Selçuk Üniversitesi (SÜ) Ziraat Fakültesi’ndeki 2 öğretim üyesi tarafından yapılan araştırmada, ülke genelinde 3 milyon hektar toprağın çoraklaşması ve hububat veriminin azalmasına yol açan bor toksikesinin, cipso fila adlı bitkiyle önlenebileceği bildirildi.
SÜ Ziraat Fakültesi Toprak Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Babaoğlu, başkanlığını Prof. Sait Gezgin’in yürüttüğü Madenlerin Tarımsal Boyutu adı altındaki proje kapsamında, bor madeninin tarıma etkisi yönünde bir çalışma yaptıklarını söyledi. Konya, Kayseri, Karaman, Nevşehir, Aksaray, Niğde ve Afyon’daki tarım alanlarının tamamına yakınından toprak örneklerini aldıklarını belirten Babaoğlu, yaptıkları analizler sonucu toprakların % 27’sinde bor noksanlığı, % 20’sinde ise bor fazlalığı tespit ettiklerini vurguladı.
Doç. Dr. Mehmet Babaoğlu, ülke genelinde yapılan araştırmalarda ise yaklaşık 3 milyon hektar tarım arazisinde bor fazlalığı görüldüğünü ifade ederek, şunları anlattı: “Topraktaki bor madeninin fazlalığı, bitkide toksik etki yapar. Bor noksanlığı olan yerlere bu madeni içeren gübreler atılarak çare bulunabilir.
Ancak, bor fazlalığı olan yerlerde bir proje geliştirilemediği için verim oldukça düştü ve hatta toprak çoraklaştı.
Bu nedenle, bor toksikesinin görüldüğü 3 milyon hektar tarım alanından dekar başına en fazla 130 kilogram hububat alınabildi.
Bor fazlalığı olan bu topraklarda hububat verimini artıracak yönde çalışmalar yapıyoruz. İlk olarak bor madenine karşı direnç sağlayan bir bitki bulup, gen transferi yoluyla hububata aktarmayı ve bor’un hububatdaki etkisini düşürmeyi amaçlıyoruz. Bu konuda araştırma yaparken Eskişehir ve çevresinde yetişen bir bitki ile karşılaştık.
Cipso Fila (Gypsophila Shraerocephala) denilen bu bitkinin yetiştiği toprakta inanılmaz boyutta bor madeni vardı. Bu kadar borun bulunduğu bir yerde bitkinin yetişmesi bizi şaşırttı. İncelediğimizde ise daha çarpıcı bir olayla karşılaştık. Cipso Fila, normal bir bitkiye oranla bin kat daha fazla bor emiyor ve bünyesinde tutuyor.
Yani bor toksikesi olan bir tarlayı bir yıl içinde verimli hale getirebiliyor.
Bu bitkiyi üniversitemize getirerek, çoğaltma çalışmalarına başladık. Elde edilen tohumları Türk tarımının hizmetine sunacağız.
†lkemizde bor madeninin toksik etki yapması nedeniyle istenen verimin alınamadığı 3 milyon hektarda bu bitkinin ekilmesini sağlayacağız.
‚iftçiye gidip nadasa bırakılan topraklara bir yıl bu bitkiyi ektireceğiz. Sonraki yıllarda bor madeni normal düzeye geldiğinden verim dekar başına en az 50 kilogram artacak. Ülke genelinde değerlendirildiğinde, bu bitki sayesinde hububat verimi yıllık 1,5 milyon ton artacak.
Türkiye’nin tarım ambarı Konya’da yıllık 2 milyon tona yakın hububat üretimi gerçekleştiği düşünüldüğünde, elde edilecek artı gelirin önemi daha iyi anlaşılır. Böylelikle hem çiftçi hem de ülke ekonomisi kazanacak.”
¥ MERHABA (Konya) Sayı: 10336