Erozyona yeni çözüm kapari bitkisi • Etem YALIN

    Ülkemizde son yıllardaki önemli ihraç ürünlerinden biri olan ve 40 metreye kadar köklerini uzatarak, toprak erozyonuna karşı eşsiz bir çözüm kabul edilen kapari bitkisi yeterince tanıtılmadığından dolayı değerlendirilemiyor.

    Çölde, sulak alanlarda, denize sıfır noktalarda, kireçli, killi topraklarda, kayalıklarda, eski bina kalıntılarında ve yüksek rakımlı bölgelerde yetişebilen, ekolojik toleransı yüksek bir bitki olan kaparinin, özellikle turistik bölgelerde tüketilmekte olduğu bildirildi.

    Elazığ Orman Bölge Müdür Yardımcısı Osman Öztürk yaptığı açıklamada, kapari bitkisinin tüm yönlerini anlatarak, bitkinin Karadeniz kıyıları haricinde yurdun her bölgesinde rahat bir şekilde yetişebileceğini söyledi.

    Kapari bitkisinin her alanda kullanıldığını söyleyen Öztürk, "Akdeniz ülkelerinde ilk çağlardan bu yana gıda ve tedavi amaçlı kullanılan kapari bitkisinden günümüzde, boya ve kozmetik sanayinde de yararlanılmaktadır. Kapari, bezelye büyüklüğündeki tomurcuklarının protein, vitamin, minareller ve hardal yağı glikosidi yönünden oldukça zengin oluşu nedeniyle doyurucu bir besin kaynağıdır. Özellikle turşusu, salamurası, Avrupa ve Amerika'da vazgeçilmez bir çeşni olarak sofralarda yerini alıyor. Tomurcukları etli yemeklerde, salatalarda, pizzalarda garnitür ve sos olarak da kullanılan kapari hem sağlık ve hem de zindelik verir" dedi.

    Kapari bitkisinin her derde deva, özellikle de yaşlılar ile hastalar için önemli olduğunu vurgulayan Osman Öztürk konuşmasını şöyle sürdürdü: "İnsanlar kapariyi gıda olarak tüketirken aynı zamanda pek çok hastalığa karşı da bağışıklık kazanıyorlar. Örneğin özündeki rutin, kılcal damarlardaki kanamaları önlüyor. Hayvanlarda da inanılmaz şekilde süt ve yumurta verimini artırmaktadır. Hayvanlar için de önemli besin, verim kaynağıdır.

    Kapari bitkisinin pazarlama probleminin olmadığını söyleyen Öztürk, ihraç edildiğinden dolayı bu bitkiyi yetiştirenlerin ailelerini rahat bir şekilde geçindireceklerini belirterek, "Kapari her zaman piyasası bulunan ve 1 kilogramı 3-4 ABD doları değerinde olan bir bitki. Doğal olarak yetişen kapari ihracatı ülkemizde 1990 yılında başlamıştır. Yılda 3-5 bin ton ihraç yapılmaktadır. 10 dönümlük bir arazide yetiştirildiği takdirde bir ailenin yıllık giderlerini karşılayacağı önemli bir gelir kaynağıdır" dedi.

    Orman Bölge Müdür Yardımcısı Osman Öztürk, kapari bitkisinin 40 metreye kadar uzanan kökleri ile toprak erozyonuna karşı etkili bir çözüm olarak kabul edildiğini, yetişme ortamı ve iklim olarak da Elazığ'a son derece uygun olduğunu söyledi.

    Keban Barajı'nın kıyılarında kapari bitkisinin çok rahat yetişerek, bu bölgede görülen erozyona karşı çare olacağını belirten Öztürk; "Kumlu ve killi topraklarda metrelerce derinliğe inebilen kök sistemine sahip olan kapari, hem kökleri ile hem de toprak üstündeki örtüsü ile toprağın akmasını önlemektedir. Kapari kurak iklimlerin bitkisi olarak bilhassa meyili yüksek yamaç toprak ve yamaçlarda gelişme gösterebilen, erozyon kontrolünde etkili bir bitkidir. Erozyonu önlemede dikim aralık mesafelerinin sık olmasında fayda vardır.

    Kaparinin diğer bir özelliği ise yangına karşı dayanıklı olması ve kolayca tutuşmamasıdır. Bu nedenle de zuzer perdesi olarak yangın ve emniyet şeritlerinin yanına dikilmektedir.

    Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü (AGM), baraj havzaları ve dik meyilli alanlarda kapari dikimine başlamıştır. Bu nedenle orman fidanlıklarında kapari fidanı üretimine geçilmiştir" dedi.

    • GÜNIŞIĞI Gazetesi, (Elazığ), Sayı:130