Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze'nin katıldığı Kafkasya Zirvesi, 29-30 Nisan 2002 tarihleri arasında Trabzon'da yapıldı.
Zirvenin açılışında yaptığı konuşmasında Türkiye'nin Azerbaycan ve Gürcistan ile işbirliğini güçlendirmek amacıyla toplandıklarını dile getiren Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, bu tür toplantıların iki ülke ile olan dayanışma ve işbirliğini iyileştirerek yeni bir boyut kazandıracağına inandığını ifade etti.
Soğuk savaş sonrası Azerbaycan'ın uluslararası toplumda yer almasının, tüm Avrasya bölgesinin önemini de hatırlatmış olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Sezer, "Bu doruk toplantısındaki amaç, paylaştığımız coğrafyada istikrarın sağlanmasıdır. İkili ilişkilerin ötesine geçecek yeni bir işbirliği kurulmasıdır. Azerbaycan ve Gürcistan ile Türkiye arasında ikili ilişkilerimizin gündemini oluşturan konular vardır. Petrol, doğalgaz boru hatları ve 11 Eylül'den sonra dünyada ve özellikle bölgemizde ortaya çıkan terörle mücadele, toplantının başlıca konularıdır. Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan hükümeti ile terörle mücadele konusunda anlaşma imzalanacaktır" dedi.
Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Kafkasya'nın Avrasya Bölgesi'ni yakından ilgilendirdiğini belirterek, şunları söyledi:
"Kafkasya yalnız bölge ülkelerinin değil, tüm Avrasya Bölgesi'nin istikrarını olumsuz etkileyebilecek sorunları bünyesinde barındırmaktadır. Yıllardır çözümü kavuşturulamamış bu sorunlar, bölgesel işbirlğini istediğimiz ölçüde geliştirmemizi güçleştirmekte, bölge ülkelerinin dünyayla bütünleşme çabalarını sınırlandırmakta, bölge halklarının ekonomik ve toplumsal gönecinin artırılmasını engellemektedir. Bu sorunların en kısa sürede barışçı yollardan çözülmesi ve barış istikrarının kurulması yönündeki çabaların başarıya ulaşabilmesi için bölgedeki tüm ülkelerin birbirlerinin toprak bütünlüklerine ve egemenliklerine kayıtsız koşulsuz saygı göstermeleri gerekmektedir.
Komşularına karşı dostlukla bağdaşmayan politikaları sürdürenlerin bunun başta kendilerine zarar verdiğini ergeç anlayacaklarından eminiz. Türkiye bu düşüncelerle önermiş olduğu Kafkasya İstikrar Paktı girişiminin somut bir eylem planı çerçevesinde yaşama geçirilmesine büyük önem vermektedir."
Türkiye Azerbaycan Gürcistan zirvesinin açılışında konuşan Gürcistan Cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze, Türkiye Azerbaycan ve Gürcistan arasındaki anlayış ve işbirliğinin en güzel kanıtlarının Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol ve Bakü-Tiflis-Erzurum Güney Kafkasya boru hatları olduğunu ifade ederek, bu projelerin fiilen uygulama aşamasına geldiğini söyledi.
Dünyanın en zengin enerji kaynaklarından biri olan Hazar Havzası'ndaki enerjinin nakli ve güvenliğinin önemine işaret eden Eduard Şevardnadze, "Bu nedenle Kafkasya'yı barış ve istikrar bölgesi haline getirme çabalarımız doğaldır" diye konuştu. "Kafkasya'da müreffeh ortamın sağlanması, gerekli diyalog olmadan mümkün olmaz. İhtilaflar barışçı yollardan halledilmeli. Son dönemde, tüm dünya ve bölgede cereyan eden gelişmeler sorunların tek başına devletlerin çabalarıyla çözüleyemeyeceğini, işbirliğinin şart olduğunu kanıtladı. Ülkeler arasında daha uyumlu ortak çalışmalar ve eylemler gerekiyor" dedi.
Şevardnadze, üç ülke arasında önemli bir işbirliği anlaşmasının daha imzalanacağını hatırlatarak, bu anlaşmanın herhangi bir ülkenin menfaatine karşı yapılmadığını, ihtilafsız bir Kafkasya yaratılmaya ve Batı ile yakınlaşılmaya çalışıldığını kaydetti.
Bölgedeki siyasi istikrarın ve ekonomik gelişmenin ana koşullarından birini, bölgesel güvenliğin sağlanmasının oluşturduğunu ifade eden Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev, şunları söyledi:
"Bu ise öncelikle bölgede mevcut olan ihtilafların barış yoluyla çözümlenmesi ve bütün alanlarda çok yönlü işbirliğinin gerçekleştirilme-siyle mümkündür."
Konuşmasında ayrıca, Ermenistan ile aralarındaki Yukarı Karabağ sorununa değinen Aliyev, "Yukarı Karabağ ihtilafı, bölgedeki istikrarsız durumu etkileyen en büyük unsurların başında gelmektedir. Güney Kafkasya ihtilaflar meydanına dönüşmeseydi bugün çok daha farklı bir manzara ortaya çıkardı" diyerek Ermenistan'ın Azerbaycan topraklarının % 20'sini işgali altında bulundurması, Gürcistan'ın toprak bütünlüğünün ihlali ve bölgedeki mevcut olan diğer problemlerin, hızlı ekonomik gelişmenin, karşılıklı fayda ilkesine dayanan işbirliğinin olanaklarını sınırlı kıldığına dikkati çekti.
Bölgede yaşanan olumsuzluklara karşın uluslararası ekonomik projeleri hayata geçirdiklerine işaret eden Haydar Aliyev, konuşmasını şöyle tamamladı: "Projelerin bir düşünceden gerçeğe dönüşmesi beraberinde birçok sorumluluk getirmektedir. Bizler ortak girişimlerimizle yeni bir güvenlik sistemi oluşturmalıyız. Enerji ve iletişim koridorlarının güvenliğinin sağlanması için işbirliğinin gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır."
Trabzon'da gerçekleştirilen Kafkasya Zirvesi sonucunda zirveye katılan ülkelerin İçişleri Bakanları arasında Terörizm, Örgütlü Suçlar ve Diğer Önemli Suçlarla Mücadelede İşbirliği Anlaşması imzalandı.
Anlaşmaya İçişleri Bakanı Rüştü Kazım Yücelen, Azerbaycan İçişleri Bakanı Ramil Usubav ve Gürcistan İçişleri Bakanı Koba Narçevapvili imza koyarken, imza töreninde üç ülkenin Cumhurbaşkanları da hazır bulundu.
¥ KARADENİZ (Trabzon)
Sayı: 7581
* * *
¥ KARADENİZ'DEN
GÜNEBAKIŞ (Trabzon)
Sayı: 707-709
* * *
¥ TÜRKSESİ (Trabzon)
Sayı: 8582
* * *