Kosova'da İlk Türkçe kitap
Hasan MERCAN
Kosova savaşı bir korkunun, bir kuşkunun ana temasıydı. Türk halkının tümünü göçe sürükleyecekti az kalsın. Bereket, duruma ana ülke Türkiye el koydu, barış gücüyle ilişki kurması amacıyla Mehmetçikleri Kosova'ya konuşlandırdı ve Türk azınlığı rahatladı. Yaşamla birlikte Türk halkının kültürü, sanatı ve edebiyatı da filizleniverdi bu arada. Savaştan sonra Türkçe günlük gazete Yeni Dönem yazar Şecaettin Koka'nın Gönül Sancısı adlı kitabını yayımladı. Bu, Kosova'da savaştan sonra Türkçe çıkan ilk kitap olarak takdir edildi. Tanıtımı, Kosova Türklerine 50 yıl aralıksız hizmet eden Doğru Yol Türk Sanat Derneği'nde yapıldı, törene Mehmetçikler de katıldı. Kitap ve yazar hakkında dernek başkanı edebiyatçı Zeynel Beksaç konuştu.
Kosova Türk edebiyatına Karadüzen ve Sıradan Adamlar adlı iki öykü kitabı armağan eden yazar Şecaettin Koka'nın son yapıtında 17 öykü var. Kalıcı, yarınlarda da yankı uyandıran bir yapıt.
Yazar, sessiz ve derin bir Kosova Türk azınlığnının aydınıdır. Prizren'de 1945'te doğmuştur. Öyküsünün çıkış noktası bu kenttir, oranın halkı, türküsü, öyküsü, sancısı, acısıdır.
Bu açıdan yazarın doğup büyüdüğü alanın tarihsel, toplumsal ve kültürel yapısı yaşamının yarattığı birikim, öykülerinin zenginliğini ve derinliğini sağlamaktadır.
Yazarın yetiştiği alan bölgede geniş boyutlu bir kültürel yapı göstermektedir. Bu tarihsel süreçten gelen bir olgu. Değişik toplumsal yapıların varlıklarını içiçe sürdürmesi, bölgenin kendiliğinden gelen ulusal özelliklerinin ayrıcalığı, yazarın çıkış noktasını değişik gerçekliklerin yaşandığı bir kavşak konumuna getirmiştir.
Bu çerçevede yazarın doğup büyüdüğü, içinde yetiştiği, değerleriyle donandığı, kültürüyle yoğrulduğu, bölgenin geleneksel özellikleri öyküsünü biçimleyen temel etmenler olarak karşımıza çıkmaktadır.
Üstelik, yazar Şecaettin Koka, çıkış yerini yadsımayıp, aksine kentine ve halkına tutkundur. Bundan onur duyar. Sanatını bu kaynaktan besler. Bu kaynağın sorunlarına eğilir, kavgasına sahip çıkar.
Durum öyle olunca, coğrafyası da öyküsünü besler. Çok şey alır coğrafyasından; Zeynel Beksaç'ın deyimiyle, "öyküsüne sinmiştir."
O halde, çıkış yerine bu kadar bağlı olan bir öykünün evrenselliğinden söz edilebilir mi? İster istemez böyle bir soru gündeme gelir.
Bu soru, irdelendiğinde görülen odur ki, evrenselliğe ulaşma ancak yöresel ve ulusal olana sahip çıkmakla mümkündür. Ancak kendi kaynaklarında insani olan yakalanabildiği oranda evrensellik söz konusudur. Ünlü yazar Yaşar Kemal'in dilince, "kendi halkımıza ne kadar bağlı kalırsak o kadar zenginleşiyoruz."
Kosova savaşından sonra ilk Türkçe kitabı oluşturan Gönül Sancısıyla yazar Şecaettin Koka çağdaş Kosova Türk azınlığı edebiyatını zenginleştirmiştir.
Yazarını, yapıtı için kutluyor, yayıncıya da minnettar kaldığımızı söylemeden geçemiyoruz.