SEMİNER KONUŞMALARI

“BASIN KARTI YÖNETMELİĞİ”
Nazan ER
BYEGM Basın Şube Müdürü
 

Teşekkür ederim. Değerli konuklar, hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum. Sürenin kısıtlı olması nedeniyle  Basın Kartı Yönetmenliği hakkında özet bilgi vermeye çalışacağım. Bu sürenin sonunda eğer bilgi edinmek isteyen arkadaşlar olursa, daha sonra dışarıda onların sorularını da cevaplandıracağım.

BYEGM’nin Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’de yerli ve yabancı basın-yayın mensuplarının çalışmalarını kolaylaştırıcı tedbirler almak ve gerekli düzenlemeleri yapmak görevi Genel Müdürlüğümüzün görevleri arasında sayılmaktadır. Genel Müdürlüğümüz bu görevi doğrultusunda hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Basın Kartı düzenlemektedir.

Basın Kartı alabilecek kişilerde aranılan nitelikler, yönetmeliğin 5. maddesinde sıralanmaktadır. Buna göre  18 yaşını bitirmiş olmak, en az orta öğrenim ve dengi bir okuldan mezun olmak, kısıtlı ve kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak, yönetmelikte sayılan bazı suçlardan hüküm giymemiş olmak, 5953 sayılı Yasa  hükümleri çerçevesinde sözleşme imzalamış olmak, gazetecilikle birleşebilen işler dışında resmi veya özel bir kuruluşta ücretli veya ücretsiz görev almamak ve anonim şirketlerle, kooperatiflerdeki ortaklık hariç, hiçbir şirketin ortağı ve sahibi olmamak. Ancak bu son madde, haftalık, günlük ve 15 günlük süreli yayın sahipleriyle radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanlarında aranmamaktadır.

Basın Kartı için başvuruda bulunacak olan basın mensuplarımızın ilk önce üç adet Basın Kartı beyannamesi doldurduktan sonra buna ekledikleri 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetleri Tanzimi Hakkındaki Kanun’a uygun sözleşme ve iki adet fotoğraflarıyla birlikte Genel Müdürlüğümüze, İl Müdürlüklerine, İl Müdürlüğümüzün olmadığı yerlerde de Valiliklere başvuruda bulunurlar. Bu başvurular değerlendirildikten sonra Genel Müdürlüğümüzce eksik belgeler kişinin kendisinden veya SSK, Adalet Bakanlığı gibi çeşitli kuruluşlardan bilgi alınarak dosyalar tamamlanır. Başvuruda bulunan basın mensuplarının bekleme süreleri vardır. Yani  başvuruda bulunanlara hemen Basın Kartı verilmemektedir. Gazeteciler için bekleme süresi öğrenim durumlarına göre değişmektedir. İletişim Fakültesi mezunları için veya İletişim Fakültesinde ‘master’, yüksek lisans yapmış olan kişiler için bekleme süresi 12 aydır. Normal  dört yıllık bir üniversite mezunu için 18 ay, 2 yıllık yüksek okul mezunu için 24 ay, lise mezunları için ise bu süre 28 aydır. Gazete sahipleri ve radyo, televizyon yönetim kurulu başkanları için de bekleme süreleri yayının periyoduna ve yayınların kapsama alanlarına göre 12 ay ile 24 ay arasında değişmektedir. Bekleme süreleri dolan kişilerin dosyaları yapılacak ilk Basın Kartı Komisyonuna sunulmaktadır. Öncelikle Genel Müdürlüğümüz tarafından dosya tamamlanır.  Başvuruda bulunan kişilerin bekleme süreleri dolmadan en az bir ay, en çok üç ay önce yeniden başvuruda bulunmaları gerekmektedir. Komisyona sunulan dosyalar komisyon üyeleri tarafından incelenir. Ayrıca bu kişilerin mesleki çalışmaları ve çalıştıkları kuruluşların nitelikleri de değerlendirilerek Basın Kartı hak etmiş olanların gerekçeleri bir tutanakla saptanır ve kendilerine Genel Müdürlüğümüz tarafından bu tutanak imzalandıktan sonra kartlar düzenlenerek gönderilir. Bu süre normal basın kartı sahibi olanlar için.

Basın Kartlarını Sürekli Basın Kartı haline de dönüştürmeleri mümkündür. Bunun için yapılacak şey, 18 yıl Basın Kartı taşımış olmaları veya Basın Kartı taşımamakla birlikte 5953 sayılı Yasa kapsamında 20 yıl çalışmış olmaları veya gazetecilik yapamayacak kadar malul olduklarını kanun hükümleri çerçevesinde kanıtlamış olmalarıdır. Bu durumda olan gazetecilerin talepleri Komisyona sunulur. Ayrıca bu kişilerin dosyalarıyla birlikte yayınlanmış eserleri, varsa ödülleri dosyalarıyla birlikte komisyona sunulur. Komisyonun Sürekli Basın Kartı verilmesinde takdir yetkisi vardır. Gerekli değerlendirmeler yapıldıktan sonra kişilere kartları verilir veya Sürekli Basın Kartı talepleri reddedilir. Sürekli Basın Kartı reddedilen kişilerin daha sonra tekrar talepte bulunma hakları vardır. Ancak bu, ret talebinden sonra üçüncü Komisyonda tekrar ele alınabilmektedir.

Bu arada, Komisyonun da kaç kişiden oluştuğunu ve kimlerden oluştuğunu belirtmekte yarar var. Basın Kartı komisyonu 13 üyeden oluşmaktadır. Bu üyeler, Genel Müdürlüğümüzü temsilen iki, Basın Şeref Kartı ve Sürekli Basın Kartı Sahiplerini temsilen Genel Müdürlükçe seçilen 2, Türkiye Gazeteciler Cemiyetini temsilen 2, merkezi Ankara’da bulunan Gazeteciler Cemiyetini temsilen 1, İzmir Gazeteciler Cemiyetini temsilen 1, Türkiye Gazeteciler Sendikasını temsilen 3, Türkiye Gazeteciler Federasyonunu temsilen yerel basın mensupları arasından seçilen 1 ve Gazete Sahipleri Birliğini temsilen bir üye olmak üzere toplam 13 üyeden oluşmaktadır. Komisyon, yılda üç defadan az olmamak üzere Genel Müdürlüğün çağrısı ve üye tam sayısının üçte ikisiyle toplanır. Üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar alınır. Sanıyorum, süremiz  azaldı. Ben onun için burada bitiriyorum. Eğer soru sormak isteyen arkadaşlar olursa, dışarıda onlara da cevap veririm. 

Hepinize çok teşekkür ederim.