Sunay TÜRKER
Türkiye’deki arkeolojik yerleşmelerin envanterini çıkartan ve kısa adı (TAY) olan Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri Projesi ekibi Niğde’nin Ulukışla ilçesinde çalışmalarına başladı.
TAY ekibine İstanbul Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mihriban Özbaşaran başkanlık ediyor.
Çalışmalar ile Ulukışla ilçesinde daha önce yüzey araştırmaları ve kazılarla saptanmış tüm arkeolojik buluntu yerlerinin kronolojik bir envanteri çıkartılacak.
Ulukışla ilçesinde yapılan çalışmalarda Porsuk ve Hüsniye köyü ile Darboğaz kasabasında yer alan höyüklerin envanterleri çıkartıldı.
Altay köyü yakınlarındaki Çakmak Tepe, Ulukışla ilçe merkezinde bulunan Ulukışla ve Beytepe höyüklerinin envanterinin çıkartılması için de çalışmalar sürdürülüyor.
Ekip Başkanı Doç. Dr. Mihriban Özbaşaran çalışmalar hakkında şu bilgileri verdi: “Ulukışla ilçesinde sadece Porsuk Zeyve höyük biliniyordu.
Bu höyük alanında halen çalışmalar sürdürülmektedir. Burası çok önemli bir eski yerleşim alanıdır. Şu ana kadar ortaya çıkartılan bulgular dahi insanlık tarihinin karanlıkta kalan önemli kısımlarını aydınlatmaktadır. Buradaki çalışmalar sona erdiğinde çok daha önemli bulgulara ulaşılacağına inanıyorum.
Fransız Dr. Minzoni Deoche 1980 yılında Ulukışla ilçesi Altay köyü sınırları içinde yer alan Çakmaktepe mevkiinde Epipaleolitik döneme ait insanların kullandığı yontma taş alet bulmuştur. Bu Paleolitik (Eski Taş Çağı) dönemi buluntusudur. Avcı-toplayıcı toplulukların yaşadığı dönemlere aittir. Bu buluntu, bölgenin 10 bin yıllık bir tarihi geçmişe sahip olduğunu göstermektedir. Bu tür zenginliklerle dolu olan bölge insanlık tarihi açısından da çok önemlidir.
Hüsniye köyünde, 5 bin yıllık bir İlk Tunç Çağı höyüğü tespit edildi.
Darboğaz kasabasındaki höyük 4 bin yıllık geçmişe sahip. Beytepe, Ulukışla höyükleri de bir o kadar önemlidir.
Burada yapılan çalışmalar TAY Projesi’nin bir parçasıdır. TAY Projesi, Türkiye’de 1800’lerin başlarından beri yüzey araştırmaları ve kazılarla saptanmış tüm arkeolojik buluntu yerlerinin kronolojik bir envanterinin çıkarılması; bu bilginin ulusal ve uluslararası platformda paylaşılması amacına yönelik olarak tasarlanmış ve yürütülmektedir. 1993 yılından beri sürdürülmekte olan proje türünün ilk ve şimdilik tek örneğidir.
İlk kez bu projeyle Türkiye arkeolojik yerleşmeleri, höyükler, tümülüsler anıtlar, mezarlıklar, ören yerleri, yerleşmeler belgelenmektedir.
Arazi araştırmasının yapısı Türkiye’nin coğrafi bölümlemesine göre planlanmıştır. Ulukışla ilçesinde yürütülen bu çalışmalar İç Anadolu Bölgesi kapsamında değerlendirilecektir.
Marmara, Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu bölgelerinin çalışmaları tamamlanarak yayınladı. İç Anadolu Bölgesi’nin çalışmaları yakında sonuçlandırılacak. Ulukışla ve Niğde bölgesindeki çalışmaların sonuçları İç Anadolu Bölgesi TAY proje raporu olarak kamuoyuna duyurulacak. Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgelerimiz 2003 yılı içinde taranacak. 2003 yılı sonunda Türkiye’deki arkeolojik yerleşmelerin envanteri çıkartılmış olacak.
TAY Projesi’yle elde edilen bulguların Türkçe ve İngilizce olarak, İnternet üzerinden yayınına da başlandı.
Türkiye’nin kültürel varlıklarının verilerine dünyanın her yöresinden kolaylıkla ulaşılabilmesini hedefleyen bu yayın, şimdilik, bir ülkenin, İnternet üzerinden ulaşılabilen ilk kültür/yerleşme envanteri olma özelliğini de taşıyor. Projenin İnternet sitesinde, şu anda Paleolitik, Neolitik ve Kalkolitik çağlara ait arama ve sorgulamaların yapılabileceği veri tabanları, yerleşmelerin mimari ve buluntu çizimleriyle birlikte yayınlanıyor. İlk Tunç Çağı’na ait verilerin İnternet üzerinden yayın hazırlıkları da sürmekte.”
• HAMLE (Niğde)
Sayı: 8856
* * *