¥ Hasan MERCAN
NATO harekatından sonra şanlı Mehmetçiklerin de konuşlandıkları Prizren (Yugoslavya-Kosova) kenti, Türklerin çoğunlukta yaşadıkları tarihi bir kenttir.
1951 yılından sonra kurulan bir kaç kültür ve güzel sanatlar derneğinin yanında 1978 yılında Nafiz Gürcüali'nin yazdığı Değirmende adlı oyunuyla Kültürevi adındaki sahnede Prizren Türk Tiyatrosu etkinliğine başladı.
Ellinin üzerinde ortaokul öğrencisini bir araya getiren, onların sanat anlayışlarını deneyen, sonra da tiyatrosever Türk öğretmenlerince 20'ye yakın etkin genç sanatçıyı sözkonusu Tiyatroya dahil eden Kültürevi; ilk önce Kosova'da, daha sonra Yugoslavya'nın çeşitli kentlerinde, en sonunda da Türkiye'de Türklere adanan tiyatroyu tanıttı, destekleyip, katkısını sundu.
1978 yılında 21 Mart Dünya Tiyatrolar Günü nedeniyle ilk kez Değirmende adlı oyunla perdesini açan Prizren Türk Tiyatrosu, amatör bir ruh taşımasına karşın, profesyonel tiyatrolara taş çıkartacak kadar başarılı bir topluluk olduğunu kanıtladı. Bu, hem genç sanatçılara tiyatro sevgisini aşıladı, hem de Yugoslavya'daki Türklerin sanata olan sevgisini ortaya koydu.
Zamanla, bu tiyatro "Biz Türküz, Türkçe düşünür, Türkçe yaratırız ve yaşadığımız yerle Anavatanımız arasındaki köprüyü tiyatro ile sağlamakla yükümlüyüz" şeklinde tarihi savı ileri sürerek, adına Nafiz Gürcüali Prizren Türk Tiyatrosu demeyi yeğledi. (Söz konusu isim, anılan tiyatronun sanatçısı ve yönetmenidir ve bu ada layık bir sanatçıdır.)
İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı Başkanı Şakir Eczacıbaşı Prizren Türk Tiyatrosu'nun kuruluşunun 20. yılı nedeniyle şu mesajı göndermişti: "İnsanlığı, insanlarla insanlara anlatan tiyatro/İnsanlararası sınırları tanımayan tiyatro/İnsanın iç dünyasının derinliklerini araştıran, insanı insan yapan, duyguları açıklayan tiyatro/İnsanın toplumsal ve siyasal davranışlarını sorgulayan tiyatro/Zaman aşımına uğramayan gerçekleri dile getiren, çağlarüstü tiyatro/Sözü, düşünceyi, inancı yücelten tiyatro/İnsanın en karanlık günlerinde bile perdelerini umuda, barışa, sevgiye açan tiyatro/ Size de bin merhaba Rumelililerin en saygın sanatçıları..."
Nafiz Gürcüali Prizren Türk Tiyatrosu, Rumeli Türk Tiyatrosu'nun katkılarıyla 1978'den bu yana etkinliğini aralıksız sürdürdü. Tabii, NATO harekatına kadar. Ondan sonra da duraksadı. Bu tiyatro perdelerini ne zaman açabilecek? Şimdilik bu büyük bir soru işareti. Breht demiş ki: "Tiyatrosu olmayan bir halk unutulmaya mahkumdur!" Dileriz ki zamanla barış sağlanmış, sözkonus tiyatro da eski haline dönmüş, etkinliğini sürdürmüş olsun.
Haldun Taner, Nazım Hikmet, Necati Cumalı, Aziz Nesin, Pirandelo, Hasan Mercan, Alim Rifat Yeşeren gibi tiyatro yazarlarının oyunlarını başarıyla sahneye koyan bu tiyatro, varoluşundan bu yana Bölge, Yugoslavya ve Türkiye'de (İstanbul, ODTÜ-Ankara, Alaçatı, Nasrettin Hoca Şenliği, Denizli ve İzmir) oyunlarını sergilemiş, alkışlanmış, ödüller kazanmıştır.
22 yıllık genç bir tiyatro topluluğu olarak bilinen ve Türk halkına tiyatro sanatını sevdiren Nafiz Gürcüali, Türk Tiyatrosuna, T.C. Kültür Bakanlığı (başta Sayın Kültür Bakanı İstemihan Talay) savaştan önce her türlü desteği sunmuş, bu topluluğun var olması bağlamında katkısını esirgememiştir. Bu tür katkıların ve ilişkilerin devamını diliyor, savaşın, kargaşanın sona ermesiyle sözkonusu tiyatronun yeniden canlanmasını arzu ediyoruz.