Ekonomik İşbirliği Teşkilatı'nın Yedinci Devlet Başkanları Zirvesi 14 Ekim'de İstanbul'da düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanımızın evsahipliğinde Azerbaycan, Afganistan, İran, Kırgızistan, Pakistan ve Tacikistan Devlet Başkanları, Özbekistan Meclis Başkanı, Türkmenistan Başbakan Yardımcısı ve Kazakistan Dışişleri Bakanı biraraya gelerek Örgüt'ün üye sayısının 10'a ulaşmasının 10. yıldönümünde başlangıçtan bugüne katedilen mesafeyi değerlendirmişlerdir.
Türkiye, İran, Pakistan arasında bölgesel ekonomik işbirliğini geliştirmek amacıyla 1964 yılında kurulmuş olan Kalkınma İçin Bölgesel İşbirliği (RCD) Teşkilatı, içerik ve format değişiklikleri yapılarak 1985'te Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) adını almıştır. EİT, 1992 yılında Afganistan, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan'ın katılımlarıyla, üzerinde 300 milyon insanın yaşadığı, 7 milyon kilometrekarelik alanı kapsayan on üyeli bir örgüt haline gelmiştir. Türkiye, etkin ve verimli bir örgütün üye ülkelerin gönenç düzeyinin artırılmasına ve bölgede barış ve istikrara kalıcılık kazandıracağına inanmakta ve EİT'nin de bu niteliklere bütünüyle sahip olabilmesi için çalışmalara öncülük etmektedir.
Üyelerinin gereksinimlerinin karşılanması doğrultusunda yeniden yapılanma sürecine giren EİT'nin hukuki temelini oluşturan İzmir Anlaşması, 14 Eylül 1996 tarihinde İzmir'de yapılan EİT Bakanlar Konseyi Olağanüstü Toplantısı'nda tadil edilmiş şekliyle imzalanmıştır. EİT, orta vadede üye ülkeler arasında işbirliğinin gerçekleşmesine yönelik öncelikli hedefler olarak seçtiği ticaret, ulaştırma, haberleşme ve enerji sektörlerine ağırlık verilmesi stratejisini benimsemiştir.
Türkiye, Teşkilat içinde ticaretin geliştirilmesi, ticaret rejimlerinin şeffaflaştırılarak Dünya Ticaret Örgütü kural ve standartlarıyla uyumlaştırılması, denize çıkışı olmayan Orta Asya ülkelerinin dünya ticaret merkezlerine açılımlarını sağlayacak ulaştırma hatlarının geliştirilmesi, eksik hatların tamamlanması yönünde aktif bir tutum izlemektedir. Bu çerçevede, bölge içi ticaretin artırılması amacına yönelik olarak ilk kez üye ülkelerin özel sektör temsilcilerinin katılımıyla ve Türkiye'nin katkılarıyla İstanbul Zirve Toplantısı öncesinde bir İş Forumu düzenlenmiştir. Zirve sırasında, olumlu sonuçlar veren bu etkinliğin düzenli hale getirilmesi desteklenmiştir.
İstanbul Zirvesi'nde ayrıca, üye ülkeler arasında özel bir dönemden geçmekte olan Afganistan'da barış ve istikrarın sağlanmasına destek olmak ve yirmi yıldır yaşadığı savaşlarla altyapısı çok büyük zarar görmüş bu ülkenin yeniden yapılanmasına katkıda bulunmak amacıyla bir EİT Fonu kurulması kararlaştırılmıştır.
Örgüt'ün ulaştırma ve haberleşme alanına verdiği öncelik bağlamında, özellikle denize çıkışı olmayan örgüt üyelerinin ihtiyaçlarına cevap verecek, uluslararası limanlara ve pazarlara ulaşmalarını mümkün kılacak şekilde bölgenin altyapısının geliştirilmesi, eksiklerinin tamamlanması, ayrıca iletişim ağının günümüz ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde geliştirilip yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Bu çerçevede, 2002 yılı içinde İstanbul-Tahran-Türkmenabad-Taşkent-Almatı demiryolu hattında düzenli yük tren seferleri ile yolcu tren deneme seferi başlatılmıştır. Tarihi İpek Yolu'nun canlandırılmasına yönelik bu gelişmeler memnuniyet vericidir.
Enerji kaynakları yönünden zengin bir coğrafyada yer alan EİT üyeleri, bu alandaki işbirliğini geliştirerek gerek ülkelerinin ekonomik kalkınmasına, gerekse bölgesel istikrara katkıda bulunabileceklerdir. Bu çerçevede, Türkiye, üye ülkelerdeki hidrokarbon kaynaklarının boru hatlarıyla dünya pazarlarına erişimi konusunda işbirliği yapılmasının yararına inanmaktadır.
EİT üyeleri arasındaki ticaretin serbestleşmesi ve gelişmesi bir Ticaret ve Kalkınma Bankası kurulmasının önemini artırmaktadır. Böyle bir Banka kurulması projesinin yürürlüğe girebilmesi amacıyla hazırlık çalışmaları sürdürülmektedir. Sözkonusu Banka'nın faaliyete geçmesi EİT içindeki Orta Asya Cumhuriyetleri'ne finansman sağlanabilmesi bakımından yararlı olacaktır.
Türkiye'nin Orta Asya Cumhuriyetleri'yle birlikte üye olduğu tek bölgesel ekonomik teşkilat olması dolayısıyla EİT'nin önemi büyüktür. Örgüt'ün tarihi ve kültürel yakınlığı bulunan üye ülkeler arasında işbirliğinin geliştirilmesi yönünde sağladığı katkıların sürmesi için Türkiye, İran'dan devraldığı Dönem Başkanlığı süresince de elinden gelen çabayı göstermeye devam edecektir.