Başbakan Bülent Ecevit'in ABD ziyareti

    Başbakan Bülent Ecevit, yoğun bir program kapsamında ABD'ni ziyaret etmiştir. Ziyaret ve özellikle kapsam, Türkiye-ABD ilişkilerinin son zamanlarda kazandığı önem ve önceliğe işaret etmektedir. İki ülkenin ilişkilerine karşılıklı olarak verdikleri önem, ülkemizin çok yönlü atılımlarının bir göstergesi olarak algılanmaktadır. Türkiye, Balkanlar, Ortadoğu, Kafkasya ve Orta Asya ülkeleri ile ilişkilerini güçlendirirken, diğer taraftan ABD ile "stratejik ortaklığının" ne kadar belirleyici ve öncelikli olduğunu göstermektedir. Bu manzarayı tamamlamak açısından son haftalarda Türkiye-AB ilişkilerinde esmeye başlayan bahar rüzgarını da anmak gerekir.

    Aynı şekilde ABD, Türkiye ile ortaklığına özel bir önem atfetmektedir. Bölge ülkeleri için bir örnek teşkil eden, Avrupa Birliğine Müslüman bir ülke olarak girmeye aday gösterilen ve Avrasya petrollerinin Batı'ya ulaştırılması için güvenli bir güzergah işlevini de yapacak bir Türkiye, ABD için hayati bir önem taşımaktadır.

    Ancak bu ziyaretin sıradan bir ziyaret olmadığı, Türkiye-ABD ilişkileri önündeki bütün konuların gözden getirildiği bir fırsat teşkil ettiği bir açıktır. Hem Türk tarafının, hem de ABD tarafının belirli talepleri olmuştur. Herşeyden önce Türk tarafı, askeri ve siyasi ilişkilere paralel olarak ekonomik ilişkilerin de azami bir düzeye çıkmasını arzulamaktadır. Türk firmaları ve Türk ürünleri Avrupa'ya belirli bir ölçüde nüfuz edebilmişken, ABD pazarı Türk üreticileri için henüz tam olarak açılmamıştır. Zira 1999 senesinin ilk dört ayında düşüş gösteren Türkiye ile ABD arasındaki 6.8 milyar dolarlık ticaret hacmi bu yetersizliğe işaret etmektedir.

    ABD ise, öncelikli olarak Türkiye'nin insan hakları, ekonomik reform konularında ilerleme kaydedilmesini ve Atina ile yumuşama sürecinin başka alanlara da yansıtılarak devam etmesini istemektedir. Kıbrıs konusunda ise ABD, 1974 öncesinin durumuna geri dönülmeyeceğini ifade etmiştir. ABD Başkanı Bill CLINTON G-8 grubunun koşulsuz masaya oturma ve Birleşmiş Milletler öncülüğünde görüşmelere başlanması isteğini yinelemiştir.

    Başbakan Ecevit'in ziyareti, Türkiye-ABD ilişkilerinin tüm veçhelerinin ele alınıp, değerlendirilmesine ve her alanda daha da ileriye götürülmesi hususunda mevcut siyasi iradenin yenilenmesine fırsat vermiştir. Ziyaret, ayrıca, iki ülkeyi ilgilendiren bölgesel ve uluslararası konularında görüşülmesine olanak vermiştir. Bu hususlarda iki ülkenin genellikle paralel görüşler taşıdıkları saptanmıştır.

    Üst düzeydeki diğer ziyaretlerde olduğu gibi, Başbakan Ecevit'in ABD'ni ziyaretinin somut meyvaları da zaman içinde alınacaktır. Bu bağlamda, özellikle, iki ülke ticari ilişkilerinin geliştirilmesi, Türkiye'nin ABD'ne ihracatının artttırılması ve ABD şirketlerinin Türkiye'ye yatırımları konuları üzerinde durulmalıdır. Bu başlık altında, Türkiye'nin ABD'ne tekstil ihracatında mevcut kota tavanının şimdiden yükseltilebilmiş olması, gelecek bakımından bir ümit ışığı olarak belirlemektedir.