29 yıl önce 20 Temmuz günü Türkiye, Kıbrıs’taki Türk varlığına karşı senelerce sürdürülen etnik temizliğe ve Kıbrıs Devletini ortadan kaldırarak Yunanistan’a bağlama teşebbüslerine (Enosis) dur demek için Barış Harekatını başlatmıştır. Harekattan bugüne dek Kıbrıs’ta kan akmaması Türkiye’nin meşru müdahalesinin ne denli yerinde olduğunu göstermektedir.
Kıbrıs’ta sorunun sorumlusu olmayan, ancak adil ve kalıcı bir çözüme ulaşılması için samimiyetle çaba gösteren Kıbrıs Türk tarafı, son dönemde yaptığı açılımlarla bu konudaki iyi niyetini ve siyasi iradesini ortaya koymaktadır.
Hatırlanacağı üzere, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş 2 Nisan’da GKRY Lideri Papadopulos’a bir mektup göndererek, her iki taraf için de kabul edilebilir ve yaşayabilir bir çözüme ulaşılması için öncelikle taraflar arasındaki güven bunalımının aşılması gerektiğine dikkat çekmiş ve bu amaca yönelik fikir ve önerilerini sıralamıştır. Bu öneriler maalesef Rum tarafınca kabul edilmemiştir.
Buna karşın, KKTC tek taraflı olarak bazı güven artırıcı önlemleri uygulamaya koymuş, bu bağlamda ilk olarak, KKTC Bakanlar Kurulu, 16 Nisan 2003 tarihinde iki taraf arasındaki ticaretin serbestleştirilmesi yönünde bir karar almıştır. 21 Nisan’da ise, KKTC vatandaşlarının Güney Kıbrıs’a herhangi bir makamdan izin almadan kimlik kartı veya pasaportlarını göstererek, GKRY vatandaşlarının da KKTC ‘ye pasaport göstererek günübirlik geçmelerine olanak sağlanmıştır. 29 Nisan’da alınan yeni bir kararla da, Güney’den KKTC’ye geçenlerin, KKTC’deki otellerde kalmaları kaydıyla haftada üç güne kadar konaklamaları imkanı getirilmiştir.
Daha sonra, KKTC Bakanlar Kurulu 9 Mayıs 2003 tarihinde aldığı kararla BM Barış Gücü’nün Kuzey Kıbrıs’taki faaliyetlerine 2000 yılı Temmuz ayından bu yana uygulanan kısıtlamaların geçişlerle ilgili olanlarını kaldırmış, iki taraf arasında telefon bağlantılarının artırılması ve mobil telefonlarda karşılıklı dolaşım (roaming) anlaşması yapılması için Rum tarafına ve Birleşmiş Milletler’e çağrıda bulunmuş ve KKTC üniversitelerinde Rum öğrencilere burs imkanı sağlanacağını açıklamıştır.
Son olarak, KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş, 11 Temmuz 2003 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan’a bir mektup göndererek, halen Kıbrıs’ta, Ara Bölgede bulunan Lefkoşe Uluslararası Havaalanı’nın onarılarak, 1993-1994 yıllarında BMGS’nin önerdiği Güven Artırıcı Önlemler Paketi ve uygulama esaslarına göre, Kıbrıs’ta iki tarafın da yararlanabileceği şekilde hizmete ve hava trafiğine açılmasını önermiştir. Denktaş ayrıca bir soruya cevaben, 1993 yılındaki pakette yer alan “Kapalı Maraş Bölgesinin tekrar açılması” konusunda da, diyaloğa açık olunduğunu kaydetmiştir.
Dışişleri Bakanlığımızca aynı gün yapılan açıklamada, Denktaş’ın önerilerinin kabul edilmesi halinde, GKRY havayolu şirketlerinin Türk hava sahasını ve havaalanlarını kullanabilmesi ve GKRY’yle karşılıklı olarak ticari ilişkilerin ve deniz taşımacılığının geliştirilmesinin öngörüldüğü belirtilmiştir.
Bu önerilerin tek taraflı uygulanması mümkün olmayıp, Rum tarafının ve Birleşmiş Milletler’in işbirliğine ihtiyaç duyulmaktadır.
Diğer taraftan, iki taraf arasında çözüm bekleyen temel konulardan olan mal-mülk sorununun çözümünden bağımsız olarak, Türk tarafı, tazminat taleplerinin KKTC makamları tarafından değerlendirilmesine imkan tanıyan hukuki bir düzenleme yapmıştır.
Karşılıklı geçişlerin başlattığı olumlu havadan da yararlanılarak, Türk tarafı üzerindeki özellikle denizaşırı seyahat, turizm ve ticaret alanındaki haksız ambargo ve kısıtlamaların artık kaldırılması gerekmektedir. Tarafların doğrudan görüşme sürecini yeniden canlandırmaları ise, Ada’daki iki halkın artan beklentilerini karşılama ve kalıcı bir çözüm bulunması bakımından faydalı olacaktır.
Türkiye, KKTC Cumhurbaşkanı Denktaş’ın girişimleriyle yaratılan ivmenin, Kıbrıs sorununda yeni bir ortaklık temelinde adil ve kalıcı bir çözüme ulaşılmasına yardımcı olacağına inanmakta ve GKRY ve Yunanistan’ın da bu yönde çaba sarfedeceğini ümit etmektedir.