M.Ö.680 yılında Doğu Anadolu’ya gelen ilk Türk topluluğu Sakalar, Murat Nehri ve Doğubeyazıt çevrelerine kısa sürede yerleşmişlerdir.
Bölge, Hz. Osman zamanında islam orduları tarafından fethedilmiştir. 872 yılına değin Abbasilerin kontrolü altında kalan Ağrı, daha sonra Bizans'ın kontrolüne geçmiştir.
1071 Malazgirt Savaşı sonrası bölgeye Türk boyları gelmeye başlamıştır. 1393'de Moğol hakanı Aksak Timur, Ağrı bölgesini ele geçirmiştir. 1405-1468 tarihleri arasında Ağrı, Karakoyunlu toprakları içinde yer almış, Karakoyunlular yıkılınca Ağrı Akkoyunlular'ın egemenliğine geçmiştir.
Ağrı, Yavuz Sultan Selim tarafından Çaldıran Savaşı sonrası Osmanlı topraklarına katılmıştır.
1834 yılında bucak, 1869 yılında ilçe olan Ağrı, 1927 yılında il merkezi olmuştur. Ağrı Dağı'ndan dolayı da Ağrı adını almıştır.
Anadolu'nun İran'la bağlantısını sağlayan yolun üzerinde bulunması ile önemi artan ilin doğusunda İran, batısında Muş ve Erzurum, kuzeyinde Kars, güneyinde Van ve Bitlis ile kuzeydoğusunda Iğdır ili bulunmaktadır.
Yüzölçümü 11376 kilometre karedir. Ağrı Dağı, ilin adıyla özdeşleşecek kadar önemli bir yer tutar. Dağın dorukları kükürtlü bir tabaka ile kaplı olduğundan kar tutmamaktadır. Ancak doruğun biraz aşağısından başlayarak 1000 metrelik bir bölüm sürekli karla kaplıdır ve burada Türkiye'nin en büyük buzulu bulunmaktadır.
Ağrı Dağı'nın zirvesine ilk defa 1829 yılında, Prof. Frederic Parat başkanlığındaki heyet çıkmıştır.
Ağrı-Eleşkirt Ovası ilin en büyük ovasıdır.
İlin volkanik bir araziye sahip oluşu, yağışların az, ısının çok düşük olması sebebiyle dağlar ve ovalar çıplaktır. Arazinin yüzde 80'i ekime elverişli değildir.
Ağrı’da irili ufaklı birçok akarsu vardır. İlin en büyük akarsuyu Fırat Nehri’nin ana kollarından biri olan Murat Irmağı’dır.
İl sınırları içinde en önemli göl Balık Gölü'dür. Türkiye'nin en yüksek göllerinden biri olan bu gölde alabalık avlanır.
Doğu Beyazıt Kalesi eski Beyazıt'ın kuzeydoğusundaki Belleburç denilen yerde bulunmaktadır.
Beyazıt eski cami muhtemelen Yavuz Sultan Selim tarafından yaptırılmıştır.
Diyadin Kalesi ilçe merkezinin güneyinde, Murat Irmağı'nın kıyısındaki kayalıklar üzerinde kurulmuştur.
Avnik Kalesi, Koçbaşı Kalesi olarak da bilinen yapı Yankaya (Ali Hido) mezrasında, Aladağ'ın yüksek bir yerindedir.
Kuje Kalesi, Avnik Kalesi'ne yakın bir yerde bulunan küçük çapta bir kaledir.
Meya (Günbuldu) mağaraları Diyadin ilçe merkezine 12 km uzaklıktaki Günbuldu köyündedir. Kayalara oyularak yapılmış, barınma yerleri, tapınak, ibadethane, oda ve mağaralar oldukça ilgi çekicidir. Barınak ve ibadethanelerde değişik inançların izleri görülmektedir. İshakpaşa Sarayı Doğubeyazıt'ın 8 km güneydoğusunda, Eski Doğubeyazıt'ın kayalıkları üzerindedir.
Doğal güzellikleri ile Balık Gölü Doğubeyazıt'ın Sinek Yaylasında bulunur. 2241 metrelik rakımı ile yurdumuzun en yüksekte oluşmuş gölüdür. Yüzölçümü 34 kilometredir Alabalık ve sazan balığı boldur.
Meteor çukuru Doğubeyazıt'ın 35 km doğusunda, İran sınırına 2 km uzaklıkta, Gürbulak Sınır Kapısı ile Sarı Çavuş (Gürveren) köyü arasındadır. Alaska'dakinden sonra dünyanın en geniş göktaşı çukurudur.
Meteor çukuru, 1913'te düşen bir göktaşı sonucunda oluşmuştur. Genişliği 35 metre derinliği 60m'dir. Göktaşının üzeri bir toprak tabakasıyla örtülüdür.
Buz Mağarası küçük Ağrı Dağı’nın güney eteğinde, Hallaç köyüne 3 kilometre uzaklıkta bulunmaktadır. Mağara içinde bazalt lavlar, kayalar ve bir kaktüs büyüklüğünden insan büyüklüğüne varan bir çok buzdan dikitler yer almaktadır.
Bu buz dikitler ışıkta renk renk yanar döner bir görünüm almaktadır.
Nuh'un Gemisi'nin izi Türkiye-İran transit yoluna 3,5 kilometre uzaklıkta bulunan ve Ağrı Dağı'nın güneyinde Telçeker ile Meşar köyleri arasında doğal bir anıttır. Bu anıt gemiye benzer siluet şeklindedir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, gemi kütlesinin korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı özelliğiyle 3657 sayılı kararı ile 1987'de burayı doğal sit alanı ve açık hava müzesi olarak koruma altına almıştır. Geminin kalıntısını kuşbakışı olarak görülecek bir yere turistik niteliklere sahip bir kafeterya yapılmıştır.
İlin endüstri ürünleri ve sanayi malları ihtiyacı genellikle diğer illerden sağlanmaktadır.
Ağrı'nın toprak ürünleri bakımından da milli ekonomiye katkısı azdır. Yapılan sanayi kuruluşları halkın başlıca geçim kaynağı olan hayvancılığa yöneliktir.
Ağrı Şeker Fabrikası 1984'te hizmete girmiştir. Cumhuriyet döneminde Ağrı'da yapılan en büyük fabrikadır. Bu fabrika il ekonomisine, işçi istihdamına ve hayvancılığa büyük katkı sağlamıştır.
Doğubayazıt Yem Fabrikası Yem Sanayii Genel Müdürlüğü'nce 1978'de kurulmuştur. Bölge hayvancılığının geliştirilmesi, hayvansal protein ihtiyacını yeterli seviyeye eriştirmek amacıyla koyun, sığır ve tavuk yemi üretmektedir.
Ağrı Organize Sanayii Bölgesi,1990 yılında D.P.T. Müsteşarlığı tarafından planlanarak 1991 yılında yatırım programına alınmıştır. 1998 yılında Organize Sanayii Bölgesi Müdürlüğü kurulmuştur.
Ağrı'da faal nüfusun yüzde 76.3'ü tarım sektöründe çalışmakta ve İl topraklarının yüzde 30'luk kısmında tarım yapılmaktadır. Koyun başta olmak üzere büyük ve küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ile süt ve süt ürünleri, Ağrı ilinin başlıca gelir kaynaklarını oluşturmaktadır.
Bir çok uygarlığın izlerini bünyesinde barındıran Ağrı, tarihi ve kültürel değerlerin yanısıra bozulmamış doğal dokusu, yüksek dağları, yaylaları ile ülkemiz turizmi içerisinde kendine iyi bir yer edinmiştir.
Nuh’un gemisinin bulunduğu iddia edilen Ağrı Dağı 5165 metre zirvesi ile Türkiye’nin en büyük dağıdır.
Güneykaya Kayak Tesisleri Ağrı’ya 36, Eleşkirt ilçesine 6km uzaklıkta olup, E 23 Karayolunun 500 metre yakınındadır. Kayak için en uygun kar yapısına sahiptir. Bu kayak pistinde çığ ve sis olayı bulunmamaktadır.
Ağrı’nın tarihi çok eski olmasına rağmen, eğitim olayındaki gelişmeler Cumhuriyetin ilanından sonra başlamıştır.
Cumhuriyetten önce, medrese tahsiline dayanan, özellikle Arapça ve Farsça olarak verilen eğitimden günümüzdeki modern anlamdaki eğitim-öğretim hizmetlerine geçiş 1933 yılında yapılarak hizmete açılan Alpaslan İlkokulu ile başlamıştır.
Ağrı'nın biri merkez olmak üzere 8 ilçesi vardır.
Bu ilçeler: Merkez, Diyadin, Doğu Beyazıt, Eleşkirt, Hamur, Patnos, Taşlıçay, Tutak’tır.
Ağrı’nın yüzölçümü 1481 km2 olup, nüfus yoğunluğu 70'tir.
İlçe merkezi Erzurum-İran transit yolu ile Kağızman-Cumaçay-Kars yollarının kesiştiği noktada Taşlıçay ile Körçay arasında kurulmuştur.