|
|
SEMİNER KONUŞMALARI
Kıymetli konuklar, konuş-mamı
biraz teknik ağırlıklı yapmayı düşünüyordum. Ancak benden önceki konuşmacı Kamu İhale Kanunu üzerinde bir takım çalışmalar yapıldığı duyumunu aldık. Bilhassa Milli Eğitim ve Bayındırlık Bakanlarımız Kamu İhale Kanunu’ndan dolayı rahatsızlıkları olduğunu deklare ettiler. Başbakanımız da bunu teyit etti. İnşallah bu sadece teknik konularla kalır, ilânların yayını konusunda bir müdahale söz konusu olmaz. Aksi takdirde tekrar eskiye çevirmek biraz zor olur sanıyorum. Ayrıca şunu da belirtmek istiyorum ki, ilânların yayını esnasında dizgi terkip tekniklerinden dolayı normalin üzerinde faturalar düzenlenerek, kamu kurumlarının zarara uğratıldığı yönünde ciddi şikayetler alıyoruz. Şimdi ben konuşmamın esas kısmına geçmek istiyorum. Bilindiği üzere Basın İlan Kurumu 2 Ocak 1961 yılında 195 Sayılı Kanuna dayanılarak ilânların yayınlanması hususunda belirli bir sistem getirilmesi için teşekkül ettirilmiş, ilk etapta İstanbul, Ankara ve İzmir illerimizde daha sonra Genel Kurulumuzun uygun gördüğü Adana, Bursa, Konya, Zonguldak, Eskişehir, Erzurum, Diyarbakır illerimizdeki şubelerimizle faaliyete geçmiştir. Fakat daha sonraki iki yıllık periyot içerisinde Zonguldak, Diyarbakır, Eskişehir ve Erzurum illerindeki şubelerimiz, rantabıl olmamaları ve oradaki basının diğer şehirlerdekilere nazaran biraz daha altta olması sebebiyle yine Genel Kurulumuz kararıyla kapatılmıştır. Yaklaşık 40 yıllık bu süreç içerisinde çeşitli dönemlerde, kurumumuz şubesi bulunmayan muhtelif illerdeki cemiyetlerden, gazetelerden, kurum şubesi açılması hususunda talepler olmuştu. Bu talepler çoğu Genel Müdürlük ve Yönetim Kurulumuz bazında Genel Kurula intikal etmeden uygun görülmeyip reddedilmişti. Ancak 2003 yılında Gaziantep Valiliği ile Gazeteciler Cemiyeti ve ildeki bazı gazete sahipleri tarafından Gaziantep ilinde de Basın İlan Kurumu şubesi açılması hususunda gerekli kriterlerin oluştuğu yönündeki talep Genel Kurulumuzca uygun görülmüş ve 1 Şubat 2004 tarihinde 40 küsur yıl aradan sonra Gaziantep şubemiz faaliyete geçmişti. Daha sonraki süreç içerisinde (Kamu İhale Kanunu’ndan sonraki ilân rejimindeki köklü değişiklik itibariyle) Samsun, Trabzon, Eskişehir, Erzurum, Kayseri, Kocaeli ve Antalya illerinden de Basın İlan Kurumu şubesi açılması yönünde talepler kurumumuza resmi olarak intikal etti. Yapılan incelemeden sonra bu illerden Kayseri ilinin talebi kabul edildi ve 1 Nisan 2005 tarihinde şubelerimiz arasına Kayseri ili de katıldı. Saydığım diğer müracaatlar ise şu an hala inceleme safhasında olup, 4 tanesi yarınki Genel Kurul toplantısında değerlendirilecektir. Genel Kurulumuzun uygun görmesi halinde bu illerde de önümüzdeki süreç içerisinde şubelerimizin açılması söz konusudur. Bir diğer husus ise, 2004 yılının Temmuz ayında yürürlüğe giren 5216 sayılı kanunla, Büyükşehir Belediyesi bulunan illerin sınırlarına dahil olan ilçelerde resmi ilân yayınlama hakkına sahip gazetelerin de artık kurumumuzun görev alanına dahil olmasıdır. Bu bağlamda, İstanbul il sınırları Büyükşehir Belediye sınırları olarak kabul edildiğinden, şu an resmi ilânlara İstanbul ilinde Valiliğin aracılık ödevi kalkmış oldu. Yeni dahil olan ilçelerin içerisinde resmi ilân yayınlama hakkı bulunan gazetelerin müktesep haklarının kaybolmaması için, Genel Kurulumuzca alınan 168 sayılı karar Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Böylece 40’ın üzerinde gazetenin daha kurumumuz tarafından resmi ilân yayınlaması söz konusu oldu. Şu an halihazırda kurumumuzun görev alanı içerisinde bulunan 150’nin üzerinde gazetede resmi ilân ve reklâmlar yayınlatılıyor. Malumlarınız olduğu üzere, kurumumuzun görev alanı dışında kalan yerlerde resmi ilânlar Valilikler aracılığıyla yayınlatılmakta, günün şartlarına göre bu resmi ilân yayınıyla alakalı olmak üzere yükletilen vasıf ve ödevlerde, Genel Kurulumuz tarafından gerekli düzenlemeler ve değişiklikler yapılmaktadır. Aslında yarınki Genel Kurul toplantısında değerlendirilecek bazı değişikliklerle ilgili sizlere çok detaylı bilgi vermek isterim, ancak henüz Genel Kurulumuzca onaylanmamış bir değişiklik hakkında onaylanmış gibi bilgi vermem yanıltıcı olacağından sadece ana başlıklar halinde konuşmamın ilerleyen bölümlerinde bilgi vermeyi düşünüyorum. Öğleden önceki sinevizyon gösterisinde, yerel medya daha doğrusu yerel gazeteler ve dergiler hakkında bir takım bilgiler verilmişti. Ancak benim size vereceğim bilgiler daha farklı. Biz Basın-İlân Kurumu olarak her yıl valiliklerden resmi ilân yayınıyla alakalı olan gazetelere ilişkin bilgiler istiyoruz. Örnek gazetelerin, yayınlamış oldukları ilân tutarları gibi onlarla ilgili bir takım istatistiki çalışmalar yapıyoruz. O bilgilere dayanılarak yapılan çalışmalara göre -gerçi öğleden önceki rakamlarla biraz farklı olacak- şu an 875 adet gazete resmi ilân yayımlamakta, bu gazetelerden 422’si il merkezlerinde, 453’ü ilçelerde yayımlarını sürdürmektedir. Yine bu gazetelerden 519’u günlük, 274’ü ise haftalık olarak yayımlanmaktadır. Şimdi bir konuyu daha izah etmek istiyorum. Resmi ilân fiyat tarifesiyle ilgili olarak sürekli telefonla ve yazıyla müracaatlarda bulunuluyor. Biliyorsunuz resmi ilân fiyat tarifesi 195 Sayılı Kanunun 39. maddesi uyarınca, Genel Kurulumuzun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu’na gönderiliyor. 2005 yılı için uygulanacak resmi ilân fiyat tarifesi, Genel Kurulumuzun Kasım 2004 tarihindeki toplantısında tespit edildi ve yerel medya için hakikaten bugünün şartlarına göre iyi sayılabilecek bir zam oranı belirlendi. Öneri, 27 Kasım’da Ankara’ya gönderilerek Bakanlar Kurulu’nun görüşlerine arz edildi. Fakat aradan geçen yaklaşık 6 aylık süreç içerisinde, Bakanlar Kurulu’ndan bu konuda müspet veya menfi herhangi bir sonuç alınamadı. Ancak yapılan araştırmalarda zam oranının yüksek bulunduğu, hatta enflasyonu körükler düşüncesiyle şu an için resmi ilânlara zam yapılmasının uygun olmadığı şeklinde bir takım duyumlar aldık. Zaten bu saatten sonra Bakanlar Kurulu kabul etse bile 3 ay sonra tekrar 2006 yılı için teklif yapılacak. Bu durum hiç olmazsa o teklifimize bir dayanak olur. Bu defa sanıyorum biraz daha yüksek bir taleple Genel Kurulumuz Bakanlar Kurulu’na yeni bir teklif gönderecektir. Naçizane fikrim, iyi ki de Bakanlar Kurulu resmi ilân fiyat tarifesini kabul etmemiş. Çünkü bu tarifeyle bile bu kadar çok sorun çıkıyor iken, Genel Kurulumuz tarafından belirlenen yaklaşık %10 küsurluk zam nedeniyle herhalde şu anki savaş biraz daha fazlalaşmış olacaktı. Değerli konuklar, kurumumuz resmi ilân ve reklâmların yayınlanmasına aracılık görevinin yanı sıra bir çok tali görevler ve sosyal hizmetler de sunmaktadır. Bunları kısa başlıklar halinde sizlere şu şekilde özetleyebilirim: Reklâm ajanslarının Türkiye genelinde reklâm ve prodüktörlük hizmetini yapmak isteyenlerin tescil işlemini yerine getiren kurumumuz, bunlarla ilgili gerekli çalışmaları da yapmaktadır. Zaten reklâm ajanslarının bir temsilcisi de biliyorsunuz Genel Kurulumuzun 36 üyesinden bir tanesi. Yönetim Kurulumuz ve gerekli hallerde Genel Kurulumuz, kurumumuz şubesi bulunan veya bulunmayan yerlerde resmi ilânlar konusunda çıkan her türlü ihtilâfı inceleyip karara bağlamaktadır. Örneğin 2002 yılında Yönetim Kurulumuz 7 tane ihtilafı inceleyip karara bağlamış, 2003 ve 2004 yıllarında bu rakam 20’nin üzerine çıkmıştır. 2005 yılının ilk 6 aylık periyodunda ise, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndan dolayı artan ilân potansiyelindeki rant savaşı nedeniyle 20 tane ihtilaf karara bağlanmıştır. Gazetelerin sayıları, tirajları, yayın periyotları, fikir işçileri gibi hususlarda istatistiki çalışmalar yapmak, bu konuda gerekli bilgi isteyenlere, örneğin adli mercilere, öğretim ve akademik çalışmalar yapanlara ve diğer ilgililere bu bilgileri sunmak Basın İlan Kurumu’nun bir diğer hizmetidir. Öte yandan Valilik Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü personeli, yerel gazete sahipleri veya çalışanları, kontrol kurulları gazeteci üyeleri, kurumumuz şubeleri bulunan yerlerdeki gazetelerin temsilcileri gibi gruplara, mevzuatımız çerçevesinde yol ücreti dışında her türlü ihtiyacı kurumumuzca karşılanmak üzere eğitim seminerleri düzenlenmektedir. Buradan döndükten sonra 6-10 Haziran 2005 tarihleri arasında Valilik Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlerine her yıl olduğu gibi bu yılda bir seminer düzenleyeceğiz. Kurumumuz tarafından basın mesleğinde fikren veya bedenen çalışmış olanlar arasından yardıma muhtaç kimseler ile ölenlerin yardıma muhtaç ailelerine, Yönetmeliğimizin öngördüğü esaslar dahilinde maddi yardımda bulunulmaktadır. Yine basın mesleğinde fikren veya bedenen çalışanlara ve yakınlarına, İzmit’in Bayramoğlu Beldesi’ndeki tesislerde piyasa koşullarına göre çok cazip imkânlarla devreler halinde dinlenme ve tatil imkânı sunmak da kurumumuzun resmi ilân yayını aracılığının dışındaki sosyal ve tali görevleri arasındadır. Kâr amacı gütmeksizin tamamiyle hizmet amaçlı olarak kurulan kurumumuz, tüm bu faaliyetlerini 1961 yılından bu yana eksiksiz, tarafsız ve adilâne bir şekilde, devlete hiçbir yük olmadan ve külfet getirmeden, üstelik de her yıl yüksek Kurumlar Vergisi ödeyerek yerine getirmektedir. Ancak bütün bu hizmetler sanıldığı gibi yayınlanmasına aracı olduğumuz resmi ilân ve reklâmlardan alınan yüksek komisyonlarla yerine getirilmemektedir. Kurumumuzun aldığı komisyon bazı çevrelerce çok yüksek ve abartılı bir şekilde gösterilmeye çalışılıyor. İfade edildiği gibi %25, %30 komisyon haddi söz konusu değildir. Bunun gerçeğinin bilinmesinde fayda olduğunu zannediyorum. Kurumumuz yayınına aracı olduğu ilân ve reklâmlardan yüzde %15, kurumun sermayesine iştirak eden İstanbul, Ankara ve İzmir’deki gazete ve dergilerden ise %14 komisyon almaktadır. Şimdi bu teknik konuların dışında yazılı medya mensupları, yani gazete sahipleri veya temsilcilerinin merakla beklediği söz konusu değişikliklere kısa başlıklar halinde değinmek istiyorum. Ancak yanlış anlaşılmasın, daha henüz bu konuda kesin bir şey yok. Sanıyorum bugün komisyonlarda görüşüldükten sonra yarın Genel Kurulumuz da oylamadan çıkacak. Günün şartlarına uymak amacıyla Genel Kurulumuz, 67 sayılı Genel Kurul kararındaki vasıf ve ödevlerde sürekli değişiklik yapmaktadır. Sayın Ukav’ında dediği gibi Kamu İhale Kanunu’ndaki değişiklikten dolayı, artan gazete sayısı ve gazetelerin kalitesinin düşmesiyle resmi ilâna dayalı gazetelerin çıkması şikayet konusu olmuştur. Hiç olmazsa bunu önlemek amacıyla biz, kurum olarak üzerimize düşen görevi yerine getirmek adına mevzuatımızda bazı değişikliklere gitmek zorunda kaldık. Her ne kadar bazı çevrelerce hoş karşılanmıyorsa da bunu yapmak zorundaydık. Özellikle kadro, yüzölçümü, bekleme süresi bakımlarından biraz ağırlaştırıcı yükümlülükler gelecek. Ancak bu, kaliteli gazeteleri koruma amacına yönelik yapılan bir harekettir. Biz kimsenin yayın hayatına son vermesi gibi bir politika içerisinde olmadık. Biz her zaman gazeteleri destekleyici manada çalışmalarda bulunduk ve bunları yaparken de sürekli sizlerle iletişim içerisinde olduk. Ayrıca sizlerin yazılı ve sözlü müracaatlarınızı dikkate almak suretiyle, bizlere intikal eden problemlerden bir şeyler çıkarmaya çalıştık. Yani tamamiyle sizlerin yaşadığı problemlere çözüm getirmek amacıyla bu değişiklikler yapıldı. İnşallah hepimiz için hayırlı olur. Sizleri tekrar saygıyla selamlar, teşekkür
|
|
arkadaşımız Sayın Süleyman Ukav beni farklı bir konuşma şekline yönlendirdi.
Aslında pek değinmeyi düşün-müyordum ama Sayın Süleyman Ukav kısa
başlıklarla sizlere bu konuda bilgi verdiği için, ben de biraz
detaylandırmak istiyorum. Gerçi seminerimizin adı ‘Yerel Medya Eğitim
Semineri’ fakat benim üzerinde duracağım noktalar, genellikle yazılı basının
resmi ilânlarla ilgili konusu olacak. Şimdi buradaki bir çok gazeteci
arkadaşımla daha önce gerek telefonla, gerekse yüz yüze görüşmelerimiz oldu.
Resmi ilânlar konusunda ciddi sorunlar var. Bunlar Sayın Süleyman Ukav’ın
değindiği gibi resmi ilânların yayını konusundaki bir takım köklü
reformların olmamasından kaynaklanıyor. Size kısaca şu şekilde arz etmek
istiyorum. Biliyorsunuz kamu kurum ve kuruluşlarının her türlü alım, satım,
yapım işleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre düzenleniyordu. Fakat
2001 yılından sonra yapılan çalışmalarla 2003 yılı başından itibaren alım
hizmetleri ve yapım hizmetleri satımdan ayrılarak 4734 sayılı Kamu İhale
Kanunu yürürlüğe girdi. Bu kanun 1 Ocak 2003 tarihinde yürürlüğe girdikten
sonra, özellikle mahalli basının resmi ilân potansiyelinde büyük bir düşüş
söz konusu oldu. Rakamsal olarak biz bunların çalışmasını yaptık fakat ben
bu rakamları burada vermek istemiyorum. Yerel medya, bilhassa
federasyonlar, cemiyetler bu konu üzerine tabiri caizse savaş açtılar. Bunda
naçizane bizimde katkımız oldu ise ne mutlu bizlere. Çünkü bizim de o dönem
içerisinde yaptığımız çalışmalar başarılı oldu ve Temmuz itibariyle
değişiklik yürürlüğe girdi. Ben geçen gün görevli olarak Erzurum’da iken
Erzurum Vali Yardımcılarıyla yaptığım görüşmede, aynen şöyle bir benzetme
yaptım. Daha önce bir çorba vardı. Bu çorba normal kaşıkla yenirken 1 Ocak
2003’de birden çay kaşığıyla yenmeye başlandı. Fakat yapılan çalışmalarla,
herkes tatlı kaşığına razıyken şu an affınıza sığınarak söylüyorum kepçe ile
yeme durumu söz konusu. Bununla birlikte 2003’ün ortasından sonra,
bilhassa 2004 yılından bu güne kadar yerel medyanın yazılı kesimi birbirine
savaş açmış durumda. Bunu kimse inkar edemez.