¥Hasan MERCAN
Tan Gazetesi 30 Yıl
ANKARA- (ANADOLU'NUN SESİ) 1969 yılının Mayıs ayından itibaren Yugoslavya'nın (Kosova) tek Türkçe haftalık gazetesi Tan günyüzünü gördü. Ve bu gazete aralıksız tam 30 yıl yayımlandı.
NATO harekatından sonra çıkmaz oldu. Bugün de çıkmıyor. Çıkması soru işaretinde ne yazık. Bu trajediden söz etmemek büyük bir kayıp oluşturur. Kosova'daki yöneticilerin vurdumduymazlıkları yüzünden şu anda Kosova'da yaşayan 60 bin Türk'ün biricik gazetesi Tan'dan yoksun kalmasının acısını gazetenin nasıl bir görev üstlendiğini bilenler anlayabilir.
Dileriz ki zamanla bölge yöneticileri anlayış göstersin; bu acı olayı bilen Türk basın-yayın organları ve Kültür Bakanlığı elinden gelen gayreti göstersin. Bu bağlamda inancımız ve beklentimiz büyüktür.
Söz Tan'a bağlıyken, siz Anadolu'nun Sesi gazetesinin saygın okurlarına, onun 30 yıl içinde üstlendiği görevinden ve o süre içerisindeki katkılarından kimi bilgiler vermekte yarar görüyorum:
Her şeyden önce bu gazete savaştan sonra dallanıp budaklanan çağdaş Yugoslavya Türk yazınına, kültürüne önayak olmayı, halkın gelenek ve göreneklerini korumayı, varolan Türk Kültür Güzel Sanatlar Dernekleri'ni omuzlamayı ve tanıtmayı amaç bildi.
İlk yılında çatısı altında Çevren ve Kuş Çocuk Dergilerini, birkaç yıl sonra da Tan Yayınları'nı gerçekleştirdi. Gençleri etrafına toplayıp onları yetiştirdi.
Beş yıl içinde Yugoslavya'da ulus ile azınlıklar dillerinde çıkan günlük ve haftalık gazetelerin seviyesine ulaştı ve adını duyurdu.
Dönemin toplumsal-siyasal işçisi, parlamenteri ve Kosova Türkleri'nin lideri sayılan merhum Süleyman Brina'nın yönetmenliğinde 10 yıl çıkan ve kendine özgü başarı sağlayan Tan Gazetesi, anavatan Türkiye ile de gazetecilik konusunda yıkılmaz köprüler kurdu. Genç gazetecilerinin dilsel alanda gelişmeleri için Kültür Bakanlığı'yla anlaşma sağlandı ve gençler Türkiye'de öğrenim ve staj gördüler.
Sözkonusu gazete çerçevesinde çıkan dergiler ile yayımlanan eserler çağdaş Türk gazeteciliğinde ve edebiyatında hakettikleri yerlerini buldular.
Haftalık Tan Gazetesi, aynı zamanda Türk halkına ait halk biliminin daha da zenginleşmesi için elden gelen gayreti gösterdi. 30 yıl içerisinde unutulmaya mahkum tüm halk türkülerini, masallarını, deyim ve tekerlemelerini derledi, sayfalarında yayımladı. Bu tutumuyla bilime önem veren anavatan Türkiye'de bilim adamları tarafından daha da sevildi ve takdir edildi.
Bu nedenle 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, "Tan Gazetesi, Yugoslavya (Kosova) Türkleri'nin benliklerini duyuran tarihe değer bir varlıktır" derken, Başbakan Bülent Ecevit de "Tan Gazetesi, iki ülke arasında yıkılmaz kültürel köprüler kurmuştur" demişti.
Tan, kendine özgü bir yayıneviydi ve Çevren, Çığ ve Kuş dergileri yanında, 1.000 telif kitap yayımlayan Tan Yayınları tam anlamıyla bir ekoldü.
Yugoslavya (Kosova) Türkleri için.