• Recep YILMAZ
Hububat tarımında dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan bir tanesi de gübrelemedir. Peki gübre ne demektir? Kısaca gübrenin tarifini yapacak olursak bitkilerin büyüyüp gelişmeleri için gerekli olan bitki besin maddelerine (Azot, Fosfor, Potasyum) gübre adı verilir. Eğer ektiğimiz bitkilerin verimli olmalarını istiyorsak kesinlikle usulüne uygun bir şekilde gübrelemeyi yapmalıyız. Aski takdirde ektiğimiz ürünlerden yeterince fayda temin edemeyiz.
Bir bitkinin toprakta büyüyüp gelişebilmesi için o bitki için gerekli olan bitki besin maddelerinin toprakta bulunması gerekir. Biz her yıl topraklarımızı ekip biçiyoruz. Ektiğimiz bitkilerle topraktan belirli miktarda bitki besin maddelerini kaldırıyor, buna çeşitli şekillerde meydana gelen kayıplar da eklenince her yıl topraklarımızda bulunan besin maddeleri giderek azalıyor. Topraklarımızı herhangi bir ilave yapmadan ekip biçtiğimizde verimi yıldan yıla azalır. İşte giderek topraklarımızın veriminin azalmasını istemiyorsak ektiğimiz bitkilerin tükettiği bitki besin maddesini her yıl topraklarımıza vermeliyiz.
Hububatların en çok kullandıkları ve hububat tarlalarında en fazla eksikliği görülen bitki besin maddelerinin başında Fosfor ve Azot gelir. Biz fosforlu gübrelerin tamamının, (DAP, 20.20.0, 15.15.15), azotlu gübrelerin ise en az yarısını ekimle beraber toprağa vermeliyiz. Fosforlu gübreler mibzerle tohum yatağının 2-3 santimetre yanına verilmelidir. Eğer tohumla aynı yere düşerse tohumdan önce su alacağından tohumun çimlenmesini zorlaştırır.
Azot gübrelemesi yapılırken (Amonyum Sülfat, Amonyum Nitrat, Üre) kullanılacak azotlu gübrenin hangisinin ne zaman, ne kadar ve nasıl verileceği hususlarına çok dikkat etmemiz gerekir.
Hububatlarda azotlu gübre ihtiyacı ve bitkilerin gelişme periyotları boyunca ne kadar kullandıkları, yapılan çalışmalarla tespit edilmiş olup, buna göre; gelişme periyodu boyunca tüketeceği Azot miktarının % 40'ını ekimden kardeşlemeye, % 40'ını kardeşlemeden sapa kalkmaya geriye kalan % 20'sini ise sapa kalkmayla fırık dönemi arasında kullanmaktadır. Yine verilecek gübrenin çeşidine göre bitkiye faydalı hale gelmeleri farklı zaman alacağından, Amonyum Sülfat verilecekse bu gübrenin Üre ve Amonyum Nitrata göre daha geç çözüleceğinden bu gübreyi kardeşleme başlangıcında, Üre olarak üst gübre verilecekse bu gübrenin de Amonyum Nitrata göre biraz geç çözüleceğinden kardeşlemeden hemen sonra, Amonyum Nitrat verilecek ise kardeşleme ile sapa kalkma dönemi arasında verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde verilen gübreden bitkiler yeterince faydalanamazlar. Vermiş olduğumuz gübrenin bir kısmı boşa gitmiş olabilir.
Verilecek gübre miktarı tabana yani ekimle birlikte toprağa atılan gübre miktarına göre değişir. En ideal gübreleme ise ancak toprak analizinden sonra yapılacağından mutlaka topraklarımızı analiz ettirmeliyiz.
Verilecek gübre miktarı ise toprak sıfır olarak kabul edilirse kuru şartlarda saf olarak 6-8 kg. üzerinden, sulu şartlarda ise 12-15 kg. üzerinden hesaplanarak verilmelidir.
Yine önemli bir husus olarak ekimle beraber azotlu gübrenin en az yarısını vermeliyiz. Çünkü tabana verilen gübre, bir nevi ürünü sigortalamaktadır.
• ELBİSTAN'IN SESİ Gazetesi, Sayı: 3279