Türk devrimine hakim olan temel prensipler demokratik rejimi gerektirmektedir. Demokratik rejim, Türk devriminin devlet idaresinde uyguladığı, benimsediği, idealini gerçekleştirebileceği bir siyasi rejimdir. Modern Türkiye, demokrasi esasına dayanan, demokratik rejimin belirli niteliklerini taşıyan Cumhuriyetçi bir devlettir.
Cumhuriyet rejiminin demokratik niteliği bir gelişmenin sonucudur ve bu sonuç Türk devriminin temel prensipleri ile olduğu kadar amacı ile tam bir uygunluk ve birlik ifade eder.
Demokrasinin gücü ve yerleşmesi, uzun tecrübelere ve milletin yetiştirilmesine bağlıdır. İngiliz hükümetlerinin demokrasinin olgunlaşma evresinde halka demokrasi eğitimi verdiği bilinmektedir.
Hasan Cemil ÇEMBEL'e göre, bu nedenledir ki, İngiliz tarihçisi Mariott, ATATÜRK'ün bir diktatör değil, bir edütatör, bir millet mürebbisi olduğuna inanmış ve bu hakikati açıklamıştır.
ATATÜRK'e göre, "Demokrasi esasına müstenit hükümetlerde, hakimiyet, halka, halkın ekseriyetine aittir. Demokrasi prensibi, hakimiyetin millete ait olduğunu, başka bir yerde olmayacağını iltizam eder." ATATÜRK, "Demokrasi esası, bugün asri teşkilatı esasiyenin umumi farikası gibi görünmektedir." "Bugün demokrasi fikri, daima yükselen bir denizi andırmaktadır. Yirminci asır, birçok müstebit hükümetlerin bu denizde boğulduğunu göstermiştir" diyerek demokrasi prensibinin çağımızdaki değerlendirilmesi üzerinde durmuştur.
İsmet İNÖNÜ, ATATÜRK rejiminin gerçek felsefesinin demokratik rejim olduğunu, haklı ve inandırıcı bir şekilde şöyle açıklamaktadır:
"ATATÜRK, insanların tanıyabileceği en güç şartlar içindeki Milli Mücadelenin askeri hareketlerini ve Milli Hakimiyet Hükümeti İdaresini, ilk gününden Büyük Millet Meclisi Müessesesi ile beraber yürütmüştür. Kudreti eline alırken ilk düşündüğü şey bir Millet Meclisi kurmak olmuştur." "ATATÜRK'ün milletimize öğrettiği şudur ki, millet idaresi, iktidarı ve muhalefeti ile Millet Meclisi tarafından ve en zor şartlar altında dahi yürütülmek lazımdır. ATATÜRK, demokratik rejime hepimizden evvel girmiş, inanmış ve onu tatbik etmiştir."
İsmet İNÖNÜ'ye göre "ATATÜRK, temel kanaatte Cumhuriyetin ve millet hakimiyetinin iktidar ve muhalefet partileri rejiminde olacağına yürekten inanmaktaydı."
"Demokratik rejim, ATATÜRK idaresinin amacı olmuştur. ATATÜRK, ömrünün sonuna kadar demokratik rejimi kurmak için uğraşmış ve çok güçlükleri yenmiş, tamamlanmasını milletin diğer bazı ihtiyaçları gibi yeni nesillere bırakmıştır."
¥ YENİ ADANA Gazetesi, Sayı: 22493
* * *