Basın Kartı Yönetmeliği, Resmi Gazete'nin 23 Mart 2001 tarihli sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni yönetmelik, basın kartını, "resmi nitelikte bir kimlik belgesi" olarak kabul ediyor.
Yeni yönetmelikte yabancı uyruklu gazetecilere verilen mavi basın kartı uygulamasından vazgeçilerek, yerli ve yabancı gazeteciler için tek tip basın kartı düzelenlenmesi öngörülüyor. Basın kartı alacak kişilerde aranan nitelikler arasında yer alan "belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak" şartı, yeni yönetmelikle 5680 Sayılı Basın Kanunu'nun ilgili hükmüne paralel hale getiriliyor. Daha önce, affa uğramış olsalar dahi belirli suçlardan hüküm giymiş gazeteciler basın kartı taşıyamazken, yeni yönetmelikle bu daraltıcı hüküm yumuşatılıyor ve hüküm giymiş gazetecilerin, affedilmeleri halinde basın kartı alabilmelerine olanak sağlanıyor.
Yerel basının güçlendirilmesi amacıyla daha önce sadece yaygın nitelikte yayın yapan yayın kuruluşlarının sahiplerine tanınan ikinci iş yapma serbestisi, günlük ve haftalık yayın yapan kuruluşların sahiplerine de getirilyor.
Yeni yönetmelikle fiilen yayın yapan fakat henüz yasal izin prosedürlerini tamamlamamış radyo ve televizyon kuruluşlarında çalışan gazetecilerin basın kartı alabilmelerine de olanak tanınarak, bu gazetecilerin mağduriyetleri gideriliyor. Ancak, yayın lisans ve izni alamayan özel radyo ve televizyon kuruluşları mensuplarına verilmiş bulunan basın kartları iptal edilecek.
Yeni yönetmelikle, ilk kez basın kartı almak için başvuruda bulunan gazetecilerin bekleme sureleri de indiriliyor. Eski yönetmelikte, iletişim fakültelerinden mezun olanlan için 18 ay, diğer fakülte ve yüksekokul mezunları için 24 ay, lise ve dengi okul mezunları için 30 ay olarak uygulanan bekleme süreleri, ortalama 6 ay kısaltılıyor. Sürekli basın kartı alma sureleri de yeni yönetmelikle 2 yıl geriye çekiliyor.
Basın kartı komisyonu
Basın kartı Komisyonu'nun oluşumunda da değişiklikler öngören yeni yönetmelikle, komisyona temsilci gönderecek basın meslek kuruluşları yeniden belirleniyor. Komisyona daha önce temsilci gönderen Anadolu Basın Birliği ve Türk Basın Birliği ile Ankara, İstanbul ve Anadolu Gazete Sahipleri Sendikası, komisyondan çıkarılırken, Gazeteciler Federasyonu komisyona dahil ediliyor.
Yeni yönetmelikle, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin temsilci sayısı da 1'den 2'ye çıkarılıyor. Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü tarafından gazeteciler arasından seçilen temsilci sayısı 2'den 1'e indiriliyor. Komisyon 13 üyeden oluşacak.
Yürürlükten kaldırılan yönetmeliğe dayanılarak verilen basın şeref kartları ve sürekli nitelikteki basın kartları sahiplerinin hakları saklı tutuldu.
Yeni yönetmelik, çeşitli nedenlerle, belirli bir süre basın kartı taşımama cezası bulunan gazetecilere bir defaya mahsus olmak üzere af getirilmesini de öngörüyor. Bu yönetmelikle 9 Ağustos 1998 tarihli Basın Kartları Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı.
(Basın Kartı Yönetmeliği'nin tam metni Genel Müdürlüğümüzün
http://www.byegm.gov.tr adresinde yer almaktadır.)