Rumkale, Yavuzeli İlçesi'ne bağlı Kasaba köyünde, Fırat Nehri ile Merziman çayının birleştiği Fırat'ın batı sahilinde yüksek ve sarp kayalarla örtülü müstahkem bir tepe üzerinde bulunuyor.
Gaziantep'e 62, Yavuzeli İlçesi'ne 25 kilometre uzaklıktaki Rumkale'nin tarihi hakkında kesin bilgiler bulunmamakla birlikte, çok eski tarihlerden beri Fırat boyuna hakim olmasıyla stratejik bir kale özelliğine sahip.
M.Ö. IX. yüzyılın ortalarında Asur, Med, Pers, Roma ve Arapların hakimiyetinde kalan ve antik dönemdeki adı Hromgla olan manastır görünümündeki bu yerde Hz. İsa'nın havarilerinden Johannes'in Roma döneminde Rumkale'yi merkez yaparak Hristiyanlığı bölgede yaymaya çalıştığı ve ayrıca kayadan oyma bir odada İncil müsvettelerini sakladığı, daha sonra ise İncil'in Beyrut'a kaçırıldığı rivayet ediliyor. Johannes'in mezarının da kalede olduğu ve bu nedenle de Hristiyanlarca kutsal sayıldığı biliniyor. Rumkale, Haçlı seferleri sırasında Haçlıların 1098 yılında kurduğu merkezi Şanlıurfa'da bululan Urfa Haçlı Kontluğu'nun başlıca kalelerinden birisi oldu. Daha sonra Haçlıların bölgeden çıkarılmasıyla 1292 yılında kale ve çevresi Müslümanlar tarafından ele geçirildi.
Rumkale'de ve bölgede Türk-İslam döneminde yapılan birçok eser yer alıyor. Türk-İslam sanatının özelliklerinin de görülebileceği kalede, kullanılamayacak kadar harabe olan bir de mescit mevcut.
Kalede 8 burç bulunuyor. Güneydeki kayalık uzantısı yarık şeklinde kesilmiş, böylece kalenin girişi tek yöne alınmış. giriş yolu üzerinde 30-50 metre aralıklarla 51 kule ile korunan bir geçit inşa edilmiş.
İki sıra halindeki kale yarıya kadar toprağa gömülü durumda. Bölgedeki kalelerin en büyüklerinden olan Rumlake'de bir çok kalıntı bulunuyor. Kale, görkemli yapısı ve tabiat güzellikleri ile görülmeye değer tarihi yerlerden birisi olarak değerlendiriliyor.
¥ OLAY (Gaziantep),
Sayı: 2362