Kültür Bakanlığı, içerisinde dünyada bilenen yer altına inşa edilmiş Mithraeum tapınaklarının en büyüğünün de yeraldığı Dülük Antik Kenti’nin tamamının sit alanı kapsamına alınmasına karar verdi. Kültür Bakanlığı, Gaziantep Müzesi uzman arkeologlarının Dülük Antik Kenti’nde yaptığı araştırmalar ve hazırladıkları rapor üzerine, 11, 12 ve 13. paftaların sit alanı kapsamına alınmasına karar verdi. Karar, söz konusu alan üzerine kurulu bulunan Dülük Köyü Muhtarı Veysel Seyhan’a ve Gaziantep Müze Müdürlüğü’ne bir yazı ile iletildi. Kültür Bakanlığı’nın köyün yerleşim alanını sit alanı ilan etmesiyle, bundan böyle Dülük Köyü’nde çakılacak bir çivi bile izne tabi olacak. Dülük Köyü Muhtarı Veysel Seyhan, böyle tarihi ve kültürel bir hazinenin üzerinde yaşamayı şans olarak kabul ettiklerini ve köylerinin sit alanı ilan edilmesinden memnun olduklarını dile getirirken, “Ancak bu karar beraberinde bazı sıkıntıları da getirecek. Çünkü bizler arazi, tarla, bahçe, hatta evlerimizle ile ilgili en ufak bir tamirat ve değişiklik yapacağımız zaman izin almak zorunda kalacağız” diye konuştu. DÜLÜK ANTİK KENTİ Dülük, Gaziantep ilinin 10 km kuzeyinde yer alır. Antik dönemde güney, kuzey, doğu ve batıdan uzanan ticaret yollarının kesiştiği kavşak noktasındaydı. Asurlular döneminde Mezopotomya’dan Kilikya’ya uzanan yolun, Hellenistik ve Roma döneminde ise, Antakya ve Kilikya’dan Zeugma’ya uzanan ipek yolunun güzergahında bulunmaktaydı. Dülük, antik kent ve kutsal alan olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Antik kent bugün Dülük köyünün kuzey bitişiğindeki Keber Tepesi ve çevresinde toprak altındadır. Kutsal alan ise Dülük köyünün yaklaşık 3 km. kuzeyinde, sedir ve çam ağaçlarıyla kaplı, 1020 rakımlı Dülük Baba tepesinde yer almakta. Dülük’te Keber tepesinde yapılan bilimsel kazılarda Alt Paleotik çakmaktaşı aletler ve bu aletlerin yapıldığı atölyeler bulunmuştur. Bu taş aletler özgün bir karakter kazandığından litaratürde Dülükien olarak adlandırılmıştır. Bu dönemde barınma için kullanılan bir mağara (Şarklı mağara) bulunmuştur. Bu kalıntılara dayanılarak Dülük M.Ö. 600 bin yıllarına tarihlenmekte olup, dünyanın en eski yerleşimlerinden biri olarak gösterilmektedir. Dülük; Teşup, Zeus ve Jüpiter Dolikhenos inançlarının merkezidir. Dülük’de Mitra inancı da mevcuttu. Dünya’da bilinen yer altına inşa edilen Mitras tapınaklarının (Mithraeum) en büyüğü, Dülük’te Keber tepesinin güney eteğinde bulunmuştur. İki salonludur. Dülük Mitras tapınağı Gaziantep Müzesi ile Almanya Münster Üniversitesi’nin katılımlı kazıları sonucunda 1997 ve 1998 yıllarında ortaya çıkarılmıştır. Bu tapınak Anadolu’da bulunan Mitras yer altı tapınaklarının ilkidir. Bizans döneminde de Dülük kenti Hititlerden beri süregelen kutsal şehir konumunu başpiskoposlukla devam ettirmiştir. Bu dönemde Telukh adıyla bir eyalet merkezi olmuştur. İslami akınları neticesinde Dülük kenti oldukça tahrip olmuş, başpiskoposluğun 7. yüzyılda Zeugma’ya taşınmasıyla birlikte ise dini merkez konumunu kaybetmiştir. Bu tarihten itibaren Gaziantep kalesi çevresinde kurulan yeni bir şehir olan Ayıntap, Dülük kentinin yerini almaya başlamış ve günden güne küçülen Dülük, Ayıntap’a bağlı bir köy haline gelmiştir. Dülük kutsal alanı ise, evliya Dülükbaba’nın (Ejder) türbesiyle kutsal alan kimliğini günümüze kadar taşımıştır. Bugün Dülük’te geçmişin kanıtı olarak en eski yerleşim, Keber tepesinin güneyindeki prehistorik mağaradır. Ayrıca Keber tepesinin karşı sırtlarında nekropol alanı vardır. Burada çok sayıda kayaya oyulmuş oda mezarları mevcuttur. Bu kaya mezarların bazısının ön odasına taş basamaklarla (Dramos) inilerek ulaşılmaktadır. Mezar içerisindeki lahitlerin bir kısmında dini-mitolojik konulu kabartmalar mevcuttur. Nekropolün doğusunda Mar-Slemun Manastırı’na ait olduğu tahmin edilen iki kaya kilisesi de vardır. Ayrıca Dülük köyünün doğusunda antik taş ocakları yer almaktadır. • SABAH (Gaziantep) Sayı: 12994 * * *