Çin Halk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Jiang Zemin'in Türkiye'yi ziyareti

    Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) Cumhurbaşkanı Jiang Zemin'in Cumhurbaşkanımızın davetlisi olarak, 18-21 Nisan 2000 tarihleri arasında Türkiye'yi ziyareti, 16 yıl aradan sonra ÇHC'nden ülkemize bu düzeydeki ilk ziyaret olması nedeniyle ayrı bir önem taşımaktadır.

    Cumhurbaşkanımızın 1995'te, Başbakanımız ile Dışişleri Bakanımızın 1998'de ÇHC'ni ziyaretlerinin ve ÇHC Parlamentosu Başkanı Li Peng'in ülkemizi geçen yılki ziyaretinin ardından, bu kez ÇHC Cumhurbaşkanı'nın ülkemizi ziyareti, coğrafi olarak birbirinden uzak da olsa olağanüstü potansiyelleri ve ekonomik gelişmeleriyle dünyanın dikkatini üzerlerinde toplayan bu iki ülke arasında son zamanlarda sağlanan yakınlaşmanın ve ikili ilişkilere karşılıklı olarak kazandırılmak istenen ivmenin bir göstergesidir. Bu ziyaret ve ilişki dökümü, tarihi İpek Yolu'nun canlandırılmakta olduğunun bir müjdesi olarak da algılanabilir.

    Cumhurbaşkanı Jiang Zemin, ziyareti sırasında Cumhurbaşkanımız ile başbaşa ve heyetlerarası görüşmeler yapmış; ayrıca, TBMM Başkanımız ve Başbakanımızla da temas etmiştir. Olumlu ve yapıcı bir atmosfer içinde geçen görüşmelerde, ikili ilişkilerin yanı sıra, iki ülkeyi ilgilendiren bölgesel ve uluslararası konularda kapsamlı görüş alışverişinde bulunulmuştur.

    Ziyaret sırasında iki ülkenin Cumhurbaşkanları tarafından imzalanan Ortak Bildiri, Asya'nın doğu ve batı uçlarında stratejik konuma sahip Türkiye ile ÇHC arasında 21. yüzyılda geliştirilecek işbirliğinin zeminini oluşturmakta olup, ikili ilişkilerin güçlendirilmiş ortaklık düzeyine çıkarılması açısından önem taşımaktadır. Yine bu ziyaret sırasında imzalanan Türkiye-Çin Karma Ekonomik Komisyonu'nun 13. Dönem Toplantısı Mutabakat Zaptı, iki ülke arasında ekonomik işbirliği ve ticaret alanında mevcut potansiyelin değerlendirilmesi açısından, ikili ekonomik ilişkilerin gelişmesi yönündeki çabalara yol gösterici nitelikte bir belgedir. Bunlara ek olarak, Enerji Alanında Ekonomik ve Teknolojik İşbirliğine İlişkin Çerçeve Protokol, bu alanda verimli bir işbirliği için yasal zemin sağlamaktadır.

    Diğer taraftan, konuk Cumhurbaşkanı ve beraberindeki heyet üyelerinin ziyaret programı çerçevesinde İstanbul'da Türk işadamlarıyla bir araya gelmesi, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin gelecekte daha da geliştirilmesi yönünde mevcut ve yeni işbirliği fırsatlarının değerlendirilmesine olanak tanıyacaktır.

    Ziyaret, bu itibarla, genç ve dinamik nüfusu, köklü kültürü, sahip olduğu zengin doğal kaynakları ve gelişmiş sınai-teknolojik düzeyiyle küresel bir güç haline gelen ÇHC'yle mevcut ekonomik ve ticari ilişkilerimizin daha da geliştirilmesine ve bu yolla iki ülke halkları arasındaki temasların arttırılmasına verdiğimiz önemin vurgulanması açısından yararlı olarak değerlendirilmektedir.

    Nitekim, ÇHC'nin yurt dışında girişeceği ilk yap-işlet-devret modeli olan 200 küsür milyon dolar tutarındaki Sandalcık Barajı'na ilişkin anlaşma, bu açıdan bir önemli örneği teşkil etmektedir.

    Ziyaret sırasında, her iki ülkenin bölgelerinde istikrar, denge ve refah unsuru olduklarının altı çizilerek; bağımsızlık, egemenlik, toprak bütünlüğüne karşılıklı saygı, sınırların dokunulmazlığı, içişlerine karışmama gibi evrense l olarak kabul edilmiş ilkelerin ikili ilişkilerdeki geçerliliği vurgulanmış; bu şekilde, iki taraf için hassasiyet taşıdığı bilinen konular da görüşmelerde ele alınarak, bu konuların bir işbirliği köprüsü haline dönüştürülmesi amaçlanmıştır.

    ÇHC Cumhurbaşkanı Jiang Zemin'in ülkemizi ziyareti, temelleri çok eskiye dayanan ilişkilerimizin özellikle siyasi ve ekonomik açıdan pekiştirilmesine ve 21. Yüzyılda yeni bir küresel ortaklığa dönüştürülmesine önemli katkıda bulunacaktır.