AB’yle ilişkilerimizdeki son gelişmeler

    İngiltere Başbakanı Tony Blair, Başbakanımızın davetine icabetle 17 Mayıs 2004 tarihinde ülkemize bir çalışma ziyaretinde bulunmuştur. Blair’in ziyareti, 14 yıllık bir aradan sonra ülkemize İngiltere’den Başbakan düzeyinde yapılan ilk ziyaret olması bakımından ayrı bir önem taşımıştır. Cumhurbaşkanımız tarafından kabul edilen Blair daha sonra Başbakanımızla biraraya gelmiştir. İki Başbakan arasında gerçekleştirilen görüşmede ikili ilişkilerin yanısıra Türkiye- AB ilişkileri, Kıbrıs, uluslararası terörizmle mücadele, İstanbul’da düzenlenecek olan NATO Zirvesi ve Irak’taki son gelişmeler gibi uluslararası toplumun gündeminde yer alan konularda görüş alışverişinde bulunulmuştur. Blair’in ziyareti vesilesiyle Türkiye ve İngiltere arasında Müşterek Gündemde Ortaklık için Eylem Planı kabul edilmiştir. Eylem Planı, iki ülke arasındaki güçlü tarihi, siyasi, stratejik, ekonomik, ticari ve kültürel bağların daha da geliştirilmesini ve ikili ilişkiler dahil AB ve uluslararası konuları kapsayan geniş bir yelpazedeki işbirliğinin arttırılmasını amaçlamaktadır. Bu çerçevede, NATO kapsamında, küresel güvenlik tehditleriyle mücadelede, bölgesel istikrarın arttırılması amacıyla Irak, Afganistan ve Orta Doğu ile Orta Asya gibi coğrafyalarda, çevre güvenliğinin sağlanmasında, enerji kaynakları arzının güvence altına alınmasında, ikili ticaret ve karşılıklı yatırımların teşvik edilmesinde, eğitim, istihdam, kültür ve hukuki konular da dahil olmak üzere pek çok alanda iki ülke işbirliğinin geliştirilmesi öngörülmektedir. Anılan Plan’da ayrıca, Türkiye’nin de içinde yer aldığı AB genişleme sürecine verilen destek vurgulanmış ve İngiltere’nin, 2005 yılının başında katılım müzakerelerinin başlatılmasını teminen Türkiye’nin Kopenhag Siyasi Kriterleri’ni karşılamak amacıyla gerçekleştirdiği reformları takdirle karşıladığı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, ülkemizin AB üyeliğini desteklemek amacıyla iki ülke Dışişleri Bakanlıkları arasında düzenli danışmalar gerçekleştirilmesi ve katılım sürecimize İngiltere tarafından sağlanan teknik işbirliğinin sürdürülmesi planlanmaktadır. Diğer taraftan, Annan Planı’na verdikleri güçlü desteğin ardından Kıbrıs Türklerinin izolasyonuna son vermek amacıyla İngiltere, AB ve Kıbrıs Türk tarafı arasında ticari, ekonomik, siyasi ve kültürel alanlarda doğrudan temasların arttırılması amacına yönelik olarak BM ve AB içinde ve ikili düzeyde çaba sarfedilmesi de Eylem Planı’nda yer alan önemli hususlardan birini oluşturmaktadır. İki ülke ilişkileri ve işbirliğinin her alanda daha da pekiştirilmesi açısından önem taşıyan Blair’in ziyareti, İngiltere’nin AB üyeliğimize verdiği desteğin en üst düzeyde teyit edilmesine de vesile teşkil etmiştir. Bu ziyaretin hemen ardından 18 Mayıs 2004 günü Brüksel 43. Türkiye-AB Ortaklık Konseyi düzenlenmiştir. Türkiye ile AB arasındaki en üst düzeyli karar organı olan Ortaklık Konseyi’nde Türk tarafına Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül başkanlık etmiştir. Toplantı, AB’yle katılım müzakerelerine ilişkin kararın alınacağı Aralık ayında düzenlenecek olan AB Zirvesi öncesindeki son Ortaklık Konseyi toplantısı olması açısından ayrı bir önem taşımıştır. Toplantıda, başta son Anayasa değişiklikleri olmak üzere ülkemizin AB’ye katılım sürecinde son dönemde yaşanan gelişmeler ve Aralık ayına uzanan önümüzdeki dönemde izlenecek hususlar değerlendirilmiş, AB’deki muhataplarımıza ülkemizin AB üyeliği konusundaki kararlılığı ve bu yönde attığı somut adımlar anlatılmıştır. Toplantıda ayrıca, Gümrük Birliği’nin işleyişine ilişkin çeşitli konularda görüş alışverişinde bulunulmuştur. Konsey toplantısı sonrasında yapılan ortak basın toplantısında AB Dönem Başkanı İrlanda Dışişleri Bakanı Brian Cowen, Türkiye’nin reform sürecinde çok kısa bir zamanda kaydadeğer bir ilerleme gerçekleştirdiğini ve Türk Hükümeti’nin siyasi kriterleri en kısa zamanda yerine getirerek Aralık ayında düzenlenecek AB Zirvesi’nde müzakerelere başlama kararı alınmasını sağlama yolundaki mutlak taahhüdünü teslim ettiğini kaydetmiştir. AB Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Günther Verheugen de son Anayasa değişiklik paketinin Kopenhag Siyasi Kriterleri’ne tam uyum bağlamında önemli bir adım teşkil ettiğini değerlendirdiklerini ve bu değişiklikleri memmuniyetle karşıladıklarını kaydetmiştir. Verheugen ayrıca, Türk Hükümeti’nin demokratikleşme ve modernleşme yolundaki kararlılığını ve ülkemizde kaydedilen gelişmeleri çok etkileyici bulduklarını ifadeyle, Komisyon’un Türkiye’ye ilişkin ilerleme raporunun gerçek verilere dayalı objektif, tarafsız ve adil olacağını, raporda ülkemizde yapılmış olan her şeye yer verileceğini vurgulamıştır. İngiltere Başbakanı Blair’in ziyareti ve Ortaklık Konseyi toplantısı gibi son dönemde AB çevreleriyle sürdürülen yoğun temaslar, ülkemizin sergilediği kararlılık ve attığı somut adımlar ışığında, Aralık ayında düzenlenecek AB Zirvesi’nde Türkiye’yle katılım müzakerelerinin başlatılması yönünde bir karar alınması için gerekli zeminin oluşmasına katkı sağlamaktadır. Bu temaslarda tarafımıza iletilen olumlu mesajların müzakerelerin 2005 yılının ilk yarısında başlatılması kararına yansıtılacağı temenni edilmektedir.