Rolünün Güçlendirilmesi konulu sempozyum
Türkiye, Orta Doğu bölgesinde kalıcı barış, istikrar ve refahın tesisi için reformların gerçekleştirilmesine büyük önem atfetmektedir. Nitekim, bu görüşlerini uzun bir süredir İKÖ dahil çeşitli platformlarda dile getirerek bölge ülkelerine reform yönünde adımlar atmaya çağırmakta ve bölgeden kaynaklanan reform çabalarına, kendi özgün tecrübelerinden yararlanmak suretiyle her türlü desteği vermektedir.
Öte yandan, G-8’in geniş Orta Doğu ve Kuzey Afrika (GODKA) girişimi de, bölgede barış, istikrar ve refahın tesisi ile demokratik ve şeffaf bir yönetim anlayışının yerleştirilmesi amacıyla bölge ülkelerince gerçekleştirilmesi öngörülen reformlara destek olmak için ortaya konan, siyasal, toplumsal, ekonomik ve güvenlik boyutları bulunan kapsamlı bir işbirliği projesidir. GODKA girişiminin temel amaçlarını ve vizyonunu paylaşan Türkiye’nin, anılan girişime verdiği en somut destek, sivil toplum kuruluşları ile Hükümet temsilcilerini biraraya getirmek suretiyle demokratikleşme alanında reformlar yapılmasını öngören Demokrasi Yardım Diyaloğu (DYD) mekanizmasının eşbaşkanlığını üstlenmek olmuştur.
İtalya ve Yemen’le birlikte eşbaşkanlığını üstlendiğimiz DYD faaliyetleri kapsamında, 20-21 Haziran 2005 tarihlerinde İstanbul’da Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etütler Vakfı’yla (TESEV) işbirliği içinde Kadının Toplumsal Hayat ve Demokratik Gelişim Sürecindeki Rolünün Güçlendirilmesi konulu bir sempozyum düzenlenmiştir.
DYD’nin demokratikleşme alanındaki ilk tematik toplantısı olan sözkonusu sempozyuma bölge ülkelerinin yanısıra ABD ve İngiltere’nin de dahil olduğu 23 ülkeden 120’den fazla sivil toplum üyesi ve resmi temsilci katılmıştır.
GODKA girişimi çerçevesinde bugüne kadar düzenlenen en geniş katılımlı toplantı olma özelliği taşıyan sempozyum, demokratik sistemin en önemli unsurlarından kadınların toplumsal hayattaki rollerini belirleyen medeni, siyasi ve sosyo-ekonomik haklara ilişkin konuların tartışılması açısından önemli bir fırsat teşkil etmiştir.
Sempozyumun açılışında bir konuşma yapan Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül, sahip olduğu büyük potansiyele rağmen Orta Doğu bölgesinin sürekli olarak küresel, sosyal ve ekonomik kalkınma standartlarının altında kaldığını, bu gidişatın tersine çevirilmesi ve bölgenin gerçek potansiyelinin harekete geçirilmesi için başta hukukun üstünlüğü, şeffaflık, hesap verebilirlik, iyi yönetim ve siyasi çoğulculuk gibi alanları içeren kapsamlı reformlara ihtiyaç duyulduğunu ve bu gereksinimin bölge halkları tarafından artan ölçüde farkedilmeye başlandığını ifadeyle, bununla bağlantılı olarak bölgedeki yerel reform dinamiğinin artan bir ivme kazanmasından duyduğu memnuniyeti dile getirmiştir.
Toplumların temel direğini oluşturan kadınların toplum hayatındaki rollerinin güçlendirilmesinin demokrasinin derinliği ve kalıcılığıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirten Gül, tüm dünyada olduğu gibi Orta Doğu’da da kadınların halen bir çok konuda ayrımcılığa maruz kaldığına dikkat çekmiş, bu muamelenin hiçbir dini, sosyal veya kültürel gerekçeyle izah edilemeyeceğini, bu itibarla kadınların toplum hayatına katılımlarını kısıtlayan yasal, siyasi ve psikolojik tüm engellerin ivedilikle kaldırılması ve kadınları bu yönde teşvik edici her türlü önlemin alınması gerektiğini belirtmiştir.
Bu doğrultuda, gerek kadın hakları konusunda gerek daha geniş ölçekte demokrasinin derinleştirilmesinde özellikle sivil toplumun büyük bir rol oynayacağına işaret eden Gül, DYD’nin temel hedefinin de sivil toplum örgütleri ile Hükümet temsilcileri arasında bu amaca yönelik yapıcı ve açık bir diyalog geliştirmek olduğunu belirtmiştir.
Sempozyumda katılımcılar tarafından, cinsiyet eşitsizliğinin ve cinsiyete dayalı ayrımcılığın bölgede hala önemli bir sorun ve demokratik reformlar önünde bir engel teşkil ettiği dile getirilerek, kadınların karar alma süreçlerinde erkeklerle eşit şekilde rol alması ve hükümetlerin bu hedef doğrultusunda somut adımlar atmaları ve mekanizmalar tesis etmeleri gerektiği sonucuna varılmıştır. Katılımcılar sempozyumun çok yararlı ve başarılı olduğunu, ancak bir ilk toplantı mahiyetindeki bu sempozyumda dile getirilen hususların takibinin yapılması gerektiğini belirtmişler ve bu amaçla önümüzdeki dönemde tekrar biraya gelinerek somut eylemlere yönelik çalışmalar yapılmasının önemine dikkat çekmişlerdir.
Türkiye, İstanbul’da DYD’nin demokratikleşme alanındaki ilk tematik toplantısını düzenlemek suretiyle bölgedeki demokrasi ve reform çabalarına katkısını sürdürme konusundaki kararlılığını ortaya koymuştur.
Ülkemiz bu yönde ilgili Hükümet ve sivil toplum kuruluşlarıyla çalışarak, bölgesinde ve ötesinde olumlu değişimi özendirmeye, kolaylaştırmaya ve desteklemeye devam edecektir.