğal, tarihsel ve toplumsal çevreyi
kollayıcı, koruyucu ve geliştirici bir yaklaşım içinde olmasına
özen gösterilecektir. Turizm sektörünün teknik altyapı
gereksinimleri, kamu kurum ve kuruluşları ile yerel yönetimler
düzeyinde öncelikle ele alınacaktır.
Orman alanlarının ve diğer yörelerin turizm bölgesi olarak
belirlenmesinde uygulanacak ilkeler ve tahsis yöntemleri yeniden
düzenlenecektir. Turizm bölgelerindeki ve kıyı kenar çizgisinde
bulunan yerlerdeki uygulamalar yasalara uygun şekilde
yürütülecektir.
Müzelerimizin ve ören yerlerinin korunmasına büyük özen
gösterilecek, bu yerlerin ticarî amaçla doldurulmasına izin
verilmeyecektir. Türkiye'nin tanıtımıyla ilgili programlar,
özel sektörün ve kamu kuruluşlarının da katılımıyla etkin
biçimde sürdürülecektir.
Sağlık hizmetlerinden yurttaşlarımızın yeterli düzeyde
yararlanabilmeleri sağlanacak, aile hekimliği sistemi
özendirilecektir. Genel ve kişisel sağlık sigortası
gerçekleştirilecektir. Sağlık kurumlarının hizmet standartları
yeniden belirlenecek, kamunun özel sağlık kurumlarından hizmet
alımları ve denetimleri yeni kurallara bağlanacaktır.
Hükümetimiz, çalışma yaşamında barışın korunmasına ve
sendikal hakların uluslararası standartlara kavuşturulmasına
önem verecektir. Sigortasız çalışma ve çalıştırma önlenecektir.
Çalışan çocukların sağlıklarının ve haklarının korunmasına ve
eğitimlerinin sürdürülmesine özen gösterilecektir.
İşçi haklarındaki kısıntılar giderilecektir. Kamu
görevlilerinin sendikal hakları geliştirilecektir.
Sosyal güvenlik sistemi, tüm yurttaşları kapsar duruma
getirilerek, kalıcı ve rasyonel bir düzene kavuşturulacaktır.
Çalışırken işsiz kalanların gelir kaybını, belirli bir süre
telafi etmek amacıyla, işsizlik sigortası programı başlatılacak,
bu programı yürütecek olan İş ve İşçi Bulma Kurumu yeniden
yapılandırılacaktır.
Yurt dışındaki vatandaşlarımızın sosyal güvenlik
sorunlarının çözülmesi için gerekli çaba gösterilecektir.
Esnaf ve sanatkârlarla küçük ve orta boy işletmelerin
geliştirilmesi için daha fazla kaynak tahsisine çalışılacaktır.
Küçük sanayi sitelerinde kalite garantili üretim planlaması
özendirilecektir. Bu sitelerin, dışticaret şirketleri
aracılığıyla, dışsatıma yönlendirilebilmesi için gerekli
düzenlemeler yapılacaktır.
Özerk olarak oluşturulan Rekabet Kurulu, Türk Standartları
Enstitüsü, RTÜK ve benzeri kuruluşların bağımsızlığı ile
TRT''nin tarafsızlığına ait uygulamadan doğan aksaklıkların
giderilmesi için gerekli çalışmalar yapılacaktır. TRT
yayınlarının bütün yurtta ve bölge ülkelerinde izlenebilmesi
sağlanacaktır. Radyo ve televizyonlara frekans tahsisi, nesnel
kurallara bağlanacaktır. Atatürk'ün ulusumuza gösterdiği çağdaş
uygarlık düzeyinin üstüne erişme hedefi doğrultusunda,
gelişmemizi hızlandırmak amacıyla, Hükümetimiz, kapsamlı bir
ulusal bilgi politikası oluşturacaktır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Kamu erki kullanan dernek ve vakıfların hizmet karşılığında
aldıkları paralar için makul ve hakça ölçüler konulacaktır.
Keyfî ve kayıtdışı işlemlere izin verilmeyecektir.
Fiyatlandırılabilir kamu hizmetlerinden alınacak ücretin ilgili
kurumlara özel ödenek kaydedilmesi uygulaması getirilecektir.
Kadınlarımızın ekonomik ve sosyal yaşamımızın her aşamasında
üretime katılmaları özendirilecek, kadınlarımızın sosyal ve
ekonomik statüsünün geliştirilmesine yönelik çabalar
hızlandırılacaktır.
Hükümetimiz, şehit aileleri ile gazilerin konut
gereksinimlerinin karşılanması için Toplu Konut Fonundan faizsiz
konut kredisi verilmesini ve bağlanan aylıkların katsayı artışı
dışında, her yıl düzenli bir şekilde artırılmasını sağlayacak
yasal düzenlemeleri süratle gerçekleştirecektir.
Engellilerin, yaşlıların ve muhtaç durumdakilerin yaşama
uyum sağlayabilmeleri için her çaba gösterilecektir. O arada,
engellilerin istihdamı için getirilmiş olan yasal zorunluluklara
uyulması sağlanacaktır. Yaşlı yurttaşlarımızın toplumsal
etkinliklerden kopmamaları için gereken her türlü önlem
alınacaktır.
Barınma, sığınma ve bakılma gereksinimi duyan
yurttaşlarımızın bu gereksinimi, yerel yönetimlerle de işbirliği
içerisinde düzenlenecek çağdaş barınma evleriyle
karşılanacaktır.
Yoksulları üretken kılarak ve adaletli bir gelir düzeyine
kavuşturarak yoksulluktan kurtarmak temel amacımızdır.
Çalışamayacak durumda olanlar için, onurları zedelemeyecek
yardım programları uygulanacaktır.
Toplumun tüm kesimlerinin ekonomik gelişmeden hakça pay
alması, sosyal dayanışma ve yardımlaşmanın yaygınlaştırılması ve
kurumsallaştırılması için, hükümetimiz her çabayı gösterecektir.
Kimsesiz çocuklara ve sokak çocuklarına sahip çıkılacak;
onların topluma yararlı insanlar olarak yetiştirilmesi için,
yerel yönetimlerle işbirliği içerisinde, barınma ve eğitim
olanakları sağlanacaktır.
Toplumun ve ailelerin bütünlüğünü tehdit eden uyuşturucu
kullanımı, şiddet, müstehcenlik ve benzeri sorunlarla mücadele
ödünsüz sürdürülecek, gençlerimizi zararlı alışkanlıklara karşı
korumak için her türlü önlem alınacaktır.
Geleceğimizin güvencesi olan gençlerimizin, Atatürk ilke ve
inkılaplarına bağlı, sağlıklı, bilgili ve nitelikli olarak
yetiştirilmesi için her türlü önlem alınacaktır.
Kamu elindeki spor alanlarının, ticarî hizmet işletmesine
dönüştürülmesine izin verilmeyecektir. Tüm yörelerimizde, semt
ve kent spor düzenlemeleri ucuz, sağlam ve sağlıklı olarak
gerçekleştirilecektir. Yerel yönetimlerin de desteğiyle,
gençliğin spor etkinliklerinden yararlanacağı alan ve mekân
sayısı artırılacaktır.
Özel imar düzenlemeleriyle, semt spor ve oyun alanları
açılacaktır. Amatör sporculuk ve bu amaçla kurulan tesisler tüm
yurda yaygınlaştırılacak ve bunun için gerekli devlet desteği
sağlanacaktır. Profesyonel klüplerin de amatör sporculuğa
katkısı artırılacaktır.
Belirli amatör spor dallarında etkinlik göteren gençlerin,
doğal afetlerle ilgili kurtarma çalışmalarına gönüllü
katılmaları desteklenecektir. Toplumun kendi kültürünü,
demokrasi ve özgürlük ortamında geliştirmesi ve
çağdaşlaştırabilmesi için gerekli olanaklar sağlanacaktır.
Şöyle ki, küreselleşme olgusunu yaşadığımız ve 21 inci Yüzyıla
girmekte olduğumuz bu dönemde, ülkemizin ulusal kültür ve sanatı
ile diğer uluslar arasında kendi kimliğiyle yer alabilmesi için
temel kurumsal altyapının oluşması sağlanacaktır. Türk kültür
ve sanatının, kendi özellikleri içinde gelişmesine ve dünyaya
açılmasına olanak sağlanacaktır.
Kültür ve sanatta, ulusal kültürümüzün yanı sıra, evrensel
kültür değerlerine de önem ve ağırlık verilecektir. Güzel
sanatların her alanı desteklenecek ve bu konuda uluslararası
açılım sağlanacaktır. Türkçe'nin zenginleştirilmesi, doğru
kullanılması ve yabancı sözcüklere karşı korunması için gerekli
önlemler alınacaktır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Ulusal güvenlik politikamızın temelini, büyük Atatürk'ün
belirlediği "yurtta barış, dünyada barış" ilkesi
oluşturmaktadır. Kendi ulusal birliğimiz ve ülke bütünlüğümüz
kesin kararlılıkla korunurken, tüm ülkelerin de ulusal birliğine
ve ülke bütünlüğüne saygı gösterilecektir.
Ülkemizin coğrafî konumu göz önünde tutularak Silahlı
Kuvvetlerimizin caydırıcı gücünü artırmaya ve çağdaş
teknolojinin tüm olanaklarından yararlanmasını sağlamaya özel
önem verilecektir.
Eğitime ve gençliğe yatırım, ülkenin geleceğine yapılan
yatırımdır. Türkiye eğitimle ilgili atılımlarını ve
yatırımlarını kararlılıkla sürdürecektir. Sekiz yıllık
kesintisiz ve zorunlu ilköğretim uygulamasına devam edilecektir.
Türkiye'yi bilgi çağına hazırlamaya yönelik olarak zorunlu
eğitim süresinin artırılması imkânları araştırılacaktır.
Üstün zekâlı ve üstün yetenekli çocukların erken
belirlenmesine ve özel ilgi görmelerine çalışılacaktır.
Okul öncesi eğitim olanaklarının tüm çocuklara
ulaştırılması için çaba gösterilecektir.
Kaynaştırmalı eğitimden yararlanamayan engelli
çocuklarımıza yönelik temel eğitim kurumlarının sayısı süratle
artırılacaktır.
Engelli gençlerimizin de üretken beceri kazanabilmeleri
için meslekî-teknik eğitim olanaklarının bu gençlere de
ulaşmasına özel bir önem verilecektir.
Ülkemizin gereksinim duyduğu nitelikli ve rekabet gücünü
artıran işgücünün yetiştirilmesi amacıyla, üniversite eğitimi ve
meslekî-teknik eğitim yeniden değerlendirilecektir.
Meslekî ve teknik eğitim özendirilecektir. Lise düzeyinde
meslekî-teknik eğitim alanların, kendi branşlarında üniversite
ön lisans programlarına sınavsız girebilmeleri için gereken
düzenlemeler yapılacaktır.
Üniversite sınavlarının tümüyle kaldırılabilmesi için
öğretim üyesi açığının kapatılması dahil gerekli çalışmalar
sürdürülecektir. Bu bağlamda, açık yüksek öğretimle örgün
üniversiteler arasında işlevsel bağlantı kurularak ve çağdaş
bilgi ve eğitim teknolojisi yaygınlaştırılarak açıköğretimin
niteliği en yüksek düzeye ulaştırılacaktır.
YÖK üniversitelerarası eşgüdüm kurumu haline getirilecek,
üniversiteler çağdaş anlamda özerk bir yapıya kavuşturulacak,
öğrencilerin de üniversite yönetimlerinde temsil edilmesine
imkân verici düzenlemeler yapılacaktır. Özel okullarda adaletli
bir ücret düzeninin kurulmasına çalışılacaktır. Eğitim
kurumlarında ideolojik kutuplaşma ve çatışmalara fırsat
verilmeyecektir.
İlk, orta ve yüksek öğretimde, çağdaş iletişim ve bilgi
teknolojileri en geniş ölçüde değerlendirilerek ve öğrenci
yurtları hızla yaygınlaştırılarak, eğitimde olanak eşitliği
sağlanacaktır.
Yetişkinlerin her alanda öğrenimlerini geliştirebilmeleri
ve üretim becerilerini artırabilmeleri için gerekli olanaklar
sağlanacaktır. İlköğretim beşinci sınıfını tamamlayan
öğrencilerin, kanunî temsilcilerinin talep etmesi durumunda,
Diyanet İşleri Başkanlığınca yaz tatilinde açılan ve Millî
Eğitim Bakanlığının denetim ve gözetimine tabi olan Kur'an
kurslarına devam edebilmelerine imkân verici bir düzenleme
yapılacaktır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Türkiye, bölgesinde ve dünyada barış ve istikrarın önde
gelen bir güvencesi olmaya devam etmektedir. Ülkemiz,
demokrasinin, laikliğin, çağdaşlaşmanın ve kadın-erkek eşitliği
dahil insan haklarının ve temel özgürlüklerin, uluslararası
alanda işbirliği ve dayanışmanın savunucusudur.
Cumhuriyetimizin temelinde yatan bu nitelikler, dış
ilişkilerimizde rehber ilkelerimiz olacaktır.
Uluslararası ilişkilerde barışçı dışpolitika yaklaşımımız,
titizlikle sürdürülecek, ülkemizin bölgesel güç olma
potansiyeli, bölgemizdeki devletlerle ve bölgedışı güçlerle çok
yönlü ve dengeli ilişkiler kurularak pekiştirilecektir.
Herhangi bir yabancı ülkeyle veya uluslararası kuruluşlarla
ilişkilerimizde gözetilecek başta gelen koşul, ülkemizdeki
bölücü teröre destek olunmamasıdır.
Başka ülkelerde çalışan ve yaşayan yurttaşlarımızın hak ve
çıkarlarının uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde
korunmasına duyarlı olunacaktır. Bu yurttaşlarımızın
Türkiye'nin ekonomik ve sosyal gelişmesine her alanda katkısının
yolu açılırken, seçimlerde oy kullanmaları konusundaki engeller
ivedilikle aşılacaktır.
Yunanistan'la, başta Ege ile ilgili olanlar olmak üzere,
aramızdaki sorunların diyalog yoluyla çözümü için iyi niyetli ve
yapıcı girişimler sürdürülecektir. Bu itibarla, komşumuz
Yunanistan'ın, öncelikle PKK dahil, terörizmle mücadelede kesin
bir tavır almasını ve ilişkilerimize "Avrupa Birliği" gölgesinin
düşürülmemesini beklemekteyiz.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin kazanılmış haklarının
korunmasına ve geliştirilmesine yönelik politikalarımız
kararlılıkla sürdürülecektir. Kıbrıs'ta bugün iki ayrı devlet
bulunmaktadır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin "konfederasyon"
önerisi, Ada'da ortak bir çözüm için en gerçek yolu oluşturmakta
ve hükümetimizce de desteklenmektedir.
Türkiye'nin Avrupa Birliğine tam üyeliği, tarihten,
coğrafyadan ve anlaşmalardan doğan hakkıdır. Türkiye'nin Avrupa
Birliğine öteki üyelerle eşit hak ve statüye sahip tam üyelik
hedefinin gerçekleştirilmesine çalışılacaktır. Avrupa'daki
bütünleşme süreci içinde yerini alacak olan Türkiye, bunu
gerçekleştirirken ulusal hak ve çıkarlarını her zaman titizlikle
gözetmeye devam edecektir. Bu çerçevede Avrupa Birliği ile
ilişkilerimize ivme kazandırabilecek fırsat ve gelişmeler
dikkatle izlenecektir. Türkiye, siyasî ve ekonomik planda
olduğu kadar güvenlik ve savunma konularında da, Avrupa ve
Transatlantik yapılanmaları ve oluşumları içinde tam ve eşit
biçimde yer almak için kararlı bir yaklaşım içinde olacaktır.
Gümrük Birliğinin uygulamada ortaya çıkan sakıncalarını
gidermek için etkin girişimlerde bulunulacaktır.
Türkiye'nin geleneksel stratejik önem ve ağırlığı,
Balkanlar, Kafkasya, Orta Asya, Karadeniz, Akdeniz ve Ortadoğu
bölgelerinde meydana gelen son gelişmelerle daha da önplana
çıkmış bulunmaktadır. Avrasyalaşma süreci olarak
tanımlanabilecek bu eksende, Türkiye, anahtar ülke konumuna
gelmiştir. Hükümetimiz, bu konumun üzerine yüklediği
sorumlulukları ve kendisine sağladığı olanakları ulusumuzun
çıkarları açısından değerlendirmek hususunda kararlıdır.
Hükümetimiz, Türk Cumhuriyetleri ile ekonomik, sosyal,
kültürel ve siyasal alanlarda işbirliğini geliştirmeye yönelik
aktif ve istikrarlı bir politika izleyecektir.
Balkan ve Ortadoğu ülkeleri başta olmak üzere, bölgesel
ilişkilerimize özel bir önem verilirken, her katıdan devletlerle
de ilişkilerimizi geliştirmeye yönelik atılımlar
sürdürülecektir.
Dostluk ve ittifak bağlarına dayanan Amerika Birleşik
Devletleriyle ilişkilerimizin daha da geliştirilmesi ve
güçlendirilmesi hükümetimizin hedefleri arasındadır.
Çin Halk Cumhuriyetiyle ilişkilerimizin çok yönlü olarak
geliştirilmesine özen gösterilecektir.
Komşumuz Rusya Federasyonuyla ilişkilerimiz önemini
korumakta olup, gerek ikili gerek çok taraflı planda Rusya ile
işbirliği olanaklarının geliştirilmesine çalışılacaktır.
Demokratik bir Rusya'nın ekonomik bakımdan güçlenmesi,
Türkiye'nin beklentilerine uygun bir gelişme olarak
görülmektedir.
Irak'ın toprak bütünlüğü ve ulusal birliği Türkiye için
yaşamsal önem taşımaktadır. Hükümetimiz, Irak yönetiminin bunu
sağlayıcı bir tutum izlemesini, uluslararası toplumun da bunu
kolaylaştırıcı bir yaklaşım içinde olmasını gerekli görmektedir.
Ermenistan'ın işgal ettiği topraklardan çekilerek,
Azerbaycan ile barış yapması için sürdürülen çabalar ve
girişimler tarafımızdan desteklenmektedir. Barış, Kafkasya
bölge ülkeleri arasında her türlü işbirliğine yol açan bir
gelişme olacaktır.
Balkanlarda kalıcı bir istikrarın tesis edilebilmesi için,
Türkiye, üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeye devam
edecektir. Bu çerçevede, Bosna-Hersek ile ilişkilerimize
gösterdiğimiz ilgi ve yakınlık sürdürülecektir.
Keza, tarihî ve kültürel yakınlığımızın yüklediği
sorumluluğun da bilinci içerisinde, hükümetimiz, Kosova'da
zulmün durması ve hakça bir barış sağlanması için, gerek nota
ittifakı içindeki gerek bir bölge ülkesi olarak çok taraflı
plandaki gerek ikili zemindeki gayretlerine devam edecektir.
Arap ülkeleriyle ilişkilerimiz geleneksel özel ve önemli
konumunu koruyacak ve İslam ülkeleriyle ilişkilerimizin de
geliştirilmesine önem verilecektir. Sorunları artan bir
uluslararası ortamda bir dünya ülkesi haline gelmiş olan
Türkiye'nin dışpolitika ve dışilişkiler alanlarındaki sorumluluk
ve faaliyetleri artmıştır ve artmaya devam edecektir. Afrika,
Latin Amerika ve Uzakdoğu ülkelerine açılımlarımız Türkiye'ye
yeni olanaklar sağlayacaktır.
Sayın Başkan, değerli milletvekilleri;
Hükümetimiz, ülkemizin ciddî sorunlarını çözmek amacıyla,
yapısal reformları gerçekleştirme de dahil her türlü çözümü
üretmek ve uygulamak kararlılığındadır. 21 inci Dönem Türkiye
Büyük Millet Meclisiyle birlikte 21 inci Yüzyıla girerken bilgi
çağını yakalamak, mutlu, refah içinde ve güçlü bir Türkiye'ye
ulaşmak hedefimizdir.
Türkiye, 21 inci Yüzyılın başlarında büyük Atatürk'ün bize
hedef gösterdiği çağdaş uygarlığın üstüne erişebilmek için
gerekli güce ve dinamizme sahiptir. Hükümetimiz, bu hedef
doğrultusunda, üzerine düşenleri yapmaya kararlıdır.
Yüce Meclise saygılar sunuyorum.
4/06/99