KASIM 1954

 

1 Kasım 1954

 

— Ankara:

Millî Müdafaa Vekâleti Temsil Büro sundan bildirilmiştir:

Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya Erkânı Harbiyei Umumiye Reislerinin "kararı üzerine, hükümetlerin tasvibiyle Ankara Paktı ve Bled Anlaşmasına istinaden çalışmalarına devam ettirmek maksadıyle üc devletin askerî mü­messilleri 4 kasımda Atina'da toplana­caktır.

—Ankara:

Afganistan Kralı Majeste Mohammed Zahir Şah'm doğumlarının yıldönümü münasebetiyle Reisicumhurumuz Celâl Bayar ile Majeste Kral arasında tebrik ve teşekkür telgrafları teati edilmiştir.

—Ankara:

Başvekil Adnan Menderes, Cumhuriye­tin 31 inci yıldönümü münasebetiyle, [hükümetlinizin davetlisi olarak Ankala'da bulunan Libya Hükümeti Millî Müdafaa Vekili ekselans Halim Gullal sonra, Münih ve Parise uğrayacak ve oradan Amerika'ya dönsçeklerdir.

Heyet üyeleri İstanbulda" bulundukları müddet zarfında Vali ve Belediye Reis V.ekili Dr. Fahrettin Kerim Gökay ile de, kendi mevzuları üzerinde görüşme­lerde bulunmuşlardır.

Heyet başkanı, Yeşilköy hava meydarımda kendilerini tsşyie gelen Ticaret Odası İdare Heysti. Reisi Sait İbrahim Esi'ye, İstanbulda gördükleri yakın alâkadan dolayı memnuniyetlerini ifade etmiş va demiştir ki:

Şehrinizde gördüğümüz misafirperver­lik bizi mütehassis etmiştir. Bu alâka­yı şimdiye kadar ziyaret ettiğimiz ratmeketlerin hiç birinde görmedik.

Türkiyeyi yakinen gördükten sonra bu memlekete yapılacak sermaye yatırım­larının yerinde bir is olacağına bir ke­re daha kanaat getirmiş bulunuyoruz.

Bu genç millet, tıpkı Amerikan mille­tine 'benzemektedir ve onun gibi iler­lemeye müstaittir. Türkiye, Avrupadaki müttefiklerimiz, silâh arkadaşlarımız arasında en fazla güvîndiğimiz bir devlettir.

Amerikada Türkiyeye büyük bir sevgi beslendiğini ifade eden heyet başka, Amerikaya döndükleri zaman Türkiye hakkında her fırsatta uzun uzun konuşacaklarını belirterek, konuşması­nı bitirmiştir.

— Ankara:

Cumhuriyetin 31 inci yıldönümü müna­sebetiyle hükümetimizin davetlisi olarak 28 ekimden beri Ankarada bulu­nan Libya Müdafaa Vekili Ekselans Halim Gullal ile refakatindeki Libya Heyeti, bu akşamki ekspresle İstanbula hareket etmiştir.Misafirler Garda, Millî Müdafaa Veki­li Ethem Menderes, Erkânı Harbiyei Umumiye Reisi Orgeneral Nurettin Baransel, Erkânı Harbiyei Umumiye ikinci Reisi Korgeneral Rüştü Erdel -bun, Generaller, Garnizon ve Merkez Kumandanları, Millî Müdafaa Vekâleti Protokol Şubesi Müdürü, Temsil Bürosu Mümessili, Hariciye Vekâleti Pro­tokol Umum Müdürü ve Libya Sefar mensuplan tarafından uğurlanmışlardır.

Başvekâlet Hususî Kalem Müdürü Mu­zaffer Ersü, Başvekil Adnan Menderes,ıdma Libya Millî Müdafaa Vekiline iyi yolculuklar temennisinde bulunmuştur. Ayın trenle Lioya Sefiir Ali Esat cibri de İstanbul'a gitmiştir.

 

2 Kasım 1954

 

— Ankara:

Adliye Vekâletinden tebliğ edilmiştir:

7/11/1954 tarihinde yapılan şehir ve kasabalardaki İhtiyar Heyeti ve köy -krdeki Muhtar ve İhtiyar Meclisi seçimleri neticeleri kat'î olarak belli ol— muş ve seçim kurulları başkanlıkların­dan gelen malûmat ta tasnif edilmiş" bulunmaktadır.

a) (Bütün şehir ve kasabalardaki İhti­yar Heyeti seçiminde:

— Seçmen adedi 3.549.722

— Reyini  kullanan  seçmen adedi 1.231.1885

— İştirak nisbeti % 34,68

— Seçimi yapılan mahalle ihtiyar heyeti adedi 4.52SP5

— Muhtelif partilere mensup şahıslarla bağımsızların    kazandıkları-mahalle ihtiyar heyeti adetleri :

D. Parti 3.410S

C. Halk Partisi   775

C. Millet Partisi 11

K. Partisi 1

Bağımsızlar 126 Karışıklar 200 Yekûn  4.523

— Muhtelif partilere mensup şahıs­larla bağımsızların kazanma nisbetleri:

D. Parti   % 75,39

C. Halk Partisi %  17,13-

C. Millet Partisi % 00,49'

— Ankara:

Cumhuriyetin 31 inci yıldönümü müna­sebetiyle Afganistan, Federal Alman­ya, Amerika Birleşik Devletleri, Ar­jantin, Belçika, Brezilya, Bulgaristan, Çekoslovakya, Çin, Danimarka, Fin -lândiya, Fransa, Hindistan, Hollanda, İngiltere, İran, İrlanda, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, Irak, Japon, Lib­ya, Lübnan, Macaristan, Meksika, Mı­sır, Norveç, Pakistan, Polonya, Porte-tekiz, Romanya, Sovyet Sosyalist Cum­huriyetleri Birliği, Suriye, Suudi Ara­bistan, Şili, Yugoslavya, Yunanizstan, Devlet Reisleri ile Reisicumhurumuz arasında tebrik ve teşekkür telgrafları teati olunmuştur.

— Ankara:

Demokrat Parti Meclis Grubu Reisli -ğinden tebliğ edilmiştir:

Demokrat Parti Meclis Grubu Umumî Heyeti, bugün saat 10 da Reis Vekili Muzaffer Kurbanoğlu'nun reisliğinde toplanarak, noksan kalan idare heyeti âzalıkları seçimine devam .etmiş ve ne­ticede:

Rize Mebusu Osman Kavrakoğlu, Aydın Mebusu Cevat Ülkü, Çoruh Mebu­su Yaşar Gümüşe! ve Denizli Mebusu Baha Akşic seçilmişlerdir.

— Ankara:

İş Bankasının 30 uncu yıldönümü mü­nasebetiyle Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine bağlı olarak kurulan Ban­kacılık Enstitüsü Yönetim Kurulu» bu­gün saat 16 da Fakültenin Profesörler Salonunda ilk toplantısını yapmıştır. Toplantıda Bankanın İdare Meclisi Rei­si Dr. Tevfik Rüştü Araş, Umum Mü­dür Üzeyir Avunduk, Umum Müdür Muavini Ahmet Dallı, Hukuk Fakülte­si Dekanı Prof. Hikmet Belfoez, Prof. Süheyl Derbil, Prof. Faruk Erem ve Doçt. Avni Zarakoğiu hazır bulunmuşlardır.

— İzmir:

Bayrağımıza saygısızlık gösteren 4 Amerikan hava gediklisi hakkında, bun­ların bağlı bulunduğu Altıncı Müteffik Taktik Hava Kuvvetleri Kumandanı Tümgeneral Robert E. L. Eaton, aşağıdaki beyantta bulunmuştur:

Türk bayrağına saygısızlıkla itham edilen dört hava gediklisinin cuma gü­nü sebebiyet verdikleri hâdise teessüfe şayandır.

Türkiye ve memleketimiz cok sıkı dost ve müttefiktirler Her iki memleket de Nato mensubudurlar. Burada bulun­duğumuz müddetçe necip Türk mille -tinin misafiriyiz. Kendimizi evimizde hissediyoruz. İcafoettiği anda Türk mil­leti İçin canlarımızı vermeğe hazırız.

Matbuatın ve halkın bu müessif hâdi­sede gösterdiği hassasiyete personeli­miz de aynen iştirak etmektedir. Per­sonelimizin, başkalarının âdetlerine, geleneklerine ve hislerine en derin say­gıları vardır. Bu gibi hususlara karşı dikkatsizce bir hareket veya itaatsiz­lik, şiddetle cezalandırılır. Türk mille­tini katiyetle temin etmek isterim ki., geçen cuma günkü hâdise, tarafımız -dan çok yakından takip edilmektedir.. Gayelerimizi sağlamak ve idame et -tirmek maksadiyle kuvvetlerimizi bir­leştirdiğimiz şu anda, dostluğumuza-ve ^karşılıklı saygımıza halel verecek herhangi bir şeye müsaade etmemeliyiz.»

— Ankara:

Dünyanın ilk hastabakıcı hemşirasi-olan.v-a- deruhte ettiği bu feragatli hiz­meti Kırım harbi sırasında İstanbulda hastahane haline getirilen Selimiye kışlasında ifa eden Florance Nightan-gale'in 4 kasım 1854 tarihinde memle­ketimize gelişinin 100 üncü yıldönümü münasebetiyle Türkiye Kızılay Cemi­yeti üç puldan mürekkep ve bir lira kıymetinde 25000 serilik bir hâtıra pu­lu hazırlantmiş bulunmaktadır.

Bu pullar 4 kasım 1954 tarihin de piyasaya çıkarılacak ve bir ay müddetle sa­tışa arzedilecektir.

— İstanbul:         

Denizcilik Bankası Umum Müdürü Yu­suf Ziya Öiıiş, bugün saat 16 da bir ba­sın toplantısı yaparak, Denizcilik Ban­kasının Amerikaya mubayaa ettiği yük gemileri hakkında izahat vermiş ve demiştir ki:

«Bir Amerikan grubundan mubayaası­na teşebbüs .ettiğimiz on bir yük ge­misine ait mukavele bugün Newyork da imzalanacaktır.

Satm aldığımız bu gemilerden 5 i ha­zırdır ve kısa zamanda tesellüm edile­rek memleketimize getirilecektir.

Hazır gemiler şunlardır: 15 mil sûratinde dedveyt 10 320 tonluk Victory tipi iki gemi. 13 mil süratli, dedveyt 5.130 tonluk Norveç yapısı iki gemi ve 13 mil süratli dedveyt 4050 tonluk bir gemi.

Bu gemilerin ilk dördü kasım ve ara­lık aylarında sonuncusu ise 955 şu­batında teslim edilecektir.

Yeniden yapılacak 6 gemiye gelince, bunlar Japonyada «Uraga-> tersanele­rinde inşa edilecektir.

Anlaşma yaptığımız firmalar tarafından «Uraga» tersanelerinde Denizcilik Bankası hesabına yaptırılacak gemiler şunlardır:

Sulzer motörü ile müteharrik 15 mil süratli ve dedveyt 3500 tonluk iki.ge­mi, 15,5 mil süratli dedveyt, 5500 ton­luk türtoinli üç gemi ve 16 mil süratli 21,330 ton kapasiteli, türbinli bir tank­er.

Japonyada inşa edilecek gemilerden il­ki 11 ay sonra teslim edilmek üzere mukavelenin imzasından sonra bir ay sarfında tezgâha konacak ve bu suret­le son gemi 18 ay sonra tesellüm edil­miş olacaktır.

1961 yılma kadar sürecek olan tediye­ler %5 faize tâbi bonolarla yapılacak ve 40.965.399 lira ödenecektir. İlk gemiyi tesellüm edecek 37 kişilik ekip,.' bu ayın 11 inde uçakla Amerikaya ha­reket edecektir.

Yusuf Ziya Öniş bundan sonra basın mensuplarının muhtelif suallerini ce -vsplandırmiş ve toplantıya son vermistir.

— Ankara:

Ankara Üniversitesinin 1954 - 55 ders yılı bu sabah saat 10 da Dil ve Tarih -Coğrafya Fakültesi konferans salonun­da yapılan bir törenle açılmıştır.

Törende Başvekil Adnan Menderes, Vekiller, Mebuslar, Başvekâlet Müste­şarı, Erkânı Harbiyei Umumiye Reisi, Ankara Valisi ve Belediye Reis Vekili, Müsteşarlar, Temyiz Mahkemesi Reisi, Üniversite Fakülteler Dekanları, Pro­fesörler, siyasî partiler temsilcileri, öğ­retim üyeleri ve öğrencilerle seçkin bir davetli kitlesi hazır bulunmuşlar­dır.

— Ankaıa:

Doğumlarının yıldönümü münasebetiy­le İran Şehinsahi Majeste Muhammed Riza Şah Pehlevi ile Reisicumhurumuz arasında tebrik ve teşekkür telgrafları teati edilmiştir.

— Ankara:

22 ekimde Pariste toplanan Nato Hari­ciye Nazırları toplantısında Almanya-nın Nato'ya iltihakı hususunda varılan anlaşma münasebetiyle Başvekilimiz Adnan Menderesin İngiltere Başvekili Sir Winston Churchill'e göndermiş ooî-duğu tebrik mesajı ile müşarünileyh tarafından cevaben gönderilen mesaj metinleri aşağıdadır:

«Federal Almanya Cumhuriyetinin hür milletler camiasına katılmasını temin suretiyle sulhsever cephenin takviye -sine ıhâdim olacağından emin bulun -duğumuz kararların imzası münasebe­tiyle bu tarihî neticenin istihsalinde büyük hissesi bulunan İngiltere hükü­metine zatı devletlerinin şahsında en samimî tebrikâtınıı arzeder ve derin, hürmetlerimin kabulünü rica eylerim. Adnan Menderes İngiltere Başvekilinin cevabî mesajı:

«Çok lütufkâr ve teşvik edici mesajı­nızdan dolayı teşekkür ederim. Varılan anlaşmanın, memleketinizin çok dürüst ve mümtaz bir âzası bulunduğu hür milletler camiasını büyük mikyasta kuvvetlendireceğine itimat etmektetim. Winston Churchill

Ankara:

Cumhuriyetin 31 inci yıldönümü mü­nasebetiyle Reisicumhurumuz Celâl Bayar'a Pakistan Genel Valisi Gulam Muhammed'in çektiği tebrik v.e Reisi­cumhurumuzun gönderdiği teşekkür telgrafları aşağıdadır:

Ekselans Celâl Bayar

Reisicumhur

Ankara

«Türkiye Cumhuriyetinin ilânının yıl­dönümü münasebetiyle ekselansınıza, Türk hükümetine ve milletine, şahsı­mın, Pakistan hükümetinin ve milleti­nin en samimî kardeşçe tebriklerini ve samimî temennilerini sunarım. Ekse -lânsımza uzun ömür ve mesut bir ha­yat, Türk milletine de devamlı bir bauş ve refah dilerim.

Gulam Muhammed Reisicumhurumuzun cevabî teşekkür telgrafı:

Ekselans Gulam Muhammed Pakistan Genel Valisi Karaşi

Millî bayramımız münasebetiyle, ek­selansınızın kendi adına,ve Pakistan hükümetiyle milleti namına gönderrnok lûtfunda bulunduğu mesajdan pek mütehassıs olarak Türk milletinin ve şahsımın en hararetli ve kardeşçe teşekkürlerimizi sunar ve bu vesileden büyük bir memnunlukla istifade ederek ekselânsızımn sağlık ve şahsî saadetiyle Pâkistanm saadet ve refahı için en samimî temnnilerimizi tekrar­larız.

 — Ankara:

Cumhuriyetin 31 inci yıldönümü mü­nasebetiyle. Reisicumhurumuz Celâl Bayar'a Yunan Kralı PauPün çektiği tebrik ve Reisicumhurumuzun gönder­diği teşekkür telgrafları aşağıdadır:

Türk millî bayramı münasebetiyle, kendi adıma ve Yunan milleti namına, zatı devletinize en samimî tebriklerimi sunarım. Değerli Türk milletini Yunan milletine bağlayan menfaat ve rabıta­ların önemini müdrik olarak, Türkiyenin saadet ve refahı hususunda en ha­lisane dileklerimi takdim etmektle bah­tiyarım.

Paul

 

4 Kasım 1954

 

— Ankara:

Büyük ticarî ve iktisadî faaliyetleri olan şehirlerimiz ile bunların hinterlant­larının ihtiyaçlarını karşılamak ve bu merkezler arasındaki irtibatı temin et­mek maksadiyle bir müddettenberi de­vam eden çalışmalarla ilgili olarak Fransaya sipariş edilmiş olan 20 mo törlü vagonla, 30 römorktan ilk dizi memleketimize gelmiş bulunmaktadır.

— Ankara:

Newyorkta yayınlanan «Political Pri-soners Relief Committee» adlı ayllık dergi ile, 1953 yılında Şam'da basılan «Kitabüddürrül Muhtar.» isimli kitabın ve İngilterede Edinburg Coğrafya Ens­titüsünce hazırlanarak John Bartholomy And Son Limited Şirketi tarafın­dan bastırılan 14.000.000 mikyaslı ve 1951 basılı Middle And Near East ad­lı Ortadoğu memleketlerini gösteren coğrafya haritasının yurda sokulmama­sı icra Vekilleri Heyetince kararlaştı­rılmıştır.

— Ankara:

İngiliz Basın Ataşesi ve Bayan Keith Butler, Çanakkale savaşları hakkında bir kitap yazmak üzere, memleketimi­zi ziyaret etmekte olan tanınmış mu harrir Moorehead şerefine bu akşam saat 18.30 da bir kokteyl parti verilmiş­tir.

Bu kokteylde Devlet Vekili Dr. Müker-rem Carol. Devlet Vekili Osman Kapa-pi, mebuslar, vekâletler ileri gelenleri, İngiltere Büyükelçisi Sir James Bowker, kordip Jomatik mensuplariyle yerli ve yabancı basın mensupları hazır bulunmuşlardır.

 

5 Kasım 1954

 

— Ankara:

Amerika Birleşik Devletleri taktik ha­va kuvvetleri Kumandanı Orgeneral O. S. W.eyland, maiyetiyle birlikte ve hu­susî tayyaresiyle bugün saat 16 da An-karaya gelmiş ve Esenboğa hava ala­nında askerî merasimle 'karşılanmıştır.

Bu karşılamada Erkânı Harbiyei Umu­miye İkinci Reisi Korgeneral Rüştü Erdelhun, Hava Kuvvetleri Kumanda­nı Fevzi Uçaner, Hava Kuvvetlerinden Tümgeneral Seyfi Turagay. Garnizon Kumandanı Tuğgeneral İhsan Atila, Merkez Kumandanı, Protokol Müdürü, Millî Müdafaa Vekâleti Temsil Bürosu mümessili ile yüksek rütbeli subaylar hazır bulunmuşlardır.

— İstanbul:

Türkiye Tütüncüler Federasyonunun senelik kongresi bugün saat 14,30 da İstanbul Tütüncüler Birliği Ege Tütün­cüler Derneği, Bursa Tütüncüler Der­neği, Bafra Tütüncüler Derneği ve Tıabzon Tütüncüler Derneği delegeleri­nin iştirakiyle yapılmıştır.

Hüseyin Kavalalı'nm başkanlığında yapılan toplantıda ilk olarak idare ku­rulunun senelik faaliyet raporu okun­muş ve müzakere edilmiştir.

İdare kurulu raporunda federasyonun kuruluş tarihi olan 10 ekim 1952 den bugüne kadar yapılan çalışmalar izah edildikten sonra, dünya tütün durumu, komşu memleketlerdeki tütün istihsâli ve memleketimiz tütüncülüğü hakkın­da geniş malûmat verilmekte idi. Raporda, dünya tütün istihsâlinin art­tığı ve buna muvazi olarak istihlâkin cıe geniş ölçüde atrmakta olduğu ve umumî istihsâlin 953 yılında 3.350.000 tonu bulduğu belirtildikten sonra, Yu­nanistan, Yugoslavya, İtalya ve Rusya tütün istihsâli ve nevikri hakkında izahat verilmekte ve müteakiben mem leketimiz tütüncülüğü hakkında şöyle denilmekte idi: Federasyonumuzun kuruluşundanberi geçen iki seneye ait olarak başlıca şu hususlar kayda lâyıktır:

İkinci Dünya Harbinin başlangıcından nattâ daha eski bir mazidenberi her ihraç mevsiminden yeni seneye mut-la.ka mühimce miktarda stok devredi­lirken, son iki sene zarfında bu durum hemen h-smen tasfiye edilmiş ve hâlen memleketimizde hiç bir kaliteden çok görülecek bir stok kalmamıştır. Diğer taraftan Türk tütüncülüğü, 1953 mahsulü ile tarihinde ilk defa 120 mil­yon kiloya yakın .en büyük rekoltesini idrâk etmiştir. Yine bu devre içinde İkinci Cihan Harbinin doğurduğu şart­lar ve zaruretler neticesi Türk Şark ti­pi tütünler aleyhine ve zararına geniş­lemiş olan Amerikan tütünü yayılması durmuş ve hattâ gerilemeğe başlamış­tır. Yine son iki sene için Şarkî Almanya, Rusya gibi uzun zamandanJberi piyasamızdan uzak kalmış memleketler, alıcılarımız arasında yer almıştır.

Ayrıca idare kurulu raporunda, 1954 tütün mahsulü hakkında bazı tahminî malûmat verilmiş ve Federasyonun milletlerarası tütüncülük teşkilâtı ile olan münasebetlerine temas edildikten sonra, Tütün Bankasının ve tütün bor­salarının kurulması için çalışmalar ya­pıldığı belirtilmekte idi. İdare kurulu raporunun müzakeresin­den sonra, tütüncülükle ilgili diğer mev zular hakkında görüşmeler yapılmış ve bu arada di£!er memleketlerde oldu­ğu gibi bir tütün pulu çıkarılması tek­lif edilmiş ve bu işle meşgul olması için yeni idare heyetine salâhiyet ve 3 ilmesi kabul edilmiştir.

Bundan sonra seçimlere geçilmiş toplantı sona ermiştir.

 

— Ankara:

Çanakkale savası hakkında .bir kitap yazmak üzere 3 kasımda memleketimi­ze gelmiş olan tanınmış İngiliz muhar­riri Alan Moorehead bugün kendisiyle görüşen Anadolu Ajansı muhabirine şunları söylemiştir: Birinci Cihan Harbinin sebep ve ne­ticeleri ve muhtelif safhaları hakkın­da şimdiye kadar birçok eserler neşre­dilmiştir. Kanaatimce, Çanakkale sava­sı, her iki cihan harbinin en Önemli münferit savaşıdır ve neticeleri ba­kımından çok şümullüdür. Bu itibarladır ki, aradan kırk yıllık bir zaman geçtiği bu konuyu tekrar ele alarak umumî efkârın dikkatini bu bü­yük hâdisenin üzerine çekmeyi düşü­nüyorum. Bence, Çanakkale savası ile İkinci Ci­han Harbinin Normandi çıkarması, bir­birine pek benzer, Ancak her iki har­bin cereyan ettiği ahval ve şartlar na­zarı itibare alınacak olursa, Çanakka­le çıkarmasının ehemmiyeti çok daha büyüktür. Nitekim o devrin ölçülerini de gozönünde tutarsanız, zayiatın Çanakkalede çok daha büyük olduğunu takdir edersiniz.

Bu seferde bilhassa üzerinde durduğum diğer bir cihet de, 1915 yılında Londra ve İstanbuldaki siyasî vaziyetin tahli­li dir.

Mr. Moorehead, sözlerine devamla, bü­yük Atatürk'ün Çanakkale savaşında­ki sevkulceyşî dehasından bahsederek yazacağı eserde, gerek büyük nutkun­dan gerek Atatürkün harp hatıra­tından geniş ölçüde istifade edeceğini ifade eylemiştir. Muharrir birkaç gün daha Ankarada kalarak Erkânı Harbi-yei Umumiye Riyasetinin harp tarihi arşivlerini tetkik edeceğini ve önümüz­deki hafta, Çanakkaleye giderek harp sahalarında incelemeler yapacağını söylemiştir.

1910 senesinde Avustralya'nın Mel­bourne şehrinde dolmuş olan Alan Moorehead, İskoçya'dan hicret etmiş bir ailenin çocuğudur. Tahsilini Melboourne'da yapmış ve 1930 yılında Mel­bourne Üniversitesinden mezun olmuştur. 1935 yılında Daily Express gazete­sine intisap etmiş ve ikinci cihan harbi sırasında Avrupa ve Afrikanin muhte­lif cephelerinde aynı gazetenin harp muhabirliğini yapmıştır.

Alan Moorehead'm şimdiye kadar ki­tap halinde neşredilmiş 10 kadar eseri vardır. Bunlar arasında 2 roman, muh­telif seyahat kitapları, ikinci cihan har­bine ait iki eser, Mareşal Montgomery-nin biyografisi ve en son eseri olan İn­giliz Başvekili Wmtson ChurchüTin ha­yatı hakkında bir kitao yer almaktadır.

Mr. Moorehead, Çanakkale hakkında yazacağı eseri gelecek sene neşredebi­leceğin! tahmin etmektedir. Yazı yazmanın kendisinde âdeta bir hastalık haline geldiğini sÖyliy.en Alan Moorehead, muharrir olacağı yerde «güzel Boğaziçinde işleyen küçük bir motorun kaptanı olmayı» çok daha faz­la tercih edeceğini ifade etmiş ve ilk clefa ziyaret ettiği memleketimizde müşahede eylediği ileri terakki ham­lelerine karşı duyduğu hayranlığı gizlememiştir.

 

7 Kasım 1954

 

— Ankara:

Muhtar ve ihtiyar heyeti seçimleri bu­gün bütün yurtta büyük bir sükûnet havası içinde cereyan etmiştir.

Saat 17 ye kadar açık tutulan seçim sandıkları bu saatten itibaren kapatıl­mış ve reylerin  tasnifine  geçilmiştir.

8 Kasım 1954

— Ankara:

Dahiliye Vekili Doktor Namık Gedik, dün yapılmış olan muhtar ve ihtiyar heyetleri seçimleri hakkında aşağıda­ki beyanatı vermiştir:

 bütün yurtta yapılmış olan ma­halle muhtar ve ihtiyar heyeti seçim­leri, aziz milletimizin iktidara karşı yeniden bir daha minnetle karşıladığı­mız sevivede itimadım izhar etmesine bir vesile teşkil etmiştir. Bu seçim et­rafında haftalardan beri üstü kapalı ve açık türlü tahrikler ve kışkırtmaların yapılmış olduğu malûmdur. Buna rağ­men şuur ve iradesine sahip kadirbilir Türk milleti, bu defa da hizmetinde bulunanlara bundan evvel olduğu gibi güvenini belirtmiştir. Resmî rakamla-rm henüz sonunun tamamen alınmamış olmasına rağmen, netice meydan­dadır. Milletimize olan minnet ve şük­ranı bu vesile ile yeniden belirtmeği zevkli bir vazife biliriz. Beklenen se­çim geçmiş emsallerine nazaran daha büyük bir sükûn v-e olgunluk havası içinde ve mutlak bir emniyetle devam etti ve neticelendi, Münferit bazı zabı­ta vakalarının bütün memlekette ce­reyan eden bu büyük hâdise yanında normalin altında ve 1950 ağustos se­çimlerine nazaran çok daha az olduğu kolayca takdir .edilecektir. 1950 sene­sinde yapılmış olan mahalle muhtar ve ihtiyar heyetleri seçimlerinde, 8 öldürme vakasında 8 ölüm kaydedilmiş iken, bu defa iki vakada 4 ölüm, 1950 de muhtelif cins alât ve vasıtalarla ika edilmiş olan 50 yaralama vakasında 92 yaralama iken, bu defa 39 vakada 80 vatandaşımız yaralanmıştır. 1950 se­çimlerinde darp, hakaret ve seçim ka­nununa muhalif suçlar da dahil, umu­mî yekûn 169 iken, bu defa 58 dir. Bu arada şayanı dikkat ve memnuniyet ci­lan cihet, seçim kanununa aykırı suç­lardan yarıdan fazla bir azalmanın mü­şahede edilmiş olmasıdır. Bu suretle vatandaşın maksadlı bazı iddiacılara rağmen seçim emniyeti mutlak şekil­de teminat altında bulundurulmakta -dır. Kendi hizmetindeki iktidara karşı kim ne derse desin, necip milletimizin göstermiş olduğu itimadın bu yeni ve asîl tezahürüne minnetle mukabele et­mek vazifemizdir.»

 

9 Kasım 1954

 

— Ankara:

Atatürk'ün ölümünün 16 ncı yıldönü­mü münasebetiyle Türk - Amerikan Derneği bugün saat 18 de Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi konferans salo -ramda «Atatürk'ü anma» töreni tertip etmiştir.

Bu anma .öreninde mebuslar, Amerika Büyükelçisi Ekselans Avra- Warren, Amerikan Büyükelçiliği, yabancı faaliyetler idaresi Türkiye misyonu ve askerî yardım kurulu mensupları ile Üniversite profesör, öğretim üyeleri v.e öğrencileri, muhtelif Vekâletler ile ile­ri gelenleri, mülkî ve askerî erkân ile çok kalabalık bir davetli kitlesinin hazır bulunduğu toplantıyı, Prof. İrfan Şahinbaş açmış ve müteakiben söz alan Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi Profesörlerinden Âfet İnan uzun bir konuşma yapmıştır.

Profesör Âfet İnan, îngilizcey.e tercü­me edilen sözlerine şöyle başlamıştır:

Atatürk'ü tarih, evvelâ bir asker ve kumandan olarak tanır. İkinci bir cep­hesi,- bütün askeri rütbelerinden sıyrıl­mış, Anadolu ortasında bir ihtilâl şe­fidir. 1923 yılma kadar ise, istiklâl mü­cadelesinin başkumandanı ve Büyük Millet Meclisinin reisi sıfatiyle dünya devletleri tarafından tanınmıştır. O, 1923 den sonra 15 yıl Türkiye Cumhu­riyetinin Devlet Reisidir. Bu yılların tarihinde O, sadece, bu sıfatlariyle ta­nınsa idi, onun hakkında resmi vesika­ların verdiği bilgilerle yetinebilirdik. Ancak bu Türk büyüğümüzü ölümü -nün 16 ncı yılında anarken, onun asker ve siyasî cephesinden gayri olan vasıfları, biz Türk ve Amerikalıları bu toplantıya sevkettiğine kaniim.»

Sözlerine devam eden Prof. İnan, Atatürk'ü insanî taraflariyle tanımanın enteresan bir mevzu olacağını söyliye-rek, O'nun bu insanî taraflarını Ata­türk, kıyafet ve unvanlar», «Atatürk ve neşeli olmak», ('Atatürk'ün toprak ve ağaç sevgisi» başlıkları altında izah ve tahlil etmiştir.

Âfet İnan, bu izahatı sırasında Atatür­k'ün giyim hususunda son derece titiz ve sade giyinmeyi tercih ettiğini söyle­miş ve memleketimizde şapka inkılâbı yapmasının bir modaya uyma hareketi olarak kabul edilemeyeceğini ifade ile şöyle devam etmiştir:

«O, bizzat medenî âlemin yeknesak kis­vesini kendi milleti için kabul etmek­le, cemiyetimize yine büyük bir zihni­yet değişikliğine yol açmıştır.Onun bu meselede psikolojik bir cephesi da­ha vardır. Erkekler için şapka giyme­yi kanunlaştırmiş, fakat kadınlara bu­nu teşmil ettirmemiştir. O zaman ka­palı gezmeyi âdet haline getirmiş Türk kadınlığı .kanunla değil, fakat görenek ve telkin ile bir kıyafet değişikliği yapabilmiştir. İşte böylece Atatürk bu işaret ettiğim noktalarda bütün bir milleti evv-Eİâ dış görünüşüyle dünya­nın med.eni gidişine şevketine kudreti­ni gösteren bir lider olmuştur.

Prof. Âfet İnan, daha sonra 1930 sene­sinde Türk Amerikan münasebetleri hakkında Atatürk'ün o zamanki Ame­rikan Büyükelçisiyle yaptığı foir mülâkatta, demokrasiye dair söylemiş ol­duğu  şu sözleri nakletmiştir:

«Esas hamuru demokrasi olan Türk Milleti, demokrasinin kendisi olduğunu is-~bat etmiş olan Amerikalılara derin ve kuvvetli bir muhabbet hisseder. Ümit «derim ki, bu müşahede, iki millet a-rasmclaki muhabbeti kökleştirecektir. Talnız bu kadarla kalmıyacaktir, belki "bütün beşeriyeti birbirini sevmeye müg terek sevgiy.e mani olan mazi hurafele­rini silmeye, dünyayı sulh ve huzur sa­hasına sokmaya medar olacaktır.

Prof. Âfet İnan sözlerini şöyle bitirilmiştir:

Ölümünün 16 ncı yılında bu sözleri tekrarlamak, hiç de bu kadar yıl önce söylenmiş sözler hissini vermiyor. Bu­gün, Atatürk'ün yılların derinliklerin­den duyulan sesiyle söylediği fikirle­rin tahakkuku için uğraşmıyor muyuz?

Onun «herhalde medenî, insanî ve sulhpsrverane mefhkûre tecelli etme­lidir» sözüne bugün kim katılmaz?

Milletlerin tarihlerinde büyük adamla-nn insanî fikirleri bütün milletler ara­sında tekrarlanarak asırlarca yaşar.

Atatürk, milleti için büyük bir varlık, insanlık âlemi için ise inkılâpçı, idea­list bir şahsiyettir.»

Bundan sonra söz alan Gazi Eğitim Enstitüsü Müdürü Vedide Baha Pars, «Atatürk ve Türk kadınının hakları, mevzulu bir konuşma yapmıştır. Yedide Baha Pars, Atatürk'ün Türk kadınına tanınan hakların temininde oynadığı rolü gayet geniş bir surette ve misâllerle izah etmiştir.

Müteakiben Amerikan Büyükelçisi Ekselans Avra M. Warren Atatürk ve Milletlerarası münasebetler» mevzuun­da türkceye tercüme edilen uzun bir konuşma yapmıştır.

Ekselans Warren bu konuşmasında ez­cümle demiştir ki:

Atatürk'ün dış münasebetler mevzuu üzerindeki görüşlerini inceleyen bir kimse, fikirlerinin değeri ve ifade edil­dikleri zamanı aşan mânaları karşısın­da benim gibi daima hayerte düşer.

20 - 30 sene evvelki müşahedelerinin bir çoğu bugün de kuvvet, hakikat ve duruma uygunluklarını muhafaza etmektedir.

Hatip daha sonra Atatürk'ün muhtelif zamanlarda memleketimizi ziyaret e-den Amerikan askerî ve mülkî erkâ­nına söylediği sözleri paragraflar ha­linde okuyarak bunların zamanla na­sıl gerçekleştiğini bilhassa tebarüz et­tirmiştir.

Ekselans Warren:

«Atatürk, 1920 ile 1930 arası bütün gayret ve kuvvetini memleketinin âcil ihtiyaçlarına, maddî ve manevî kal -kmmasma ve Türk milletinin zihniye­tini değiştiren inkılaplara hasrederken, ecnebi milletlerle olan münasebetleri de ihmâl etmemiştir. Bilâkis dış dün­ya bu devrede Yakmşarkta yeni ve kuv vetli bir milletin gelişmekte ve bir mucize yaratmakta olduğunu farket -meye başlamıştır. Birçok dostluk ve ittifakların temeli bu devrede atılmış­tır.» dedikten sonra memleketimize o sıralarda yabancı Kral, Reisicumhur ve devlet adamlarının ziyaretlerinin çok sık vukubulmasmi Atatürk'ün milletlerarası münasebete verdiği ehem miyete misâl olarak göstermiştir.

Büyükelçi sözlerine devamla Atatürkün Türk - Amerikan milletleri ara­sındaki yakın ve candan münasebetleri de muhtelif vesilelerle memleketimizi ziyaret etmiş olan Amerikalı pilotlara söylediği sözlerle izah etmiş, bu sözle­ri misaller vererek tahlil etmiştir. Ekselans Warren, daha sonra Karşılıklı müdafaa ve müşterek emniyet mevzularında Atatürk, görüşlerinin bir çoğunda zamanından çok ilerde idi. Bu görüşlerinin birkaçını 1935 de bir Ame­rikalı gazeteciye şu cümlelerle açıkla­mıştır» demiş ve Atatürk'ün şu sözle­rini nakletmiştir: Eğer harp bir bom-foa infilâkı gibi birden bire çıkarsa, milletler harbe mâni olmak için, mü-sellâh mukavemetlerini ve mali kud-ı etlerini mütearrıza karşı birleştirmek­te tereddüt -etmemelidirler. En seri v.e en müessir tedbir muhtemel bir müte­arrıza taarruzun yanma kâr kalmıya-cağıni açıkça anlatacak beynelmilel teşkilâtın kurulmasıdır.

Bu satırları okuduktan sonra Büyük­elçi, dinleyicilere hitapla: Sorarım si­ze sayın dinleyiciler, Türkiyenin de üye bulunduğu Atlantik Paktı teşkilâtı 19 yıl sonra aynı gayeyi gerçekleştir­meğe çalışmıyor mu?»  demiştir.

Ekselans Warren, Atatürk'ün bölge anlaşmaları hususundaki fikirlerini hü­lâsa ederek bunların ehemmiyetine işa­ret etmiş, bugünün realiteleri karşı­sındaki derin mânasını izah ederek «Mart 1937 de Ölümünden 20 ay evvel Atatürk'ün koymuş olduğu bir prensip Türk dış politikasının temelini teşkil eder. Bu prensip inziva nazariyesini şiddetle reddeder O tarihte Ankara'ya Romanya Hariciye Nazırı gelmişti. A-tatürk'ü ziyareti sırasında, büyük in­san şunları söylemişti: «En uzakta zan­nettiğimiz bir hâdisenin bize bir gün temas etmeyeceğini bilemeyiz. Bunun için beşeriyetin hepsini bir vücut ve bir milleti 'bunun bir uzvu addetmek ıcabeder. Bir vücudun parmağının u-cundaki acıdan, diğer bütün âza mü­teessir olur."  demişti.

Büyük Atatürk'ün şimdi size okuya­cağım hakim ve asü sözleri, eminim ka, binlerce kilometre uzakta komünizmi durdurmak için askerlerini Kore muharabe meydanlarına göndermeğe ka­rar veren Türk milletinin zihninde yankısını bulmuştur.» diye sözlerine devam eden Büyükelçi, aziz Atatürk-ün şu cümlesini okumuştur:

«Dünyanın filân yerinde bir rahatsızlık varsa «bana ne» dememeliyiz; böy­le bir rahatsızlık varsa tıpkı kendi a-ramızda olmuş gibi onunla alâkadar ol­malıyız. Hâdise ne kadar uzak olursa olsun, bu esastan şaşmamak lâzımge-lir. İşte bu düşünüş insanlar:, millet­leri ve hükümetleri hodbinlikten kur­tarır. Hodbinlik şahsî olsun, millî ol -sun, daima fena telâkki edilmelidir.'

Büyükelçi sözlerini şöyle bitirmiştir:

Atatürk'ün, bütün dünyanın, Türkiyenin Anayasasında belirtilmiş olan prensiplere göre idare edilmesini ne ıcadar candan arzu ettiğini, bu sözle -rinde hissetmemek mümkün değildir. Bu Anayasa ki, insana heyecan veren şiirli bir dille her Türkün hür doğdu­ğunu ve hür yaşayacağım ilân etmek­tedir.»

Hatiplerin konuşmalarından sonra A-tatürk'ün hayatını canlandıran muhte­lif filmler gösterilmiştir.

Bu anma töreni, yarın Amerikanın Se­si Radyosuyla 32 dil üzerinden bütün dünyaya yayınlanacak ve 75 memleket­te neşredilmekte olan Amerikan Ha -herler Ajansı bültenleriyle gazetelere tevzi edilecektir.

 

10 Kasım 1954

 

— İstanbul:

26 - 30 ekim günlerinde İstanbulu ziyaret eden Pakistan deniz kuvvetleri kumandam Amiral Choudri, İstanbul Valisine bir telgraf göndererek başta kendisi olmak üzere filo subay ve mü­rettebatının gördükleri misafirperver­lik ve yakın alâkaya teşekkürlerini bil­dirmekte ve şöyle demektedir:

«Cumhuriyet bayramınıza iştirak et­mekle bahtiyarım. Resmi geçitte gör­düklerimden Türk halkının eşsiz bir cesaret ve azme sahip olduğuna kanaat getirdim.«

— Ankara:

Başvekil Atman Menderes, şehrimizde bulunan Amerika Birleşik Devletleri Kurmay Heyetleri Reisi Oramiral Artnur Radîord'u bugün saat 17,30 da makamında kabul etmiştir.

Bu kabul esnasında Millî Müdafaa Ve­kâleti Müsteşarı Tuğamiral Aziz Ulu­san,. Amerikan Büyükelçisi E3-y/:-lâns Avra M. Varren, Tümamiral George W. Anderson Jr. ve Amerikan askerî Yardım Balkanı Tümgeneral Shaperd '.hazır buîunmuşutr.

— İzmir:

Şehrimizde misafir bulunan Hindistan Parlâmento Heyeti, bu sabah refakat­lerinde İzmir Mebusları Mehmet Alde-mir, Nuriye Pınar, Muzaffer Balaban, Kayseri Meousu Ömer Mart, Burss Mebusu Halûk Şaman, Kütahya Me-tuşu İhsan Şerif Özgen, Hariciye Ve­kâleti adına Semih Akbil olduğu hal­de, Yüksek Ekonomi ve Ticaret Okulu­na gitmişler ve orada yapılan mera -simde, heyet başkanı Bayan Ghucheta Kripalani söz almış ve ezcümle demiştir ki:

«Şerefli Türk tarihinin kahraman şeh­ri ve Mustafa Kemal'in annesinin kab­rini sinesinde bulunduran güzel İz­mir'de, büyük lideriniz Atatürk'ün Hint milleti ve Hindistan Parlâmento Heyeti adına anmak fırsatının bana verilmiş olmasından derin bir haz ve büyük bir şeref duymaktayım.

Memleketinizin karanlık ve istikbâli meçhul günlerinde Kemal Atatürk bir ümit bayrağı olarak meydana çıktı. O dünyaya Türk milletinin azimkar, e-nerjik ve çalışkan bir millet olduğunu "isbat etti.O'nun parolası şu idi: Ya istiklâl, ya Ölüm Türk milleti O'nun , kumandası altında düşmanlarınızı a-inansız bir şekilde mağlûp etti.

istiklâl uğrunda yapılan bu mücadele­den sonra da. modern ve demokratik idareli Türkiyeyi kurdu. Kahraman Atatürk, hürriyete kavuşmamış ve hürriyeti için çarpışan diğer milletler için de bir ilham kaynağı ol­du. Siz hürriyetiniz için mücadele ederken, kalplerimiz sizlerle beraberdi. Mücade­leden muzaffer çıktığınız vakit, sizin zaferinizi   sadece   kutlamakla kalmadik, fakat kendi hürriyet ve istiklâli­miz için de, zaferinizi bir örnek olarak bugün en derin tazim hislerimle bü­yük ve kahraman Atatürk'ün huzurun­da hürmetle eğiliyorum. Bir kadın olarak da 5u noktaya temas etmek isterim: Genç Türkiyenin kuruluşu esnasında kardeş Türk kadınını peçeden kurta­rarak, cemiyetteki bugünkü yerlerini alabilmeleri için Atatürk'ün yapmış ol­duğu inkılâba son derece hayranım.

O, bugün aramızda değilse bile, ruhu kalplerimiz dedir. O'nun ruhunun şâd olması v.e memleketinizin refahı için dua ediyorum. Bu konuşmadan sonra heyet, toplu hal­de Atatürk heykeline giderek bir çe­lenk koymuştur. Misafir Hindistan Parlâmento Heyeti, öğle yemeğini Çamaltı tuzlasında yemiş ve tesisleri gezmiştir.

— Ankara:

Vatanın kurtarıcısı ve Cumhuriyetimizin kurucusu aziz Atatürk'ün fâni hayata gözlerini yumduğu günün 16 ncı yıldönümü, bu sabah Anıt Kafoirde huşu ile anılmıştır.

Daha sabahın ilk ışıklariyle genç ihti­yar bütün Ankaralılar Anıt-Kabirdeki ihtiîâle katılmak için yollara düşmüş bulunuyordu. Âdeta bütün Ankara bu­gün tek bir arzu ile çarpan tek bir kalp halinde idi. Herkes aziz Atâtürü ziyaret için Anıt-Kabire akın edi­yordu. Çok erkenden, kara, deniz; ve hava subayları, Harpokulu öğrencileri ve muhafız kıtası Anıt Kabir içinde ve dışında ihtiram nöbeti tutmağa başla­mıştı. Ayrıca mozolede de, Muhafız Kıtası mensuplarından başka kara, de­niz ve hava sınıflarına mensup erler büyük Atatürk'ün manevî huzurunda tazim nöbetinde duruyorlardı.

İhtifale katılacak olanlar Anıt-Kabir dahilindeki merasim meyadmnda yer alırken, Anıt-Kabir giriş kısmındaki meydanda da kabri ilk ziyaret edecek olan kortej teşekkül ediyordu.

Aanıt Kabir dahilindeki merasim mey-adanırda, Riyasetiüûrnhur ve Harpoku7 jtu bandoları ile sırasiyle mebuslar, askerî erkân ile subaylar, sivil erkân ve memurlar, üniversite ve yüksek öğre­tim mensupları, izciler, esnaf teşekkül­leri,   diğer  sivil  müesseseler  mensupları  ve  Harpokulu  öğrencileri'yer  aı-mi5İ:ı. Ayrıca Anıt-Kabir civarında da öğrenciler ve çok kalabalık bir vatan­daş kitlesi toplanmıştı.

Reisicumhurumuz Celâl Bayar, bera­berlerinde Başvekilimiz Adnan Mende­res -olduçu halde saat 8.50 de Anıt Kabir önündeki meydana geldiler. Bu­nu müteakip kortej hareket etti. Reisicumhurumuz Celâl Bayar, Büyük Millet Meclisi Reisi Refik Koraltan, Başvekil Adnan Menderes, Vekiller Heyeti, Büyük Millet Meclisi Reis Ve­killeri ve riyaset divanı. Erkânı Harbiye Umumiye Reisi Orgeneral Nurettin Baransel, kara, deniz ve hava kuv­vetleri kumandanları, Erkânı Harbiye Umumiye İkinci Reisi P.iyaseticumhur mensupları, yaverler ve emir subayları, Başvekâlet Müsteşarı, Temyiz Mahke­mesi, Şûrayı D.evlet Keisi, Divanı Mu­hasebat R-îisi Üniversite Rektörü, Cum huriyet Baş Müddeiumumisi, Hariciye Vekâleti Umumi Kâtibi, Ankara Valisi ve Beledive Reis vekili, Şehir Meclisi ve Başvekâlet erkânı, malûl gaziler, ta-Tlfcb-3 ve esnaf cemiyetleri mensupların tevekkül eden kortej, Arslanlı Yol alan ağır Şir ilerliyerek merasim rhey-Kianma dahil oldu ve mozole önündeki merdivenlerin sol tarafından çıkarak mozeleye dahil olduktan sonra R-sisi-cumhurumuz Celâl Bayar. büyük Ata­türk'ün kabrine bir buket koydu. O anda, saat dokuzu beş geçiyordu. Veri­len işarej üzerine, tam 16 yıl önce, Türk milletinin en büyük evlâdı, bü­yük kurtarıcı, büyük inkılâpçı, büyük «devlet adamı, büyük asker Atatürk'ün hayata ^özkrini yumduğu anda, onun manevî huzurunda ihtiram vakfesi baş dedi. O dakikada bütün Türkiyede, bü-tün Türkler, bir ruh. bir kain, bir vü­cut halinde aziz Atatürkün manevî hu­turunda tazimle eğiliyor ve hâtırasını jhugü ve minnetle bir kare daha anıyorki dakika süren ihtiram vakfesini müteakip merasim meydanında yar almış bulunan bando İstiklâl Marşını çaldı. Bunu müteakip Reisicumhurumuz ve koTteii teşkil eden zevat mozoleden ve Anıt-Kabir d en ayrıldılar. İhtiram vakfesinin yapıldığı anda Anıt Kabir üzerinde uçmakta olan bir uçak da, mozoleye krizantemler atmak­ta idi. Kortejin Anıt - Kabirden ayrılmasını müteakip merasim meydanında yer almış bulunan mebuslar, askerî erkân ve kara, deniz ve hava subayları, sivil erkân ve memurlar, üniversite ve yüksek öğretim öğrencileri, izciler, esnaf teşekkülleri ve yurdun muhtelif yer­lerinden gelen esnaf cemiyetleri men­supları, ile di&er sivil müesseseler mensupları ve Harpokulu öğrencileri altışar kişilik saflar halinde mozoleye girerek ihtiram geçişinde bulundular. Saat 12 de Ankarada bulunan ecnebi misyonlar namına kordiplomatik du-vayyeni İtalya Büyükelçisi Ekselans Comte Luca Pietro Marchi ve onu mü­teakip Amerikan Yardım Heyeti namı­na bir mümessil Anıt Kabri ziyaretle birer çelenk koydular. Anıt Kabir bugün saat 13 den itibaren halkın ziyaretine açılacaktır.

Aziz Atatürk'ün bundan 16 sene evvel vefat ettiği dakikada, Ankara'da ve memleketin her tarafında düdüklerle i~aret verilmiş, yollarda vasıtalar, çalasma yerlerinde 15 durarak, bütün Türk milleti büyük kurtarıcısını anıktır. Mekteplerde de o dakikada ih­tiram duruşu ve ihtifaller yapılmıştır.Bütün yurtta bayraklar yarıya indi­rilmiştir.  

 

11 Kasım 1954

 

— Ankara:

Dünden beri Ankaranm misafiri Tbu-iuman Amerika Birleşik Devletleri Bshrive Vekili Charles Thomas, bu sa­bah şehrimizdeki ziyaret ve temasları­na devam etmiştir

Bahriye Vekili, sabah saat 9 da Çankaya'va giderek Riyasetieumhur defteri

mahsusunu imzalamış ve saat 9,20 de Anıt Kabri ziyaretle, büyük Atatürk'ün manevî huzurunda tazım duruşunda bulunarak Kabre bir buket koymuştur.

Amerika Birleşik Devletleri Bahriye Vekili, daha sonra Hariciye Vekili Prof. Fuat Köprülüyü makamında ziyaret et­miştir.

— Ankara:

Gezici ve küçük esnafın vergiden muaf tutulması mevzuu etrafında kendisin­den malûmat isteyen Anadolu Ajansı muhabirine, Maliye Vekili Hasan Po-Jatkan, aşağıdaki beyanatta bulunmuş­tur:

Vergi sistemimizin temellerinden birini gelir vergisi manzumesi teşkil etmek' ledir.

Gelir Vergisi, esas itibariyle, küçük ge­lire dayanan, yani vatandaşların ha­kikî gelirleri üzerinden alman bir ver­gidir. Bu prensibin bir icabı olarak, mükelleflerin bir yıl içinde elde ettik­leri, safî gelirden, bu geliri elde eden şahsın asgarî geçimine tekabül eden meblâğ indirildikten sonra kalan miktar üzerinden vergi hesaplanmaktadır. .Bu prensip, memleketimiz vergiciliğire, kaide olarak, gelir vergisi nizamı ile girmiş olunmakla beraber, sayımı iti­bariyle ekseriyeti teşkil eden gezici ve küçük esnaf gelir vergisi esasına göre değil, esnaf vergisi adı altında, karine usulüne dayanan bir vergi ile teklif edilmektedir.

"Karine esasına göre teklif usulünde mükelleflerin hakikî kazançlariyle alâ­kadar olunmaksızın; bazı (faraziyelere) istinat .edilmektedir. Bunun tatbikatı olarak, meselâ, sabit esnafın vergisi, çalışılan yerin kira veya gayri safi ira­dının muayyen bir yüzdesine, gezici esnafın vergisi ise, takdir komisyonla­rı marifetiyle tesbit olunan gündelik kazançların birkaç misline göre hesap­lanmakta ve alınmaktadır.

Bu şekilde alman verginin hesabında, karine usulünün zarurî bir icabı  olarak, mükellefin şahsî durumu ve asga­rî geçimi nazarı Hibare alınmamaktadır. Bu vaziyet, gelir vergisine tâbi olan şahıslarla esnaf vergisine tâbi olanlar arasında, eanaf aleyhine vergi adaleti bakımından farklı neticeler ya­ratmaktadır.

Bu halin Islâhı maksadiyle, kazançları,, gelir vergisi kanununun kabul ettiği. asgarî geçim haddinin dununda veya civarında bulunan mükelleflerin ver­giden muaf tutulması kararlaştırılmış ve bu maksatla lüzumlu çalışmalara bir müddet önce başlanmıştır.

Hazılr anmakta olan tasan, Büyük Millet Meclisine arzolunmak üzeredir. Tasarı yüksek Meclis tarafından kabul edilip kanuniyst iktisap ettikten sonra, kazançları en az geçim haddinin altın­da veya civarında bulunan takriben 300 bin kadar gezici ve sabit küçük es­naf tamamen vergi dışında bırakılaçaktır. Yani bu 300 bin kadar gezici ve küçük esnaf, esnaf vergisinden muaf tutulacaktır.

— Ankara:

İstiklâlimizin müdafii ve Cumhuriyeti­mizin kurucusu aziz Atatürk'e gençli­ğin sevgi ve bağlılığını ifade maksadiyle, Türkiye Millî Talebe Federasyo­nu tarafından bugün bir gösteri tertip dilmiştir.

Gösteriye, İstanbul Üniversitesi, Teknik Üniversite, İstanbul Yüksek Okul­ları, İzmir Yüksek Ticaret Okulu ve Zonguldak Maden Teknisyen Okulu, temsilcileri ile Ankara Üniversitesi, yüksek okullar, liseler ve enstitüler Öğ­rencileri katılmışlardır.

Gençlik kitleleri sabahın erken saatle­rinden itibaren gösterinin yapılacağı Dışkapı semtindeki Üniversite Meydanda toplanmaya başlamıştı.

Saat 9,30 da gösterive hep bir ağızdan söylenen İstiklâl Marşı ile başlanmış, müteakiben Türkiye Millî Talebe Federasyoonundan Gültekin Bingöl, bir sçış konuşması yapmıştır. Bundan sonra söz alan muhtelif Fakülte ve okullara mensuo gençler, heyecanlı konuşmalar yaparak, Türk Genç­liğinin Atatürk ideallerine bağlılığını belirtmişler, rejim ve inkılâpların ve tekçisi olduklarım ifade ederek şiirler okumuşlardır.

3u konuşmaları müteakip Dağbaşım auman almış» marşı söylenerek kafile rhalind-s Ulus'a    müteveccihen hareket edilmiştir.

Kafilenin önünde Atatürk'ün büyük bir tual üzerine resmedilmiş bir portre­si bulunuyor, onu bayrak ve flama ta­şıyan öğrenciler trampet ve borazanlar, kız ve erkek izciler takibediyordu. En geride de kitle halinde üniversiteli­ler ve diğer okul ve enstitü Öğrencile­ri vardı.

Bu arada, Gençliğin Ata'sma ve onun eserlerine kargı olan sevgi ve bağlılığı­mı gösteren birçok dövizler de göre çarpmakta idi. Kafile, Dışkapıdan doŞruca Ulus meydana ve buradan da marşlar söyliyerek Bankalar caddesi Atatürk Bulvarı istikametinde yürüyüşüne devam­la Zafer meydanına gelmiştir.

'Zafer meydanı, o anda, Ata'sma karşı sonsuz 'bir sevgi ve balık duyan, alpleri onunla dolu ve onun eserleri­min ilhamiyle çarpan binlerce genç ta­rafından hıncahınç doldurulmuştu. Atatürk Genelimi vekar ve azimle kendisine düşen vazifeyi bir kere daha yapı­yor, Ata'smm önünde tazimle eğiliyor ve O'nu minnetle, şükranla anıyordu. Bu arada. Gençliğin Ata'sma ve O'nun Türk milletinden aldırı kudret ve kuv­vetle vatanımızı kurtaran ve kurduğu Cumhuriyeti rok güvendiği Türk Genç­liğine emanet eden Atatürk'ün, bütün fikir ve ideallerinin gençliğin kalbin-d? ve fikrinde yaşadığını, temelleri derinlere atılmış Atatürk inkılâpların ve eserlerinin, alçakça duygular, kin, gaflet ve gerilikle yıkılmasına asa müsaade edilm iveceğin i ifade edi­yorlardı.

Bu arada, heyecanlı bir konuşma ya­lpan Kıbrıs Türk Lisel-eri Mezunları Eir-;iiği Başkanı da, Kıbrıslı Türk Gençli­sinin Atalarına olan sonsuz bağlılık -ve sevgilerini ifade etmiştir. Birçok ha-îtipler tarafından okunan şiirleri mütea­kip yine muntazam bir kafile halinde narşlar söylenerek Kızılay Maltepe Tandoğan meydanı yoluyla Anıt-Kabre hareket edilmiştir.

Amt-Kabrin mozolesinde saf saf dizilen gençlik kitlesi tek bir vücut halin-ae, kalbinde duyduğu ulvî heyecan ve imanla Ata'smm manevî huzurunda huşu ile eğiliyordu.

Anıt-Kabirde, hep bir ağızdan İstiklâl Marşı söylendikten sonra, yine genç hatipler tarafından ateşli konuşmalar yapılmış, şiirler okunmuştur. Bundan sonra Atatürk'ün Türk Gençliğine hi­tabı, Gençliğin mukabil bir hitabı şek­linde hep bir ağızdan söylenerek and içilmiştir.

Bunu müteakip Atatürk'ün Türk mille­tine ve g-ençliğine bıraktığı eserlerin ve inkılâpların sembolü olan bir meşa­le. Meclis Reisimiz Refik Koraltan ta­rafından, Reisicumhurumuz namına, Gençliği temsil eden bir genç atlete teslim edilmiştir. Bu v-esile ile Meclis Reisimiz Refik Koraltan şu hitabede bulunmuştur:

«Aziz, aynı zamanda tarihî ve şerefli bir vazifeyi Reisicumhur namına yap -mağa memur edildim.

Şimdi elimde tuttuğum bu meşale, bü­yük Ata'nm Türk milletine bıraktığı en büyük eserin, inkılâbın sembolü o-lan bir meşaledir. Bunu zaten kendisi sizlere emanet etmişti, ben de onun ma­nevî huzurunda Reisicumhur Bayar na­mına siz gençlere tevdi ediyorum.

Eminim siz de bu meşaleyi ebediyete kadar söndürmiyeceksiniz. Bu emaneti, hayatımızın pahasına da olsa, ilelebet muhafaza ve müdafaa ede ceğiz. Bundan sonra Meclis Reisimiz R&fik Koraltan devamla demiştir ki: Çok sevgili yavrular, ben şu anda he­piniz ve hepimizin, bütün Türk nesil­lerinin kalbinde ebedileşen büyük bir insanın manevî huzurunda, onun eseri olan sizlerin huzurunuzda bulunuyom.

Bahtiyar Atatürk'ün bahtiyar çocuksaya çıkarılacak ve bir ay müddetle sa­tışa arzed:lecektir.

— İstanbul:

Denizcilik Bankası Umum Müdürü Yu­suf Ziya Öiıiş, bugün saat 16 da bir ba­sın toplantısı yaparak, Denizcilik Ban­kasının Amerikaya mubayaa ettiği yük gemileri hakkında izahat vermiş ve demiştir ki: Bir Amerikan grubundan mubayaası­na teşebbüs ettiğimiz on bir yük ge­misine ait mukavele bugün Newyork da imzalanacaktır.

Satm aldığımız bu gemilerden 5 i ha­zırdır ve kısa zamanda tesellüm edile­rek memleketimize getirilecektir.

Hazır gemiler şunlardır: 15 mil sûratinde dedveyt 10 320 tonluk Victory tipi iki gemi. 13 mil süratli, dedveyt 5.130 tonluk Norveç yapısı iki gemi ve 13 mil süratli dedveyt 4050 tonluk bir gemi.

Bu gemilerin ilk dördü kasım ve ara­lık aylarında sonuncusu ise 955 şu­batında teslim edilecektir.

Yeniden yapılacak 6 gemiye gelince, bunlar Japonyada «Uraga-> tersanele­rinde inşa edilecektir.

Anlaşma yaptığımız firmalar tarafından «Uraga» tersanelerinde Denizcilik Bankası hesabına yaptırılacak gemiler şunlardır:

Sulzer motörü ile müteharrik 15 mil süratli ve dedveyt 3500 tonluk iki.ge­mi, 15,5 mil süratli dedveyt, 5500 ton­luk türtoinli üç gemi ve 16 mil süratli 21,330 ton kapasiteli, türbinli bir tank­er.

Japonyada inşa edilecek gemilerden il­ki 11 ay sonra teslim edilmek üzere mukavelenin imzasından sonra bir ay sarfında tezgâha konacak ve bu suret­le son gemi 18 ay sonra tesellüm edil­miş olacaktır.

1961 yılma kadar sürecek olan tediye­ler %5 faize tâbi bonolarla yapılacak ve 40.965.399 lira ödenecektir. İlk gemiyi tesellüm edecek 37 kişilik ekip,bu ayın 11 inde uçakla Amerikaya ha­reket edecektir.

Yusuf Ziya Öniş bundan sonra basın mensuplarının muhtelif suallerini cevaplandırmiş ve toplantıya son vermistir.

— Ankara:

Ankara Üniversitesinin 1954 - 55 ders yılı bu sabah saat 10 da Dil ve Tarih -Coğrafya Fakültesi konferans salonun­da yapılan bir törenle açılmıştır.

Törende Başvekil Adnan Menderes, Vekiller, Mebuslar, Başvekâlet Müste­şarı, Erkânı Harbiyei Umumiye Reisi, Ankara Valisi ve Belediye Reis Vekili, Müsteşarlar, Temyiz Mahkemesi Reisi, Üniversite Fakülteler Dekanları, Pro­fesörler, siyasî partiler temsilcileri, öğ­retim üyeleri ve öğrencilerle seçkin bir davetli kitlesi hazır bulunmuşlar­dır.

— Ankara:

Doğumlarının yıldönümü münasebetiy­le İran Şehinsahi Majeste Muhammed Riza Şah Pehlevi ile Reisicumhurumuz arasında tebrik ve teşekkür telgrafları teati edilmiştir.

— Ankara:

22 ekimde Pariste toplanan Nato Hari­ciye Nazırları toplantısında Almanya-nın Nato'ya iltihakı hususunda varılan anlaşma münasebetiyle Başvekilimiz Adnan Menderesin İngiltere Başvekili Sir Winston Churchill'e göndermiş ooî-duğu tebrik mesajı ile müşarünileyh tarafından cevaben gönderilen mesaj metinleri aşağıdadır:

«Federal Almanya Cumhuriyetinin hür milletler camiasına katılmasını temin suretiyle sulhsever cephenin takviye -sine ıhâdim olacağından emin bulun -duğumuz kararların imzası münasebe­tiyle bu tarihî neticenin istihsalinde büyük hissesi bulunan İngiltere hükü­metine zatı devletlerinin şahsında en samimî tebrikâtınıı arzeder ve derin, hürmetlerimin kabulünü rica eylerim.Adnan Menderes İngiltere Başvekilinin cevabî mesajı:

Çok lütufkâr ve teşvik edici mesajı­nızdan dolayı teşekkür ederim. Varılan anlaşmanın, memleketinizin çok dürüst ve mümtaz bir âzası bulunduğu hür milletler camiasını büyük mikyasta kuvvetlendireceğine itimat etmekteyim.

Winston Churchill

Ankara:

Cumhuriyetin 31 inci yıldönümü mü­nasebetiyle Reisicumhurumuz Celâl Bayar'a Pakistan Genel Valisi Gulam Muhammed'in çektiği tebrik ve Reisi­cumhurumuzun gönderdiği teşekkür telgrafları aşağıdadır:

Ekselans Celâl Bayar Reisicumhur

Ankara

Türkiye Cumhuriyetinin ilânının yıl­dönümü münasebetiyle ekselansınıza, Türk hükümetine ve milletine, şahsı­mın, Pakistan hükümetinin ve milleti­nin en samimî kardeşçe tebriklerini ve samimî temennilerini sunarım. Ekse -lânsımza uzun ömür ve mesut bir ha­yat, Türk milletine de devamlı bir bauş ve refah dilerim.

Gulam Muhammed Reisicumhurumuzun cevabî teşekkür telgrafı:

Ekselans Gulam Muhammed Pakistan Genel Valisi

Karaşi

"Millî bayramımız münasebetiyle, ek­selansınızın kendi adına, ve Pakistan hükümetiyle milleti namına gönderrnok lûtfunda bulunduğu mesajdan pek mütehassıs olarak Türk milletinin v.e şahsımın en hararetli ve kardeşçe te -şekkürlerimizi sunar ve bu vesileden büyük bir memnunlukla istifade ederek ekselânsızımn sağlık ve şahsî saadetiyle Pâkistanm saadet ve refahı için en samimî temnnilerimizi tekrar­larız.

Celâl Bayar

— Ankara:

Cumhuriyetin 31 inci yıldönümü mü­nasebetiyle. Reisicumhurumuz Celâl Bayar'a Yunan Kralı PauPün çektiği tebrik ve Reisicumhurumuzun gönder­diği teşekkür telgrafları aşağıdadır:

Türk millî bayramı münasebetiyle, kendi adıma ve Yunan milleti namına, zatı devletinize en samimî tebriklerimi sunarım. Değerli Türk milletini Yunan milletine bağlayan menfaat ve rabıta­ların önemini müdrik olarak, Türkiye-nin saadet ve refahı hususunda en ha­lisane dileklerimi takdim etmektle bah­tiyarım.

Paul

 

4 Kasım 1954

 

— Ankara:

Büyük ticarî ve iktisadî faaliyetleri olan şehirlerimiz ile bunların hinterlant­larının ihtiyaçlarını karşılamak ve bu merkezler arasındaki irtibatı temin et­mek maksadiyle bir müddettenberi de­vam eden çalışmalarla ilgili olarak Fransaya sipariş edilmiş olan 20 motörlü vagonla, 30 römorktan ilk dizi memleketimize gelmiş bulunmaktadır.

— Ankara:

Newyorkta yayınlanan «Political Pri-soners Relief Committee» adlı ayllık dergi ile, 1953 yılında Şam'da basılan «Kitabüddürrül Muhtar» isimli kitabın ve İngilterede Edinburg Coğrafya Ens­titüsünce hazırlanarak John Bartholomy And Son Limited Şirketi tarafın­dan bastırılan 1/4.000.000 mikyaslı ve 1951 basılı «Middle And Near East» ad­lı Ortadoğu memleketlerini gösteren coğrafya haritasının yurda sokulmama­sıicra Vekilleri Heyetince kararlaştı­rılmıştır.

— Ankara:

İngiliz Basın Ataşesi ve Bayan Keith Butler, Çanakkale savaşları hakkında bir kitap yazmak üzere, memleketimi­zi ziyaret etmekte olan tanınmış muharrir Moorehead şerefine bu a.kşam saat 18.30 da bir kokteyl parti verilmiş­tir.

Bu kokteylde Devlet Vekili Dr. Müker-rem Carol. Devlet Vekili Osman Kapa-pi, mebuslar, vekâletler ileri' gelenleri, İngiltere Büyükelçisi Sir James Bow-ker, kordipJomatik mensup