Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Putin’in ülkemizi ziyareti

    Rusya Federasyonu (RF) Devlet Başkanı Vladimir Putin, 5-6 Aralık 2004 tarihlerinde ülkemize resmi bir ziyarette bulunmuştur. Eylül 2004’te Beslan’da meydana gelen ve ülkemiz tarafından da şiddetle kınanan terör eylemi sebebiyle Aralık ayına ertelenen bu ziyaret, 1972 yılından bu yana Rusya’dan ülkemize en üst düzeyde gerçekleştirilen ilk ziyareti oluşturmuş olması bakımından Türkiye-Rusya ilişkileri çerçevesinde ayrı bir önem taşımaktadır. Ülkemizi ziyareti sırasında Başkan Putin’e Dışişleri, Savunma, Sanayi ve Enerji Bakanları, Tataristan ve İnguşetya Cumhurbaşkanları, RF Duması Türkiye Dostluk Grubu Başkanı ve enerji ve savunma sanayi alanında faaliyet gösteren belli başlı firmaların yöneticilerinden oluşan geniş bir heyet refakat etmiştir. Cumhurbaşkanımız ile Başkan Putin arasında gerçekleştirilen görüşmelerde ikili ilişkiler tüm boyutlarıyla ele alınmış ve işbirliğini daha da ileriye götürme olanakları değerlendirilmiştir. Ayrıca, bölgemizde ve uluslararası alanda yaşanan sorunlar ve son gelişmeler üzerinde kapsamlı bir görüş alışverişinde bulunulmuştur. Görüşmeleri takiben taraflar arasında yedi belge imzalanmıştır. Bunlar Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu Arasında Dostluğun ve Çok Boyutlu Ortaklığın Derinleştirilmesine İlişkin Ortak Deklarasyon, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Karasularının Ötesinde Tehlikeli Olayların Önlenmesi Anlaşması, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında Savunma Sanayii Alanında İşbirliği Sürecine Mübadele Edilen veya Oluşturulan Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzemelerin Karşılıklı Korunması Anlaşması, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Rusya Federasyonu Hükümeti Arasında İki Taraflı Askeri-Teknik Anlaşma Süresince Kullanılan ve Elde Edilen Fikri ve Sınai Mülkiyet Haklarının Karşılıklı Korunmasına İlişkin Müşterek Anlaşma, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi ile Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisi Arasında İşbirliği İçin Mutabakat Zaptı, Botaş’la Gazprom Arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Çerçeve Anlaşması ile Türk Eximbank, Rus Eximbank ve Vneshekonombank Arasında İşbirliği Anlaşması’ndan oluşmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti ile Rusya Federasyonu Arasında Dostluğun ve Çok Boyutlu Ortaklığın Derinleştirilmesine İlişkin Ortak Deklarasyon’da iki ülke ilişkilerinde özellikle son on yıl içinde gözlenen yeni ve nitelikli işbirliği tecrübesine dayanarak ve siyasi bağımsızlık, egemenlik ve toprak bütünlüğü, içişlerine karışmama, eşitlik, karışlıklı anlayış ve güven ilkeleri temelinde Türk-Rus ilişkilerinin ve karşılıklı yarara dayalı işbirliğinin daha da geliştirilmesi ve pekiştirilmesi yönündeki karşılıklı irade ve arzudan hareketle, ikili ilişkilerin çok boyutlu güçlendirilmiş ortaklık düzeyine yükseltilmesi hedefi ortaya konmuştur. Deklarasyon’da ikili ilişkilerde ulaşılan noktadan duyulan memnuniyet ifade edilmekle birlikte, ilişkilerin çeşitlendirilmesi ve derinleştirilmesi yönündeki imkan ve potansiyelin azami ölçüde kullanılmasını teminen her düzeydeki temas ve ziyaretlerin sıklaştırılması, istişare mekanizmalarının geliştirilmesi ve başta BM olmak üzere uluslararası forumlarda temas ve işbirliğinin güçlendirilmesinin önemi vurgulanmıştır. Deklarasyon’da ayrıca, her iki ülkenin uluslararası ve bölgesel birçok soruna ilişkin temel yaklaşımlarının birbirine benzer ve yakın olduğu kaydedilmiş ve her tür ve şekildeki terörizm kınanmıştır. Bu bağlamda uluslararası barış ve güvenliğe yönelik yeni bir tehdit oluşturan terörizm, kitle imha silahlarının yayılması, kaçakçılık, yasadışı uyuşturucu ticareti, yasadışı göç, insan ticareti ve organize suç türlerine karşı ortak mücadele etme kararlılığı teyid edilmiştir. İkili ticari ve ekonomik ilişkilerin dinamik şekilde gelişiminden duyulan memnuniyet ve bu ilişkilerin dengeli bir zeminde daha da güçlendirilmesi gereğinin vurgulandığı Deklarasyon’da, bu yönde bir adım olarak işadamları için vize işlemlerinin basitleştirilmesine destek verilmiştir. Deklarasyon’da ayrıca enerji ve turizm alanlarında işbirliğinin daha da geliştirilmesinin önemi kaydedilmiş, iki ülke halklarının birbirlerini daha iyi tanınmalarına, karşılıklı güven ve dayanışma ortamının pekiştirilmesine yönelik olarak sosyal, kültürel, eğitim, bilim ve teknoloji, basın-yayın, spor ve gençlik alanlarında temas ve işbirliğine ivme kazandırılmasının önemi dile getirilmiştir. Başkan Putin ülkemizdeki diğer temasları meyanında ayrıca, Başbakanımızla ve TBMM Başkanı Bülent Arınç’la görüşmüş, Türk-Rus İş Forumu toplantısına katılarak bir konuşma yapmıştır. Ayrıca, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, ziyaret kapsamında Başkan Putin’e refakat eden RF Dışişleri Bakanı Lavrov’la bir çalışma toplantısında biraraya gelmiş. Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül ve Enerji Bakanı Hilmi Güler ile Rus karşıtları arasında görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Türk-Rus ilişkilerinin geliştirilmiş çok boyutlu ortaklık hedefiyle derinleştirilmesi yönündeki ortak iradenin en üst düzeyde teyit edildiği ziyaret, ikili ilişkilerde ulaşılan yeni ve üst düzey aşamayı perçinlemiş, işbirliğine yeni bir ivme sağlamıştır. İki ülke arasında gelişen diyalog ve işbirliğinin, sadece iki ülkenin yararına olmakla kalmayıp, bölgesel ve uluslararası alanda barış istikrar ve gönence de katkı yapacağı değerlendirilmektedir.