Gaziantep Valisi Lütfullah Bilgin, Zeugma antik kentinden kurtarılan mozaikleri sergilemek için Türkiye’nin en modern mozaik müzesini kuracaklarını söyledi. Vali Bilgin Nizip İlçesindeki Zeugma antik kentinin, Birecik Barajı gölü suları altında kalan bölümlerinden çıkarılan mozaikleri sergilemek için büyük çaba sarf ettiklerini belirtti. Bakım ve onarımları yapılan ve halen Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde korunan mozaiklerin saklanacak değil sergilenecek eserler olduğunu vurgulayan Lütfullah Bilgin konuyla ilgili olarak şunları söyledi. “Her biri bir harika olan bu eserleri sergilemeye uygun bir müzemiz bulunmuyor. Bu eksikliği gidermek için yapımına 1991 yılında başlanan ve halen tamamlanamayan Arkeoloji Müzesi ek hizmet binasını en kısa sürede bitirmeyi hedefledik. Çalışmayı İl Özel idaresi olanakları ve bakanlığın desteğiyle bu yıl içinde tamamlayacağız. Türkiye’nin en modern mozaik müzesi Gaziantep’te olacak. 2005 yılından itibaren konuklarımıza Zeugma mozaiklerini gösterebileceğiz. Müze girişimlerimiz bu yatırımla sınırlı değil. Daha modern bir müze kurmak için uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde olacağız.” ZEUGMA ANTİK KENTİ Belkıs/Zeugma bu günkü konumuyla, Gaziantep İli, Nizip ilçesinin 10 km. doğusunda, Birecik Baraj gölünün kıyısında, yeni Belkıs köyünün yakınında yedi tepe üzerine kurulmuş bir antik kenttir. Zeugma’da evlerin tabanı mozaik, duvarlar fresklerle bezenmiş olup, odalar mobilya, heykel ve sair heykelciklerle donatılmıştır. Zeugma’lı mozaik ustaları Fırat nehrinden topladıkları nehir taşlarını 8-10 mm ebadında kübik biçiminde keserek (tessera) mozaikleri yapmışlardır. Mozaiklerde mitolojik ve tiyatro sahnelerinden seçilen konular işlenmiştir. Ele geçen mozaikler Roma İmparatorluğu’nun en zengin olduğu, sanatının doruğa ulaştığı 2. ve 3. yüzyıla aittir. Belkıs-Zeugma’da ilk kazı, kaçak kazı ihbarına istinaden güney nekropolünde Gaziantep Müze Müdürlüğü tarafından 1987 yılında gerçekleştirilmiştir. 1992 yılında yapılan kazıda Şarap tanrısı Dionysos ve eşi Ariadne’nin düğününün resimlendiği bir taban mozaiği ve villa gün ışığına çıkarılmıştır. Bu alan seyir yeri yapılarak küçük bir müze olarak düzenlenmiştir. 7 yıl süresince Zeugma’ya gelen ziyaretçiler hayranlıkla bu mozaiği seyretmiş ve Zeugma kentinin büyüklüğü o zamandan beri ziyaretçilere görsel olarak sunulmuştur. Birecik Barajı sebebiyle Zeugma’da kurtarma kazılarının yapılması için bütün üniversitelere çağrı yapılmıştır. 1993 yılında West Avusturalya Üniversitesi ve 1995 de Nantes Üniversitesi bu çağrıya cevap vermiş ve Gaziantep Müzesiyle birlikte katılımlı kazılara başlanmıştır. Gaziantep Valiliği’nin desteğiyle, İl Özel İdaresi, SANKO Holding ve Birecik Barajı konsorsiyumunun maddi katkılarıyla ve Müze sorumluluğunda kazı çalışmalarına hız verilerek 1999 ve 2000 yıllarında A-bölgesinde hiç ara vermeden çalışılmıştır. Bu çalışmalarda Poseidon ve Euphrates villaları gün ışığına çıkarılmıştır. Mozaikler bu villaların sığ havuz, çeşme ve odaların tabanında yer almıştır. Sular yükselirken yapılan bu kurtarma kazılarında ele geçen mozaikler, freskler, mimari parçalar gibi tüm buluntuların çizimleri yapılıp belgelendikten sonra, su altında kalmaktan kurtarılarak Gaziantep Müzesine taşınmıştır. Zeugma A bölgesi su altında kaldığında, B bölgesinde Kültür Bakanlığı’nın izniyle, GAP (Güney Doğu Anadolu Projesi) organizasyonunda, PHİ (Packart Humanities Institutes)’nün maddi katkılarıyla, Oxford Unit ve Gaziantep Müzesi’nin şemsiyesi altında çok uluslu bir arkeoloji ekibiyle Temmuz 2000 de kurtarma kazılarına başlanılmıştır. Bu çalışmalarda Zeugma kentinin evleri, kilisesi, arşivi ve stoası hakkında yeni bilgilere ulaşılmıştır. Ziyafet sofrası, Europa’nın kaçırılışı ve Eros mozaikleri, freksler gün ışığına çıkarılmıştır. Antiokhos steli, heykelcikler, sikkeler, bronz kazanlar ve çömlekler bulunmuştur. İtalyan CCA restorasyon ekibi bu çalışmalarda görev almıştır. Birecik baraj gölü sularının B bölgesine de ulaşması sebebiyle kurtarma kazı çalışmalarına 4 Ekim 2000 de son verilmiştir. Son durum itibariyle Zeugma’nın 3/1’i su altında kalmıştır. Kurtarma kazıları sonucunda ele geçen sanat şaheseri mozaik ve freksler Zeugma’nın önemli bir sanat merkezi olduğunu tüm dünyaya göstermiştir. • GAZİANTEP EKSPRES Sayı: 9595